Płaca

Płaca inaczej: pensja, wynagrodzenie, zapłata, gratyfikacja – wypłaty pieniężne oraz wartość tzw. świadczeń w naturze (towary, materiały, usługi itp.) lub ekwiwalenty wypłacane pracownikom lub innym osobom fizycznym przez pracodawcę za wykonaną na jego rzecz pracę.

[edytuj] Wysokość wynagrodzenia

Wysokość wynagrodzenia ustalana jest przy zawieraniu umowy (o pracę, dzieło lub zlecenie), a więc przed wykonaniem pracy lub dzieła. Wynagrodzenie obciążone jest podatkiem dochodowym oraz składkami ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, dlatego rozróżnia się:

• płacę brutto – jest to łączna kwota stanowiąca koszt pracodawcy z tytułu wynagrodzenia,
• płacę netto – jest to kwota wynagrodzenia brutto pomniejszona o kwotę należnego podatku dochodowego oraz składek ubezpieczeniowych.

Wysokość wynagrodzenia jest uzależniona od posiadanych kwalifikacji, branży oraz miejsca zatrudnienia^[1].

[edytuj] Rodzaje i składniki wynagrodzeń

Z punktu widzenia pracodawcy wynagrodzenia dzielą się na:

• wynagrodzenia osobowe – wynikające z tytułu umowy o pracę,
• wynagrodzenia bezosobowe – wynikające z tytułu umowy o dzieło, zlecenia lub agencyjnej.

Na wynagrodzenia osobowe składają się:

• wynagrodzenie zasadnicze,
• dopłaty (premie, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, dodatek stażowy, dodatek funkcyjny, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych itp.),
• płace uzupełniające (za czas nieprzepracowany np. wynagrodzenie za czas choroby),
• ekwiwalenty za niewykorzystany urlop.

Do wynagrodzeń nie zalicza się w rozumieniu przepisów:

• świadczeń wypłacanych ze środków ZUS,
• ekwiwalentów (np. za odzież roboczą, używanie własnych samochodów itp.),
• kosztów podróży służbowych,
• wypłat z tytułu projektów wynalazczych i racjonalizatorskich.

[edytuj] Potrącenia

[edytuj] Przykłady potrąceń od wynagrodzeń w Polsce

Z ustalonego w umowie wynagrodzenia brutto obligatoryjnie potrącane są różne elementy, w zależności od rodzaju zawartej umowy oraz kilku innych warunków:

Potrącenia dobrowolne dotyczą wynagrodzeń wypłacanych z tytułu umowy o pracę. Pracownik musi na nie złożyć pisemną zgodę. Do takich potrąceń należą np. składki na ubezpieczenie grupowe, składki na związki zawodowe, kluby sportowe, wpłaty do kasy zapomogowo-pożyczkowej itp.

Przykładowe obliczenie wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę dla pracownika, który nie dojeżdża do pracy do innej miejscowości i przysługuje mu odliczenie ulgi podatkowej, wg parametrów obowiązujących w lutym 2008:

[edytuj] Wypłata wynagrodzenia

Wypłata wynagrodzenia może odbywać się w kasie pracodawcy (wypłata gotówkowa) lub może być przekazywana na wskazany przez pracownika rachunek bankowy.

[edytuj] Zobacz też

• płaca minimalna
• funkcje płac

Przypisy