| Orłowa Orlová | |||||
| |||||
 Plac w starej części miasta | |||||
| Państwo |  Czechy | ||||
| Kraj |  morawsko-śląski | ||||
| Powiat | Karwina | ||||
| Prawa miejskie | 1922 | ||||
| Burmistrz | Jiří Michalík | ||||
| Powierzchnia | 24,67 km² | ||||
| Wysokość | 215 m n.p.m. | ||||
| Ludność (2006) • liczba ludności • gęstość | 33 161 1 344,2 os./km² | ||||
| Kod pocztowy | 735 11 do 735 14 | ||||
| Podział miasta | 4 dzielnice | ||||
| Miasta partnerskie |  Czechowice-Dziedzice | ||||
Położenie na mapie Czech   Orłowa | |||||
| Na mapach: | |||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Orłowa (cz. Orlová, niem. Orlau) - miasto położone w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach, na Śląsku Cieszyńskim, ok. 10 km od granicy z Polską. Liczy około 36 tys. mieszkańców i 35 km² powierzchni. Orłowa leży pośrodku Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego, ok. 10 km na wschód od centrum Ostrawy i 8 km na zachód od centrum Karwiny.
Spis treści |
Orłowa podzielona jest na 29 obrębów ewidencyjncych składających się na 4 części i gminy katastralne[1].
Dzielnice: Lazy • Lutyně • Město • Poruba
Pierwsza znana wzmianka dotycząca Orłowej pochodzi z dokumentu biskupa wrocławskiego Wawrzyńca z roku 1223, gdzie wymieniana jest jeszcze pod nazwą "Sal" jako własność klasztoru benedyktynów z Tyńca koło Krakowa. Nazwa "Orłowa" została użyta po raz pierwszy w dokumentach z roku 1227. Ok. 1291 roku benedyktyni wybudowali tutaj klasztor, jeden z pierwszych we właśnie powstałym Księstwie Cieszyńskim i największy w okolicy. W roku 1560 nastąpiła sekularyzacja dóbr zakonnych. Wieś została zakupiona przez ród Cyganów ze Słupska koło Gliwic, a w 1619 przez rodzinę Bludowskich[2], która w 1765 roku wybudowała tu zamek (rozebrany na skutek szkód górniczych w latach 70. XX wieku). Po wymarciu rodu Bludowskich w 1838 roku Orłową przejęła rodzina Mattencloit, która w 1844 wydała pierwszą zgodę na wydobywanie węgla na terenie wsi. Do tej pory Orłowa była typową wsią rolniczo-rzemieślniczą, w ciągu następnego stulecia jej charakter miał się jednak definitywnie zmienić.
W 1850 roku na terenie dzisiejszej Orłowej funkcjonowało już 16 szybów kopalnianych, natomiast jeszcze szybszy rozwój zapewniło wsi znalezienie się na trasie Kolei Koszycko-Bogumińskiej w 1869 roku. Rozwój przemysłowy przeniósł się także na rozwój kulturalno-oświatowy. Na początku XX wieku istniały tu polskie (Polskie Gimnazjum imienia Juliusza Słowackiego) i czeskie szkoły oraz szereg towarzystw kulturalnych i sportowych. W 1908 otrzymuje ograniczone prawa miejskie.
Po podziale Śląska Cieszyńskiego w 1920 roku Orłowa znalazła się w granicach Czechosłowacji. W 1922 roku otrzymuje pełne prawa miejskie, jednak jej rozwój zostaje zatrzymany, głównie za sprawą wielkiego światowego kryzysu gospodarczego w latach 30.. W 1938 jako część Zaolzia Orłowa zostaje przyłączona do Polski i wchodzi w skład powiatu frysztackiego. Po zakończeniu II wojny światowej Orłowa powróciła w granice Czechosłowacji, jednak nadal pozostawała mało znaczącym ośrodkiem miejskim, w dodatku nieustannie dotykanym przez szkody górnicze. Do Orłowej przyłączone zostają Łazy, Lutynia Górna (jako Lutynia) i Poręba. W latach 60. na terenie dzielnicy Lutynia rozpoczęto realizację projektu rozbudowy Orłowej jako miasta-sypialni dla Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Ten charakter miasto zachowało do dzisiaj. W architekturze Orłowej dominują typowe dla II połowy XX wieku w tej części Europy bloki mieszkalne, zaś jedynym ocalałym zabytkiem jest neogotycki kościół Najświętszej Marii Panny.
W Orłowej w 1915 roku urodził się m.in. Lech Wojciech Haydukiewicz - polski działacz narodowej demokracji, a w 1924 roku Otokar Balcy - polski operator dźwięku w filmach animowanych.
Całkowita populacja miejscowości (według spisu austriackiego) Orlau, Lazy, Poremba i Polnischleuten w 1869 liczyła 3875, w 1890 7806, w 1900 15820.[3] Najszybciej populacja rosła w Orłowie i Łazach, które w 1910 miały kolejno 8334 i 7896 mieszkańców. Według austriackiego spisu ludności z 1910 wymienione wcześniej cztery gminy zamieszkiwało łącznie 21116 osób, z czego 20855 było zameldowanych na stałe, 10241 (49,1%) było polsko-, 9765 (46,8%) czesko- a 846 (4,1%) niemieckojęzycznymi, 16380 (77,6%) było katolikami, 4137 (19,6%) protestantami, 537 (2,5%) wyznawcami judaizmu a 62 (0,3%) było innej religii lub wyznania[4].
Po drugiej wojnie światowej południowe dzielnice stopniowo opustoszały, za to wzrosła liczba ludności w tych położonych w północnej części: Porębie, ale głównie w Lutynii, gdzie wybudowano nowe osiedla z wielkie płyty. Obecnie w Lutynii i Porębie żyje łącznie 32125 osób, co stanowi 92,1% populacji miasta na 54,8% jego powierzchni (1350,79 ha), ich średnia gęstość zaludnienia wynosi 2378,2 os./km². W Łazach i Mieście mieszkają łącznie 2745 osoby na 45,2% powierzchni całej gminy, a gęstość zaludnienia tych dwóch dzielnic wynosi 245,9 os./km².
Według czeskiego spisu ludności w 2001 roku miasto zamieszkiwało 34856 osób z czego 29848 (85,6%) narodowości czeskiej, 2148 (6,2%) słowackiej, 1215 (3,5%) polskiej, 491 (1,4%) morawskiej, 188 (0,5%) śląskiej, resztę stanowili Niemcy, Romowie, Ukraińcy i Wietnamczycy. Pod względem religii jedynie 9819 (28,2%) stanowiły osoby wierzące, w tym największą grupą wyznaniową byli katolicy - 7548 (76,9% wierzących).[5]
W miejscowości dominuje folklor górniczy. Orłowski strój ludowy różni się od cieszyńskiego, kobiecy jest uproszczony, a mężczyźni często ubierali mundur górniczy.[6]
Kościół Najświętszej Marii Panny
Kościół ewangelicki
Budynek gimnazjum
Szyb nieczynnej kopalni "Zofia"
| ||||||||||
| |||||
