 | Ten artykuł od 2010-04 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
 | Treść tego hasła może nie być zgodna z zasadami neutralnego punktu widzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
Paintball – rodzaj gry zespołowej, polegającej na prowadzeniu pozorowanej walki przy użyciu markerów, urządzeń zbliżonych kształtem i zasadą działania do broni pneumatycznej, które za pomocą sprężonego powietrza lub dwutlenku węgla wyrzucają kulki wypełnione farbą na bazie żelatyny spożywczej. Trafienie przeciwnika, podczas którego kulka rozbija się, pozostawiając kolorowy ślad (nazywany przez graczy splatem) na ciele, masce bądź markerze zawodnika, powoduje jego eliminację z gry.
Spis treści |
Sprzęt do paintballa pojawił się w USA już w latach 50. XX w. i był wykorzystywany przez służby leśne do znaczenia drzew z odległości, jak również w rolnictwie do znaczenia bydła. Dopiero w maju 1981 trzej przyjaciele z Hampshire: Bob Gurnsey, Hayes Noel, Charles Gaines wpadli na pomysł bezkrwawej rozgrywki, wykorzystując markery służące do znakowania bydła, w celach rozrywkowych. 27 czerwca 1981 rozegrano pierwszą grę: 12 zawodników zabawiło się w "capture the flag". Zwycięzca nie oddał ani jednego strzału. Zabawa nabrała rozgłosu (między innymi dzięki nagłośnieniu przez media), spodobała się i ruszyła w świat. Początkowo paintball określano mianem Survival, ale dość szybko nazwa ta ustąpiła obecnej[1]. Od tego czasu nastąpił szybki rozwój paintballa na całym świecie, pojawili się wytwórcy odpowiedniego wyposażenia dla grających, ustalono zasady i wymogi bezpieczeństwa. Początkowo zabawa grup pojedynczych entuzjastów, często o zainteresowaniach myśliwskich lub militarystycznych, przekształciła się w sport dostępny dla większości osób.
Z racji tego, że w paintballu ma się do czynienia z bronią, zachowanie zasad bezpieczeństwa jest sprawą kluczową.
Najbardziej narażone na zranienie są oczy i uszy. Najważniejszą więc zasadą bezpieczeństwa w paintballu jest noszenie maski ochraniającej twarz i głowę w czasie rozgrywek. Maski wykorzystywane w paintballu są zaprojektowane i wykonane z materiałów wytrzymujących bezpośrednie uderzenie kulki lecącej z prędkością ponad 95 m/s. Większość dostępnych na rynku masek, oprócz gogli posiada ochraniacz dolnej części twarzy, ochraniacze uszu oraz daszek. Dostępne są również maski chroniące całą głowę, przydatnych szczególnie w grach scenariuszowych odbywających się wewnątrz budynków.
Przyjęło się powszechnie, iż maksymalna prędkość wylotowa kulki, zapewniająca bezpieczną grę, to 300 fps (feet per second), której odpowiada prędkość 91,5 m/s, 329,4 km/h. Prędkość ta mierzona jest chronografem radarowym. Prędkość wylotową można zmieniać ręcznie w markerze za pomocą odpowiedniej śruby regulacyjnej, lub też może ona ulec zmianie w wyniku zmian ciśnienia gazu zasilającego marker w wyniku zmian temperatury albo w miarę wyczerpywania się gazu w butli. Przekroczenie umownej prędkości wylotowej skutkuje zwiększeniem się zasięgu kulek, ale wzrasta też bolesność po uderzeniu i obrażenia jakie kulka może spowodować. Dobrą praktyką jest mierzenie prędkości wylotowej przed każdym meczem lub scenariuszem. Zdarzają się jednak nieuczciwi gracze, którzy dla poprawienia wyników podkręcają swoje markery – w przypadku wykrycia takiego oszustwa gracze tacy usuwani są z gry.
Każdy sprawny marker dostępny na rynku wyposażony jest w blokadę spustu. Może się zdarzyć jednak, że gracz zapomni po zejściu z pola gry zablokować spust. Dlatego też stosowane są różnego rodzaju zabezpieczenia wylotu lufy. Mogą mieć one formę gumowego grzybka wciskanego w lufę albo też "torebki" (ang. barrel bag) naciąganej na lufę i zaczepianej o wystające elementy markera. Wspomniane zabezpieczenia powinny być bezwzględnie stosowane poza terenem gry, a ich niestosowanie może być powodem wypadków. W czasie zawodów i dobrze zorganizowanych gier wymóg stosowania barrel bagów jest oczywistą częścią regulaminu i obowiązuje każdego gracza.
Istnieje wiele rodzajów gry, generalnie zwycięzcą zostaje drużyna, która osiągnie cel ustalony na postawie przyjętego scenariusza. Zazwyczaj jest to zdobycie flagi przeciwnika, wyeliminowanie wszystkich zawodników, osiągnięcie wyznaczonego punktu w określonym czasie itp. Rozgrywki mogą odbywać się w zamkniętym pomieszczeniu lub (częściej) na świeżym powietrzu. Wśród odmian paintballu wyróżnia się najczęściej: speedball i woodsball.
Speedball to sportowa wersja paintballa. Gra odbywa się na ograniczonym terenie na którym ustawione są sztuczne przeszkody. Rozgrywka w speedballu nazywana jest meczem. Zasady i ilość graczy zależy od ligi w jakiej rozgrywane są mecze. Wyróżnia się 2 główne ligi europejskie (Milenium Series i Centurio Circuit) oraz 3 ligi polskie (PLP – Polska Liga Paintballowa, PLP5 – Polska Liga Paintballa 5-osobowa, PLP3 – Polska Liga Paintballa 3-osobowa).
Woodsball rozgrywany jest w warunkach "naturalnych" – w lesie, na nieużytkach, terenach poprzemysłowych, itp. Gracze stosują w tej odmianie strój maskujący, wojskowy lub zbliżony do wojskowego, umożliwiający kamuflaż, i co istotne, dodający realizmu tej zabawie.
Zdarzają się również rozgrywki opierające się na historycznych działaniach wojennych. Są to tak zwane "scenariusze". Gracze nie muszą jednak sztywno trzymać się historycznej wersji wydarzeń. Wynik takiej potyczki zależy tylko i wyłącznie od taktyki, umiejętności i zgrania graczy.
Niezbędnym wyposażeniem gracza paintballowego jest marker paintballowy. Wyróżnia się 3 rodzaje markerów:
Do prawidłowego działania markera potrzebne jest zasilanie gazem – najczęściej CO2 lub sprężonym powietrzem (HP – ang. High Pressure). Najbardziej powszechne w Polsce jest zasilanie markerów dwutlenkiem węgla z racji niższych kosztów zakupu butli, jak również ogólnej dostępności tego gazu w punktach sprzedaży gazów. Wadą wykorzystania CO2 jako zasilania dla markera, jest niestabilność ciśnienia wyjściowego oraz min. temperatura otoczenia na poziomie 5 °C. Butle do sprężonego powietrza wykorzystywane w paintballu dostępne są w 2 wersjach w zależności od ciśnienia: 3000 lub 4500 psi.
Niezbędnym wyposażeniem markera jest także magazynek na kulki, określany przez paintballistów mianem spłuczki. Magazynki montowane są zazwyczaj w górnej części markera do tzw. feeda i mogą być grawitacyjne, gdzie kulki opadają samoczynnie, lub tzw. elektrospłuczki gdzie podawanie kulek do markera wspomagane jest silniczkiem elektrycznym.
Oprócz markera najważniejszym elementem wyposażenia paintballisty jest maska ochronna na twarz.
Paintball jest sportem, który rozwija się bardzo dynamicznie, także w Polsce. Dla znacznej części uczestników stanowi jedynie atrakcyjną formę rekreacji, zdarzają się również fascynaci, którzy poświęcają duże nakłady finansowe i czasowe na doskonalenie swoich umiejętności w tej dziedzinie. Organizowane są paintballowe rozgrywki w stylu ligowym. Od drużyn w nich uczestniczących wymagane jest zarówno doskonałe zgranie zawodników, jak i perfekcyjna strategia gry. W Polsce działają 3 ligi Speedballa: PLP – Polska Liga Pantballowa, PLP5 – Polska Liga Paintball 5-osobowa, PLP3 – Polska Liga Paintball 3-osobowa.
W roku 2009 reaktywowana została Polska Liga Paintballowa oraz powołane zostało stowarzyszenie, które podjęło się organizacji rozgrywek. W 2009 i w 2010 roku PLP zostało podzielone na 2 dywizje: Superliga oraz 2 Liga. W tych latach Superliga składała się z 8 drużyn, a na zwycięzce czekał tytuł Mistrza Polski. Jednym z czołowych zawodników w Polsce jest aktor, Alan Andersz, występując w drużynie Warsaw United[2].
Skutecznie działa także liga dla graczy leśnych - Turniej Drużyn Leśnych, którego historia sięga roku 2004, a w edycji 2009, oprócz turnieju ogólnopolskiego, prowadzone są rozgrywki w ramach Konferencji lokalnych - Północnej, Południowej, Wschodniej i Zachodniej (adres strony, wraz z wynikami na żywo www.tdlonline.pl). Gracze leśni rozpoczęli w 2007 r. organizować się w większe grupy rozgrywające wspólnie gry scenariuszowe (np. W.L.K.P. – Wielkopolskie Leśne Kluby Paintballowe adres strony: www.paintball.wlkp.pl). Od 2006 roku w Poznaniu, między innymi z inicjatywy drużyn speedballowych zawiązała się inicjatywa Citypaintball (www.citypaintball.pl), miejskiego centrum szkolenia graczy paintballowych. Obecnie centrum jest siedzibą Wielkopolskiego Klubu Paintballowego, pod którego szyldem działa szkółka paintballowa i są organizowane treningi i sparingi dla wielu polskich drużyn. Treningi prowadzone są z użyciem kulek treningowych - reballi, kulek wielokrotnego użytku.
Paintball budzi czasami kontrowersje, jako gra wojenna, przejaw fascynacji militaryzmem czy przemocą. Wydaje się, że te obawy są przesadzone, większość uczestników gry traktuje ją jako rodzaj rozrywki, sposób zdobycia sprawności fizycznej, itp. Między innymi z tego powodu niemal nie używa się kulek w kolorze czerwonym (pozostawiają plamy kojarzące się z krwią), ma to także wpływ na język, jakim posługują się gracze (np. o trafionym zawodniku nigdy nie mówi się "zabity"). W Polsce akceptacja społeczna paintballu jest stosunkowo niska w porównaniu z USA. Taki stan rzeczy wynika, z braku wiedzy o tym sporcie, co spowodowane jest sporadycznym pojawianiem się informacji o paintballu w mediach innych niż internet. W USA w latach 80. XX w. miała miejsce podobna sytuacja, zmieniono ją jednak dzięki rozwojowi sportowej wersji paintballa – Speedballa, której rozgrywki są częstokroć retransmitowane w zagranicznych stacjach telewizyjnych a ostatnio nawet w Polsce na kanale Eurosport 2.
Łagodną odmianą tej gry jest laserowy paintball.
