Orkiestra – duży zespół instrumentalny liczący zazwyczaj od kilkunastu, do kilkudziesięciu, a nawet ponad stu instrumentów. W celu synchronizacji gry takiej ilości instrumentalistów w orkiestrze potrzebny jest dyrygent.
Orkiestra ma swoje źródła w zespołach odtwarzających muzykę na arystokratycznych dworach włoskich w późnym średniowieczu i renesansie. Wczesne orkiestry były kilku lub kilkunastoosobowymi zespołami muzycznymi i nie potrzebowały dyrygenta. Zwykle były połączeniem kwartetów (lub kwintetów) smyczkowego i dętego z towarzyszeniem klawesynu i w razie potrzeby instrumentów perkusyjnych. Począwszy od wieku XVII, wraz z materialnym wzrostem znaczenie mieszczaństwa i związanym z tym wzrostem aspiracji kulturalnych, muzyka zaczęła być odtwarzana w czasie publicznych koncertów w parkach oraz teatrach muzycznych. Proces ten rozpoczął się w Niemczech i wkrótce objął inne kraje Europy. Wykonywanie muzyki w wielkich teatrach wymagało zapewnienia odpowiedniego nagłośnienia. Wymagało to wzrostu liczebności orkiestry, która ostatecznie przyjęła kształt orkiestry symfonicznej.
