| Panzerkampfwagen V Panther, PzKpfw V Panther, Sd.Kfz.171 "Pantera" | |
 Panther Ausf. G | |
| Dane podstawowe | |
| Państwo |  III Rzesza |
| Typ pojazdu | czołg średni |
| Trakcja | gąsienicowa |
| Załoga | 5 |
| Historia | |
| Prototypy | 1942 |
| Produkcja | 1942 – 1945 |
| Egzemplarze | 5992 |
| Dane techniczne | |
| Silnik | 12-cylindrowy silnik gaźnikowy Maybach HL 230 P30 o mocy 514,4 kW (700 KM) |
| Transmisja | mechaniczna |
| Pancerz | 45 mm - 110 mm |
| Długość | 8,86 m |
| Szerokość | 3,43 m |
| Wysokość | 3,10 m |
| Prześwit | 0,56 m |
| Masa | 45000 kg |
| Osiągi | |
| Prędkość | 24 km/h w terenie, 46 km/h na drodze |
| Zasięg | 100 km w terenie, 250 km na drodze |
| Pokonywanie przeszkód | |
| Brody (głęb.) | 1,70 m |
| Rowy (szer.) | 1,91 m |
| Ściany (wys.) | 0,91 m |
| Dane operacyjne | |
| Uzbrojenie | |
| armata 7,5 cm KwK 42 L/70 kalibru 75 mm | |
| Użytkownicy | |
| Niemcy, Francja, Węgry, Rumunia, Bułgaria, ZSRR, Polska[potrzebne źródło] (zdobyczne egzemplarze) | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
Panzerkampfwagen V Panther, PzKpfw V Panther, Sd.Kfz.171 "Pantera" – niemiecki czołg średni z okresu II wojny światowej. Konkuruje z radzieckim T-34 o miano najlepszego czołgu tej wojny.
Pantera nie była jedynym podstawowym pojazdem niemieckich sił pancernych późnego okresu wojny, rolę tę dzieliła z PzKpfw IV, który dzięki mocnej armacie mógł z powodzeniem konkurować z czołgami wroga (nawet T-34/85). Jednak to Pantera stanowiła realną siłę uderzeniową.
Spis treści |
Wóz wprowadzono do służby w 1943 roku, jako odpowiedź na radziecki czołg średni T-34. Pantera miała jednak lepsze działo i mocniejszy pancerz. Podczas chrztu bojowego w bitwie pod Kurskiem Pantery wersji D zawiodły jednak z powodu licznych problemów technicznych. W bitwie utracono około 150 czołgów tego typu z użytych 204, zdecydowaną większość z powodu awarii napędu i silnika. Walki dowiodły jednak wysokiej jakości opancerzenia – tylko kilka pojazdów zostało zniszczonych trafieniami artylerii, a ani jedno bezpośrednie trafienie w płytę czołową kadłuba nie okazało się groźne. Po wyeliminowaniu wad fabrycznych, Pantery szybko stały się groźnym przeciwnikiem dla radzieckich sił pancernych.
W walce bezpośredniej Pantery były zdecydowanie lepsze zarówno od T-34 (wersje z działem kalibru 76 mm) jak i od M4 Sherman, podstawowego czołgu wojsk amerykańskich. Grubszy pancerz i silniejsze działo dawały Panterze przewagę w pojedynkach z czołgami średnimi przeciwnika. Poważną wadą był jednak duży koszt i czasochłonność produkcji. Do końca wojny wyprodukowano prawie 6000 Panter, podczas gdy T-34 i Shermanów wyprodukowano łącznie około 100 000. Dysproporcji tej nie zmieniało nawet to, że na każdą zniszczoną Panterę przypadało pięć zniszczonych Shermanów lub dziewięć T-34. Dopiero wprowadzenie przez Rosjan czołgu ciężkiego IS-2 oraz ciężkich dział pancernych dało radzieckim czołgistom większe szanse w starciu z Panterami.
Przy porównywaniu tym trzeba jednak pamiętać, że Pantera ważyła około 45 t, czyli o 13 t więcej niż T-34 i Sherman, które ważyły około 32 t. Można nawet twierdzić, że Pantera powinna być uważana za czołg ciężki, gdyż na przykład radziecki IS-2, klasyfikowany jako czołg ciężki, ważył 46 t, a więc niewiele więcej niż Pantera. Jeśli chodzi o pancerz, głównym atutem Pantery był pancerz przedni, który był najprawdopodobniej najlepszy wśród wszystkich pojazdów masowo użytych podczas wojny, bardziej odporny niż nawet pancerz ciężkich czołgów Tygrys I. Z drugiej strony pancerz boczny był podobny do pancerza zastosowanego na innych czołgach średnich tego okresu. Tak więc w pojedynku czołowym z innymi czołgami przeciwnika Pantera miała druzgocącą przewagę, ale była podatna na trafienia z boku. W wyniku tego podstawową taktyką czołgów aliantów było wykorzystywanie przewagi liczebnej do zajścia Panter od flanki.
W pierwszych dniach powstania warszawskiego oddziały AK zdobyły trzy czołgi typu Panther, z których dwa zostały doprowadzone do stanu używalności i używane bojowo.
Po drugiej wojnie światowej francuski batalion pancerny 503. regimentu stacjonujący w Mourmelon miał na stanie 50 czołgów typu Panther. Do końca 1950 roku batalion ten jako jedyny w całej armii został przezbrojony w 60 francuskich czołgów ARL 44.
Czołg był produkowany w trzech wersjach – A, D i G; wersja F nie wyszła poza fazę testów. Najliczniej produkowaną wersją czołgu była wersja G, której to od marca 1944 do stycznia 1945 wyprodukowano 3740 sztuk. Wadą pierwszych wersji (D) był zbyt słaby pancerz boczny oraz wadliwy układ sterowania żaluzjami w układzie wydechowym co prowadziło do wielu awarii. W niedługim czasie pojawiła się nowa wersja (Ausf. A), która okazała się o wiele lepsza od swojej poprzedniczki. W nowym pojeździe zamiast wysuwanego MG 34 zastosowano jarzmo kuliste, nową wieżyczkę dowódcy oraz zmieniono wiele wadliwych instalacji.
Na podwoziu Pantery skonstruowano:
