Na mapach:
Park Kombatantów (często błędnie nazywany Parkiem Kombatanta), zwyczajowo nazywany Parkiem Koelichenów (od nazwiska ostatnich właścicieli) – park w Warszawie, w dzielnicy Włochy w rejonie Nowe Włochy, w obrębie ulic Chrościckiego, Świerszcza, Koziorożca i Cienistej, w zachodniej części miasta. Ma powierzchnię ok. 2 hektarów.
Spis treści |
Od połowy XVII wieku tereny obecnych Włoch stały się własnością Andrzeja Leszczyńskiego – kanclerza wielkiego koronnego. Właśnie on wybudował sobie tutaj rezydencję. W roku 1671 jeden z organizatorów magnackiej opozycji przeciwko Michałowi Korybutowi Wiśniowieckiemu – Ulryk Werdum ukrywał się w pałacyku. W roku 1794 stacjonował tu Fryderyk Wilhelm II – król Prus.
Początki obecnego parku to koniec XVIII wieku. Wówczas, w roku 1795 włości objął w posiadanie hrabia Tadeusz Mostowski, późniejszy minister spraw wewnętrznych Księstwa Warszawskiego oraz w kolejnych latach Królestwa Polskiego. Mostowski stworzył tutaj swoją podwarszawską rezydencję. Wówczas zaprojektowano obecny – dość obszerny park. Jego projektantem był A. Szubert. W roku 1842 na specjalne życzenie przybył z Anglii ogrodnik F. James, dzięki któremu park zyskał obecny wgląd, typowy dla parków angielskich. Także w roku 1842 hrabia Mostowski własnym nakładem ukończył budowę neorenesansowego pałacyku. Od 1844 do II wojny światowej park i pałacyk stały się własnością Koelichenów, rodziny o holenderskim pochodzeniu zajmującej się przemysłowym barwieniem tkanin. Już wówczas w parku rosło wiele egzotycznych jak na Polskę okazów drzew.
W rok 1928 zreorganizowano park i pałac. Zgodnie z koncepcją ówczesnego prezydenta stolicy Zygmunta Słomińskiego miało tu powstać jedno z miast ogrodów okalających stolicę.
W okresie II wojny światowej park był świadkiem dramatycznych wydarzeń. 16 września 1944 wywieziono z tego miejsca ok. 6000 mężczyzn – mieszkańców Włoch do obozów koncentracyjnych (powróciło tylko ok. 1000 osób). Po powstaniu warszawskim znajdował się tutaj także obóz przejściowy, z którego wysiedlonych warszawiaków wywożono do Pruszkowa. Okoliczna ludność, na czele z miejscowym proboszczem Julianem Chrościckim często odbijała więźniów.
W czasie wojny w tutejszym pałacyku znajdowała się przychodnia zdrowia.
W sąsiedztwie parku, przy ulicy Cienistej od stycznia do kwietnia 1945 roku znajdowało się więzienie Urzędu Bezpieczeństwa. Wcześniej była to siedziba NKWD. Właśnie stąd wywieziono do Moskwy uczestników procesu szesnastu.
W parku, od strony ulicy Świerszcza znajduje się krzyż oraz pomniki upamiętniające mieszkańców dzielnicy, którzy zostali w 1944 roku wywiezieni z Włoch. W pałacyku znajduje się obecnie biblioteka.
W latach 1999-2000 park został gruntownie wyremontowany: zainstalowano nowe lampy, ułożono chodniki. W centralnej części powstał nowoczesny plac zabaw dla dzieci. Z okresu XVIII-wiecznego zachował się także niewielki fragment ogrodzenia – brama wejściowa przy skrzyżowaniu dzisiejszej ulic Zdobniczej, Obrońców Pokoju i Cienistej. W latach 2007-2008 podjęto prace mające na celu objecie terenem parku całego kwartału ulic. W roku 2009 powstały dwa nowe place zabaw (jeden zastąpił stary plac) ufundowane przez Lotnisko Chopina, znajdujące się na terenie dzielnicy Włochy. Natomiast rok później ustawiono drugą bramę na przeciwległym krańcu parku obok pałacyku (w pobliżu zbiegu ulic Chrościckiego i Przyłęckiej).
Budynek pałacyku umieszczony został (między innymi obok samolotu) w herbie istniejącej do 2002 roku gminy Warszawa-Włochy, jako jeden z jej symboli.
Park dzięki swym historycznym właścicielom do dziś jest pełen wspaniałych obiektów przyrodniczych. Wśród nich znajdują się bardzo cenne i rzadko spotykane w Polsce okazy. Najbardziej drogocenne drzewa to:
Inne ciekawe drzewa to:
Kilka najbardziej okazałych drzew znajdujących się na terenie parku to pomniki przyrody. W sąsiedztwie Parku Kombatantów znajduje się tzw. Staw Koziorożca (dawniej nazywany Kilcheniakiem od nazwiska ostatnich właścicieli majątku Włochy) przy ul. Koziorożca – jest to glinianka.
Tuż obok parku znajduje się stacja kolejowa Warszawa Włochy, na której zatrzymują się pociągi Kolei Mazowieckich i Szybkiej Kolei Miejskiej. Do Parku Kombatantów dotrzeć można także komunikacją autobusową. W pobliżu pomników znajduje się przystanek linii 127, 194, 206 i 716.
