| Order Wielkiego Księcia Giedymina Didžiojo Lietuvos kunigaikščio Gedimino ordinas | |
 Awers Krzyża Wielkiego | |
 Baretka Krzyża Wielkiego | |
 Baretka Krzyża Kawalerskiego | |
| Ustanowiono | 1928 |
| Kruszec | Srebro[1] |
Order Wielkiego Księcia Giedymina (lit. Didžiojo Lietuvos kunigaikščio Gedimino ordinas) – jedno z najwyższych litewskich odznaczeń państwowych ustanowione w 1928.
Spis treści |
Order Wielkiego Księcia Giedymina został ustanowiony w 1928 i był przyznawany do 1940. W 1930 zmieniono jego pierwotny statut. Autorem projektu orderu był kapitan Andrius Lopuchinas[1]. W latach przedwojennych order był produkowany przez znaną szwajcarską firmę medalierską braci Huguenin[1]. Po aneksji Litwy przez ZSRR w 1940 order został zniesiony. Przywrócono go w po odzyskaniu niepodległości przez Litwę w 1991.
Obecnie odznaczenie jest wykonywane w Mennicy Państwowej w Wilnie, a wstążka orderu jest produkowana przez znaną duńską firmę medalierską Mørch & Søn w Kopenhadze (do 1996 wykonywał ją Litewski Instytut Tekstylny w Wilnie)[2].
Order dzieli się on na pięć klas:
Świętem orderu jest dzień ogłoszenia niepodległości Litwy 16 lutego (1918)[2].
W 1930 ustanowiono powiązany z Orderem Medal Orderu Wielkiego Księcia Giedymina; który również, po przerwie związanej z istnieniem ZSRR, znajduje się w systemie odznaczeń obecnej Republiki Litewskiej.
Order Wielkiego Księcia Giedymina przyznawany jest obywatelom litewskim i obcokrajowcom za wybitne zasługi cywilne dla Państwa Litewskiego.
W okresie międzywojennym Order Wielkiego Księcia Giedymina otrzymało:[3]
W latach 90. XX w. Order Wielkiego Księcia Giedymina został przyznany 1030 obywatelom litewskim i obcokrajowcom:[2]
| Order Wielkiego Księcia Giedymina | ||||
|---|---|---|---|---|
| I klasa Komandoria Wielkiego Krzyża | II klasa Wielki Krzyż Komandorski | III klasa Krzyż Komandorski | IV klasa Krzyż Oficerski | V klasa Krzyż Kawalerski |
|  |  |  |  |
| Baretki orderu | ||||
|  |  |  | |
Odznaką orderu jest złoty krzyż, którego każde ramię składa się z trzech złotych pręcików. Pomiędzy ramionami krzyża znajduje się dodatkowy krzyż z wypustkami z białej emalii przekręcony w stosunku do krzyża złotego o 45 stopni. Pośrodku znajduje się kwadratowa tarcza przekręcona również o 45 stopni. Na tarczy widnieją tzw. słupy Giedymina, herb dynastii Giedyminowiczów na tle z czerwonej emalii. Rewers odznaki jest identyczny z awersem, jednakże zamiast słupów Giedymina widnieje data 1918.II.16 (dzień ogłoszenia niepodległości przez Litwę). Wstążka pomarańczowa z podwójnymi brązowymi paskami wzdłuż obu boków. Kawalerom orderu I i II klasy przysługuje również gwiazda orderowa w kształcie srebrnej dziewięcioramiennej gwiazdy z wizerunkiem odznaki Orderu Wielkiego Księcia Giedymina pośrodku.
.png)
