 | Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
PSA (z ang. Prostate Specific Antigen – antygen swoisty dla prostaty) – antygen gruczołu krokowego (prostaty). Jest glikoproteiną wytwarzaną w tym gruczole, obecną we krwi w stężeniu podwyższonym w przypadku rozrostu prostaty lub raka prostaty.
| Wiek | Stężenie ng/ml |
|---|---|
| 40–49 | < 2,5 |
| 50–59 | < 3,5 |
| 60–69 | < 4,5 |
| 70–79 | < 6,5 |
PSA występuje prawie wyłącznie w komórkach wydzielniczych przewodów stercza. Jedynymi opisanymi dotąd komórkami spoza stercza, wykazującymi dodatnią reakcję na obecność PSA, są komórki nabłonkowe gruczołów okołocewkowych u kobiet.
PSA wykryty został w roku 1970 w tkance gruczołu krokowego[potrzebne źródło]. W roku 1971 wykazano obecność PSA w nasieniu, a w roku 1979 wyizolowano czystą postać PSA z tkanki prostaty, zaś w roku 1980 wykryto obecność PSA w surowicy krwi i dokonano pomiaru jego stężenia. Jest oznaczany w badaniu laboratoryjnym krwi od 1979 roku. Od połowy lat 80. XX wieku PSA stał się szeroko stosowany w praktyce klinicznej jako marker nowotworowy raka prostaty.
