Piotr Fronczewski (ur. 8 czerwca 1946 w Łodzi) – polski aktor teatralny, radiowy i filmowy, piosenkarz, satyryk. Absolwent, reżyser i profesor nauk teatralnych PWST w Warszawie. Ojciec Magdaleny Fronczewskiej.
Laureat ponad 20 nagród filmowych[1]. W rankingu czytelników tygodnika Polityka zajął 15. miejsce na liście najwybitniejszych polskich aktorów[2].
[edytuj] Życiorys artystyczny
Debiutował jeszcze jako 12-latek w filmie "Wolne miasto" Stanisława Różewicza.
Grał na scenach teatrów warszawskich: Narodowego (1968–1969), Współczesnego (1969–1973), Dramatycznego (1973–1983), Studio (1984–1987), a obecnie Ateneum (od 1991). Ma w swoim dorobku artystycznym blisko 120 ról filmowych w serialach telewizyjnych i filmach fabularnych.
Ceniony za charakterystyczne role w słuchowiskach radiowych (jak np. Grzegorz z Rodziny Poszepszyńskich). Użyczał głosu bohaterom gier komputerowych, między innymi Gorky Zero: Fabryka Niewolników czy Adaś i Pirat Barnaba i ich kontynuacje. Był narratorem w sadze Wrota Baldura.
Grał rozmaite role, poczynając od roli ojca (Rodzina zastępcza), czarodzieja (Akademia Pana Kleksa), lekarza (Cesarskie cięcie), wariata (13 posterunek), a kończąc na rolach gangsterskich.
Pod pseudonimem "Franek Kimono" wydał dwie żartobliwe płyty z muzyką disco, przez co jest uznawany za pierwszego rapera Polski. Jest także wykonawcą piosenki aktorskiej. Znany z wykonań przedwojennych szlagierów oraz piosenek do tekstów Gałczyńskiego i Zembatego. Występował także w kabaretach, m.in. w Kabarecie Pod Egidą Jana Pietrzaka i Kabarecie Olgi Lipińskiej.
W latach '70 wraz z Janem Pietrzakiem i Krystyną Jandą był inwigilowany przez SB w ramach akcji wymierzonej przeciwko twórcom Kabaretu Pod Egidą. Komunistyczne władze bardzo bolała popularność kabaretu, budowana na ironii wobec systemu. Wokół kabaretu działało co najmniej kilku tajnych współpracowników SB. Twórcom kabaretu oferowano wyjazdy zagraniczne w zamian za podpisanie tzw. "lojalki", której ani on, ani Janda z Pietrzakiem nigdy nie podpisali. Wiele występów Pod Egidą było nagrywanych przez tajnych współpracowników peerelowskich służb i władza utrudniała udostępnienie grupie lokalu. Wiele dowcipów z tego okresu szersza publiczność usłyszała dopiero w latach '80[3].
Otrzymał propozycję objęcia funkcji dyrektora artystycznego od trzech teatrów warszawskich, we wszystkich trzech odmówił, co było szeroko komentowane w mediach kulturalnych[potrzebne źródło]:
Tadeusz Łomnicki, Zbigniew Zapasiewicz oraz Gustaw Holoubek uznali wspólnie w 1990 roku podczas dyskusji w programie TV, że wśród studentów od 1965 roku Piotr Fronczewski należy do pierwszej trójki najwybitniejszych aktorów teatralnych i dramatycznych w Polsce obok Andrzeja Seweryna, z którym Fronczewski studiował i Wojciecha Pszoniaka.
[edytuj] Dorobek Artystyczny
- Czarny czwartek (2011) – Zenon Kliszko
- Duch w dom (2010) – Duch teścia Jerzego
- Gwiazdy w czerni (2010) – Sfera (głos)
- Niezawodny system (2008) – ojciec Marii
- Ostatnia akcja (2009) – Mecenas Szaro
- Rozmowy z katem (2007) – Generał Stroop
- Defekt (2006) – insp. Witold Kosmala
- Magda M. (2005–2007) – Jerzy Miłowicz, ojciec Magdy
- Defekt (2003) – insp. Witold Kosmala
- Miss mokrego podkoszulka (2002) – Władysław
- Superprodukcja (2002) – prezes Jędrzej Koniecpolski
- Chopin. Pragnienie miłości (2002) – Nikołaj Nowosilcow
- Dzień świra (2002) – lekarz w telewizji
- Tryumf pana Kleksa (2001) – prof. Ambroży Kleks
- Garderoba damska (2001) – dyrektor teatru
- Weiser (2000) – Piotr Korolewski
- Sukces (2000) – prokurator Stefan Krzywań
- Rodzina zastępcza/Rodzina zastępcza plus (1999–2009) – Jacek Kwiatkowski
- Ostatnia misja (1999) – Józef Muran
- Lot 001 (1999) – kapitan
- Tygrysy Europy (1999) – Henryk Laskowski, ojciec Jacka
- O dwóch takich, co nic nie ukradli (1999) – ojciec barmanki
- 13 posterunek (1998) – właściciel piwnicy (odc. 12)
- Billboard (1998) − "Kaleka"
- Musisz żyć (1997) − Adam Hyńczak, ojciec Jacka
- Łóżko Wierszynina (1997) − Wierszynin
- Cudze szczęście (1997) − Jerzy, lekarz, przyjaciel Kowalskich
- Awantura o Basię (1996) – Stanisław Olszowski
- Dzieje mistrza Twardowskiego (1995) – narrator
- Tata, a Marcin powiedział (1994-1999) – ojciec
- Obcy musi fruwać (1993) – Max
- Goodbye Rockefeller (1993) – Jacek Namolny
- Żegnaj Rockefeller (1992) – Jacek Namolny
- Aby do świtu... (1992) – Władysław Jagiełło
- Szwedzi w Warszawie (1991) – gubernator
- Ucieczka z kina "Wolność" (1990) – sekretarz KW PZPR
- Lawa (1989) – Jan Sobolewski w "Scenie Więziennej"
- Konsul (1989) – Czesław Wiśniak vel Jacek Ben Silberstein, konsul austriacki w Polsce
- Pan Kleks w kosmosie (1988) – prof. Ambroży Kleks
- Dotknięci (1988) – Jan Milewski
- Cesarskie cięcie (1987) – doktor Erdman, położnik
- Zabij mnie glino (1987) – Zientara, ekspert milicyjny
- 07 zgłoś się (1987) – por. Paweł Kopiński (odc. 19 – Zamknąć za sobą drzwi)
- Maskarada (1986) – minister
- Podróże Pana Kleksa (1985) – prof. Ambroży Kleks
- To tylko Rock (1984) – kompozytor Lenczewski, mąż Majki
- 5 dni z życia emeryta (1984) – Marek, mąż Krystyny
- 07 zgłoś się (1984) – mężczyzna przy stoliku w "Klubie Aktora" (odc. 15 Skok śmierci)
- Baryton (1984) – Artur Netz
- Szaleństwa panny Ewy (1984) – dr Hieronim Tyszowski
- Akademia Pana Kleksa (1983) – prof. Ambroży Kleks
- Wedle wyroków twoich... (1983) – niemiecki urzędnik w klasztorze
- Szkatułka z Hongkongu (1983) – dziennikarz Joachim Renz
- Synteza (1983) – Marek Torlewski
- Lata dwudzieste... lata trzydzieste... (1983) – Fryderyk
- Znachor (1981) – prof. Dobraniecki
- Miłość ci wszystko wybaczy (1981) – Fryderyk Jarosy
- 07 zgłoś się (1981) – Robert Walasek, kierownik ośrodka (odc. 14 – Hieny)
- Przypadki Piotra S. (1981) – kierownik Domu Dziecka
- Królowa Bona (1980) – Stańczyk, nadworny błazen króla Zygmunta I Starego i króla Zygmunta Augusta
- Głosy (1980) – Andrzej Domański, lekarz psychiatra, były mąż Ewy
- Ćma (1980) – lekarz psychiatra
- Kung–Fu (1979) – Witek Markowski
- Terrarium (1979) – Piotruś, aktor spotkany przez Marię w kawiarni
- Tajemnica Enigmy (1979) – Jerzy Różycki, kryptolog
- Hotel klasy Lux (1979) – przesłuchujący Komorowskiego
- Zaległy urlop (1978) – nowy dyrektor
- Umarli rzucają cień (1978) – hauptsturmfuhrer Hafer
- Bestia (1978) – Rzepecki
- Hallo Szpicbródka czyli ostatni występ króla kasiarzy (1978) – Fred Kampinos vel Szpicbródka
- Pokój z widokiem na morze (1977) – doktor Krzysztof Kucharski
- Sam na sam (1977) – Witek Wyszomirski
- Polskie drogi (1977) – nauczyciel Stanisław Mrowiński, działacz komunistyczny (odc. 1, 7–9)
- Parada oszustów (1976–1978) – narrator (cały cykl)
- Mistrz zawsze traci (1976) – sekretarz Suliechina
- Jaguar 1936 (1977) – Schutzbach, pracownik autosalonu "Gaborsky", komisarz Schultz
- Tajny detektyw (1977) – kioskarz, aspirant policji
- Ładny gips (1978) – chirurg, hotelowy roznosiciel gazet, urzędnik dokonujący odprawy paszportowej na lotnisku, celnik Ben, krupier
- Trędowata (1976) – hrabia Trestka
- Czterdziestolatek (1975) – bywalec z kawiarni (odc. 8)
- Doktor Judym (1975) – Wiktor Judym, brat Tomasza
- Ziemia obiecana (1974) – Horn
- S.O.S. (1974) – major Szeliga
- Godzina za godziną (1974) – porucznik MO
- Bilans kwartalny (1974) – Janek, mąż Marty
- Czarne chmury (1973) – narrator
- Sekret (1973) – Piotr, syn Lewickiej
- Na niebie i na ziemi (1973) – major Zygmunt Grela
- Żółw (1973) – porucznik MO
- Ocalenie (1972) – lekarz
- Bolesław Śmiały (1971) – brat Adalbertus
- Zapalniczka (1970) – Jacek Leman
- Książę sezonu (1970) – listonosz Wicek
- Dzięcioł (1970) – nauczyciel w technikum wieczorowym
- Jarzębina czerwona (1969) – narrator
- Jak rozpętałem II wojnę światową (1969) – włoski żołnierz poddający się Frankowi Dolasowi
- Wniebowstąpienie (1968) – znajomy Raisy w konserwatorium
- Westerplatte (1967) – strzelec Mieczysław Krzak
- Wolne miasto (1958) – Boguś, syn Barcikowskiego
[edytuj] Polski dubbing
[edytuj] Dyskografia
SP:
- Franek Kimono Tonpress 1983
- Franek Kimono Arston 1984
- Franek Kimono Arston 1984
LP:
CD:
- Franek Kimono Arston 1984
- Franek Kimono i "goła prywatka" Vega 1986
- F. Kimono. Hossa Bossa Brawo 1990
- Pan Kimono. Toczy się życie Sony Music Polska 1998
Niektóre wydane płyty m.in. single nie posiadały różnorodnych nazw – te z nich zostały opatrzone pseudonimem śpiewającego.
[edytuj] Nagrody i wyróżnienia
- Wielka Nagroda Festiwalu „Dwa Teatry – Sopot 2009” za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Telewizji
- "Wiktor" w kategorii: Najpopularniejszy aktor telewizyjny – 2009
- Festiwal "Dwa Teatry": Nagroda aktorska za rolę męską w kategorii spektakli Teatru Telewizji – za rolę Jurgena Stroopa w spektaklu Rozmowy z katem w reżyserii Macieja Englerta – 2007
- "Feliks Warszawski" za najlepszą rolę męską za role Edypa w "Królu Edypie" Fredericka we "Fredericku, czyli Bulwarze Zbrodni" w Teatrze Ateneum – 2004
- Festiwal "Dwa Teatry": Nagroda aktorska za rolę męską w kategorii spektakli Teatru Telewizji – za rolę Syna w spektaklu Podróż w reżyserii Piotra Mikuckiego – 2001
- Podczas V Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd – 2000
- Superwiktor'96 za dorobek artystyczny – 1997
- Złoty Mikrofon – 1988
- "Wiktor" – nagroda telewidzów dla najpopularniejszej postaci TVP (za rok 1987) – 1988
- "Wiktor" dla osobowości telewizyjnej – 1986
- "Złota Kaczka" w kategorii: najlepszy polski aktor; za rok 1985 – 1985
- Tytuł "Gwiazdy Filmowego Sezonu" przyznany na XV LLF w Łagowie – 1985
- Nagroda I stopnia Przewodniczącego Komitetu do spraw Radia i Telewizji za twórczość i działalność radiową i telewizyjną; za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze Polskiego Radia i Teatrze Telewizji – 1984
- Nagroda Zespołowa I stopnia Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za osiągnięcia aktorskie, a w szczególności za przybliżenie postaci historycznych w serialu "Królowa Bona" – 1982
- Kalisz – XXi KST – w konkursie teatrów TV za role w "Weselu" i "Kordianie" – 1981
- Wrocław – XXI FPSW – za rolę Hrabiego Szarma w "Operetce" Gombrowicza – 1980
- Olsztyn – FTTV – nagroda honorowa dziennikarzy za perfekcyjne aktorstwo w interpretacji wiersza "Lokomotywa" J. Tuwima – 1980
- Srebrny Gwóźdź Sezonu w plebiscycie "Kuriera Polskiego" – 1980
- Nagroda Przewodniczącego Komitetu ds. Radia i Telewizji za wybitne kreacje aktorskie w programach RiTV – 1979
- "Złote Grono" na XI LLF w Łagowie dla najpopularniejszego aktora sezonu – 1979
- Nagroda Prezesa Rady Ministrów II stopnia za kreacje aktorskie – 1979
- Olsztyn – FTTV – za rolę w spektaklu TV "Parady" – 1979
[edytuj] Odznaczenia
W RMF FM razem z Piotrem Metzem prowadził program "Koniec Wieku". Poza tym też w RMF FM czytał "Harry'ego Pottera", a w Programie Trzecim Polskiego Radia książki "Z głowy" i "Good Night Dżerzi" Janusza Głowackiego.
W wakacje 2004 w audycji "Sekret na lato w RMF FM" emitowano fragmenty książki Kod Leonarda da Vinci Dana Browna, czytaną przez Piotra Fronczewskiego
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
Piotr Fronczewski w Wikicytatach
![[wideo] Piotr Fronczewski w komediowej animacji "Mniam!"](http://j.wpimg.pl/r,id,d145MDtoXjYwO3VeaHR0cDovL2ZpbG0ud3AucGwvYyUyQzQxJTJDaSUyQzI4NzU5NyUyQ2UlMkNqcGclMkNnYWxsZXJ5cGhvdG8uanBnO3NjXnRydWU7dF5qcGc7c15zb3dhI3dpa2lwZWRpYTtmdF4x.jpg)
