Spis treści |
Najstarszy zachowany zapis penalizujący kontakty homoseksualne pochodzi z kodeksu Asyrii z 1075 roku p.n.e., który za stosunek seksualny pomiędzy mężczyznami przewidywał karę kastracji[1]. Karanie kontaktów homoseksualnych zazwyczaj miało swoje korzenie w wyznawanych religiach, które potępiały lub nadal potępiają zachowania seksualne nieprowadzące do prokreacji t.j. seks analny czy oralny.
W krajach Zachodu karalność kontaktów homoseksualnych była konsekwencją wizji świata podyktowanej przez religie abrahamiczne. Biblia w Księdze Kapłańskiej (18,22 i 20,13)[2] - według najczęściej przyjmowanej interpretacji i niegdyś jedynej - potępia kontakty homoseksualne, twierdząc, że mężczyźni dopuszczający się takich kontaktów powinni być skazani na śmierć. Historycznie fragmenty te były cytowane przez chrześcijan dla uzasadnienia prześladowania osób homoseksualnych na przestrzeni wieków[3]. Jak dowodził św. Augustyn spośród wszystkich grzechów najgorszy jest grzech przeciw "naturze", bo "pożycie samo jest tu pogwałcone, a przecież winno ono być z Bogiem; bo perwersyjną lubieżnością plami się naturę, której On sam jest Twórcą". Za grzech taki uchodziły praktyki seksualne nie pozwalające na poczęcie: masturbacja, seks homoseksualny, seks heteroseksualny tylko dla przyjemności i inne zachowania seksualne określane łącznie mianem "sodomii", za którą chrześcijański cesarz Teodozjusz I Wielki, za namową ówczesnego biskupa Mediolanu świętego Ambrożego, w 390 roku wprowadził karę śmierci poprzez spalenie na stosie[4][5].
Począwszy od XVIII wieku rozpoczął się proces stopniowego znoszenia karalności kontaktów homoseksualnych, zwłaszcza w krajach Zachodu. Pierwszym krajem na świecie, który depenalizował akty homoseksualne, była Francja w 1791 roku.
Jak podkreślają organizacje broniące praw człowieka, jakakolwiek forma dyskryminacji osób o orientacji homo- czy biseksualnej jest łamaniem tychże praw[6][7][8][9]. Kryminalizacja kontaktów homoseksualnych poprzez skazywanie kobiet i mężczyzn za podejmowanie dobrowolnych stosunków seksualnych z osobami tej samej płci stanowi według Amnesty International poważne pogwałcenie praw człowieka - w tym prawa do prywatności, wolności od dyskryminacji, wolności ekspresji, prawa do stowarzyszeń. Kryminalizacja kontaktów homoseksualnych została potępiona m.in. przez Komitet Praw Człowieka, Komitet do spraw Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych, a także Komitet do spraw Likwidacji Dyskryminacji Kobiet[10][11][12].
Organizacje broniące praw człowieka, w tym Komitet Praw Człowieka (od 1999 roku), wzywają państwa nie tylko do usunięcia przepisów penalizujących stosunki homoseksualne, lecz także do włączania do konstytucji zakazu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną[10].
| Sytuacja prawna osób homo- i biseksualnych na świecie | |
 Brak informacji Kontakty homoseksualne legalne Małżeństwo osób tej samej płci Rejestrowane związki partnerskie lub konkubinaty Uznawanie małżeństw osób tej samej płci zawartych za granicą Związki jednopłciowe nieuznawane prawnie Kontakty homoseksualne nielegalne Minimalna kara Wysoka kara Dożywotnie pozbawienie wolności Kara śmierci Brak informacji dotyczących wysokości kary | |
Współcześnie prawo przewidujące sankcje karne za kontakty homoseksualne występuje w ponad 80 z 195 krajów na świecie (głównie w krajach Afryki i Azji[13] oraz niewielkich państwach Oceanii i Ameryki Środkowej). Część państw penalizuje wyłącznie kontakty homoseksualne pomiędzy mężczyznami, pozostałe pomiędzy mężczyznami i pomiędzy kobietami. Dolegliwość kary jest zróżnicowana w zależności od kraju. Najwyższym wymiarem kary za kontakty homoseksualne jest kara śmierci zapisana w systemach prawnych następujących krajów: Afganistan[14], Arabia Saudyjska, Czeczenia, Iran (zob. Mahmud Asgari i Ajaz Marhoni), Jemen, Mauretania, Sudan, Somalia, Zjednoczone Emiraty Arabskie (z wyjątkiem emiratu Dubaj, gdzie za stosunek homoseksualny grozi 10 lat więzienia), regionalnie w Nigerii (12 północnych stanów z łącznej liczby 36). Amnesty International notuje także tortury, okrutne i nieludzkie traktowanie (w tym gwałty i przymusowe terapie konwersyjne), ataki na obrońców praw człowieka należących do mniejszości seksualnych (np. FannyAnn Eddy), odmowa legalizacji organizacji osób LGBT i inne formy dyskryminacji[10].
Obecnie kontakty homoseksualne są karalne na następujących terytoriach:
1 Brak przepisów wyraźnie zakazujących kontaktów homoseksualnych, ale osoby LGBT są skazywane za aktywność seksualną na podstawie przepisów o rozwiązłości, prostytucji i moralności. ² Karalność kontaktów homoseksualnych pomiędzy kobietami jest kwestionowana.
