| Pál Schmitt | |
.jpg) | |
| Data i miejsce urodzenia | 13 maja 1942 Budapeszt |
| Prezydent Węgier | |
| Przynależność polityczna | Fidesz |
| Okres urzędowania | od 6 sierpnia 2010 do 2 kwietnia 2012 |
| Poprzednik | László Sólyom |
| Następca | László Kövér (p.o.) |
| Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego | |
| Przynależność polityczna | Fidesz |
| Okres urzędowania | od 14 maja 2010 do 6 sierpnia 2010 |
| Poprzednik | Béla Katona |
| Następca | László Kövér |
| Poseł do PE VII kadencji | |
| Przynależność polityczna | Fidesz |
| Okres urzędowania | od 14 lipca 2009 do 13 maja 2010 |
| Odznaczenia | |
 | |
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons | |
Pál Schmitt (wym. [ʃmit paːl][1]; (ur. 13 maja 1942 w Budapeszcie) – węgierski szermierz, szpadzista, dwukrotny złoty medalista olimpijski, a także dyplomata i polityk. Deputowany do Parlamentu Europejskiego w latach 2004–2010, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego od 14 maja 2010 do 6 sierpnia 2010. Prezydent Węgier od 6 sierpnia 2010 do 2 kwietnia 2012.
Spis treści |
Urodził się w 1942 w Budapeszcie, dokąd pod koniec XIX wieku przybył jego dziadek, imigrant z niemieckiego Ettlingen i z zawodu handlarz winem. Jego ojciec był lekarzem, matka prowadziła dom. Rodzina żyła skromnie. W młodości Pál Schmitt pobierał lekcje języka francuskiego i gry na pianinie. Kształcił się w Gimnazjum Petöfiego w Budapeszcie, gdzie po raz pierwszy dostrzeżono u niego talent sportowy[2].
W 1965 ukończył ekonomię na Uniwersytecie Korwina w Budapeszcie. Doktoryzował się w 1992 w zakresie wychowania fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego w Budapeszcie[3]. W 2012 po wykryciu plagiatu stracił stopień doktora[4].
Pál Schmitt jest żonaty, ma trzy córki. Żonę, Katalin Makray, srebrną medalistkę w gimnastyce na XVIII Igrzyskach Olimpijskich w Tokio w 1964, poznał w czasie zgrupowania sportowego w miejscowości Tata i po 4 latach znajomości poślubił[2].
Karierę szermierczą rozpoczynał w latach 60. Startował w barwach budapeszteńskiego klubu sportowego MTK. Zdobył złoty medal olimpijski w drużynowym konkursie szpady na XIX Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku w 1968 oraz cztery lata później podczas XX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Monachium[3].
W latach 1965–1980 pracował jako dyrektor w sieci hoteli Hungaro, m.in. był dyrektorem renomowanego hotelu Astoria w centrum Budapesztu[2]. Po zakończeniu występów szermierczych działał w strukturach związków sportowych i olimpijskich. W 1981 został dyrektorem Stadionu Narodowego, a w 1983 wicedyrektorem Narodowego Biura Wychowania Fizycznego i Sportu. W 1983 wszedł w skład Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl). W latach 1983–1989 zajmował stanowisko sekretarza generalnego Węgierskiego Komitetu Olimpijskiego. Od 1989 do 2010 był jego przewodniczącym[3][5].
W strukturach MKOl w latach 1984–1988 pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Sportowców, członka zarządu MKOl (1991–1999), wiceprzewodniczącego MKOl (1994–1999), przewodniczącego Komisji Sportu i Środowiska (od 1995). W tym czasie wchodził również w skład wielu innych komisji tej organizacji. W latach 1999–2007 był przewodniczącym Światowego Związku Olimpijczyków (World Olympians Association)[3].
W latach 90. rozpoczął działalność polityczną. Był ambasadorem Węgier w Hiszpanii (1993–1997) oraz Szwajcarii (1999–2002)[3]. W 1998, jako kandydat niezależny, wziął udział w wyborach na urząd burmistrza Budapesztu. Przegrał jednak z Gáborem Demszky'm, zdobywając 36% głosów poparcia[2].
Wstąpił do prawicowego Fideszu, obejmując w 2003 funkcję wiceprzewodniczącego partii. W 2004 i 2009 z listy tego ugrupowania był wybierany do Parlamentu Europejskiego. Mandat objął 20 lipca 2004. Był członkiem biura Europejskiej Partii Ludowej. Od lipca 2004 do lipca 2009 zajmował stanowisko wiceprzewodniczącego Komisji Kultury i Edukacji w PE. Od września 2004 do lipca 2009 stał na czele Delegacji do Wspólnego Komitetu Parlamentarnego UE-Chorwacja. 14 lipca 2009 wybrano go na wiceprzewodniczącego PE. 13 maja 2010 odszedł z PE w związku z uzyskaniem w wyborach krajowych mandatu posła do Zgromadzenia Narodowego[6]. 14 maja 2010 został wybrany na przewodniczącego krajowego parlamentu[7].
23 czerwca 2010 premier Viktor Orbán ogłosił Pála Schmitta kandydatem Fideszu na urząd prezydenta Węgier w pośrednich wyborach prezydenckich[8][9]. Poparła go także sojusznicza Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa. 29 czerwca 2010 Zgromadzenie Narodowe wybrało go na to stanowisko, które objął po zakończeniu kadencji László Sólyoma upływającej 5 sierpnia 2010[10]. W głosowaniu uzyskał 263 głosy, jego konkurent András Balogh – 59[11].
6 sierpnia 2010 został zaprzysiężony na stanowisku szefa państwa. Do swoich priorytetów zaliczył działania na rzecz rozwoju gospodarki i tworzenia miejsc pracy, poprawy bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz wspierania rodaków z państw ościennych. Zadeklarował, iż pragnie pełnić rolę równoważącą między różnymi partiami politycznymi i grupami społecznymi, podkreślając znaczenie jedności narodowej[5][12].
2 kwietnia 2012 podał się do dymisji w związku ze sprawą plagiatu swojej pracy doktorskiej. Według danych agencji prasowych 197 z 215 stron jego pracy było wiernym tłumaczeniem pracy bułgarskiego oraz niemieckiego naukowca. 29 marca 2012 Uniwersytet Medyczny im. Semmelweisa (SOTE) pozbawił go z tego powodu stopnia doktora. Pál Schmitt wyjaśniał, że pracę tę pisał w 1992 "zgodnie ze swą najlepszą wiedzą". Jego rezygnacji domagała się opozycja oraz część mediów i obywateli, którzy demonstrowali w tym celu w Budapeszcie. Premier Viktor Orbán decyzję tę pozostawiał w gestii samego prezydenta. Prezydent, który kilka dni wcześniej wykluczał rezygnację, swoje ostateczne stanowisko uzasadnił kontrowersjami i podziałami, jakie sprawa plagiatu jego pracy doktorskiej wywołała w społeczeństwie[13][14]. Zgodnie z konstytucją, obowiązki szefa państwa przejął László Kövér, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego.
| Pál Schmitt | |||||||||||||||
| Dyscypliny | szermierka | ||||||||||||||
| Dorobek medalowy | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||
