Partyzanci - określenie koterii (działalność frakcyjna była wówczas w partii zakazana) w PZPR. Powstała ona w latach sześćdziesiątych XX w., główni jej twórcy to Mieczysław Moczar i gen. Grzegorz Korczyński[1]. Nazwa pochodzi od okupacyjnej przeszłości Moczara i głównie gen. Korczyńskiego.
Spis treści |
Mieczysław Moczar będąc wiceministrem, a potem ministrem spraw wewnętrznych skupił wokół siebie grupę działaczy partyjnych i państwowych średniego i niższego szczebla oraz byłych żołnierzy Armii Ludowej. Moczar wspólnie z Korczyńskim rozpoczęli również skupianie wokół siebie młodych działaczy, głównie o orientacji nacjonalistycznej, tych spośród nich którzy nie uczestniczyli w walce z niemieckim okupantem ze względu na młody wiek zwano "patriotami". Do realizacji własnych celów Moczar postanowił wykorzystać również Związek Bojowników o Wolność i Demokrację, którego od września 1964 był prezesem. Z czasem zyskali poparcie m.in. Zenona Kliszki i Ryszarda Strzeleckiego. Do popierających frakcję w pewnym momencie należał również ówczesny szef Sztabu Generalnego WP gen. Wojciech Jaruzelski. Z frakcją partyzantów związani byli m.in. gen. Teodor Kufel, płk Marian Janic, gen. Jan Czapla i inni.
"Partyzanci" głosili swoisty etos kombatancki z elementami nacjonalizmu. Nacjonalizm ten był skierowany głównie przeciw Niemcom, Ukraińcom. Również przeciwko Żydom, którym śladem "natolińczyków" przypisywano decydującą rolę w represjach stalinowskich w Polsce. W sposób bardziej skryty kierowali również swoją wrogość wobec Rosjan, przeciwstawiali walczących w partyzantce komunistów tym przybyłym wraz z wojskami sowieckimi do Polski (w "szynelach"). Koteria przedstawiała się jako narodowi komuniści.
Oficjalnie "partyzanci" głosili lojalność wobec Władysława Gomułki, w kontaktach nieoficjalnych sugerowano zastąpienie go kimś energiczniejszym i młodszym.
Działania "partyzantów" skierowane były głównie przeciwko resztkom grupy puławskiej. Nie jest do końca jasne czy "partyzanci" planowali obalić Gomułkę czy też chcieli zapewnić Moczarowi pozycję drugiej osoby w partii.