 |
| Pallas Atena i centaur |
| Sandro Botticelli, ok. 1485 |
| tempera na płótnie |
| 207 × 148 cm |
| Galeria Uffizi |
Pallas Atena i centaur (Pallas Medicea) – obraz autorstwa Sandra Botticellego namalowany ok. 1485 roku.
Obraz, odnaleziony w 1895 roku[1], został namalowany na zlecenie Lorenza de' Medici. Ze spisu sporządzonego w 1499 roku (odnalezionego w 1979 roku) wynika, iż znajdował się w willi Villa Medicea di Castello, która należała do Lorenza i Giovanniego di Perifrancesca, obok innego obrazu tego samego autora, Wiosna.
Dzieło przedstawia dwie postacie – Atenę lub Minerwę, boginie mądrości, a jednocześnie Kamilę, bohaterkę Eneidy Wergiliusza. Drugą postacią jest Centaur. Obraz jest alegorią triumfu cnoty nad przywarą. Mądrość Ateny lub czystość Kamilii poskramia zawstydzonego Centaura będącego chciwą mieszanką człowieka i zwierzęcia. Alegoryczny i duchowy wymiar potęguje i odzwierciedla tło obrazu – popękane skały i sielankowy krajobraz.
Centuar był ważną postacią w kulcie Dionizosa. Centuar Falos strzegł wazy obrzędowej, symbolu bożka. W średniowieczu centaur był kojarzony ze zmysłowością. W epoce odrodzenia uchodził za symbol nieczystości i ślepoty równoznacznej z ignorancją. Atena na obrazie trzyma Centaura za kosmyk włosów. Włosy były symbolem mądrości lub siły. Gest bogini oznacza przeniesienie wiedzy ze sfery misteriów i Dionizji do rozumu.
