| Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: przepisać artykuł uwzględniając wiadomości z sekcji "Informacja o ostatnim poborze"; albo zmienić tytuł na "Powołanie (wojsko)", albo poprawić w tekście informację o różnicy między pojęciami "powołanie" i "pobór". Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
| Ten artykuł przedstawia sytuację tylko z polskiej perspektywy. Zajrzyj na stronę dyskusji i pomóż go poprawić. |
Pobór obejmuje całokształt przedsięwzięć związanych z oceną zdolności fizycznej i psychicznej (realizowane przez powiatowe komisje lekarskie "cywilne" powoływane przez wojewodów na czas trwania poboru) młodych ludzi do służby wojskowej oraz ujęciem ich w ewidencji wojskowej. Nie należy mylić poboru z powołaniem, kiedy to otrzymuje się kartę powołania (tzw. bilet) nakładającą obowiązek stawienia się w określonym miejscu i czasie do odbycia czynnej służby wojskowej.
W Polsce pobór realizują Ministrowie Spraw Wewnętrznych i Administracji i Obrony Narodowej, za przeprowadzenie poboru odpowiada wójt (burmistrz, prezydent miasta). Obowiązkowi stawienia się do poboru podlegają mężczyźni kończący w danym roku kalendarzowym 19 rok życia (poborowi), jak również mężczyźni starsi, którzy np. nie stawili się wcześniej do poboru, a także kobiety posiadające kwalifikacje przydatne w siłach zbrojnych. Do poboru mogą zgłosić się ponadto ochotnicy, którzy ukończyli 18 rok życia.
Mężczyźni stający do poboru po raz pierwszy otrzymują także wojskowy dokument osobisty - książeczkę wojskową. Wzywanie do poboru następuje w drodze obwieszczeń i wezwań imiennych. Nieotrzymanie wezwania imiennego nie zwalnia z obowiązku stawienia się w miejscu i czasie wskazanym w obwieszczeniu. Osoba, która bez uzasadnionej przyczyny nie zgłosi się do poboru, może zostać ukarana grzywną i karą ograniczenia wolności, a także przymusowo doprowadzona przez policję. Mężczyźni, którzy z jakichkolwiek względów nie zgłosili się do poboru, podlegają stawiennictwu do poboru w roku następnym. Natomiast mężczyźni, którzy nie stawili się do poboru i ukończyli 24 lata życia, zobowiązani są zgłosić się do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wojskowego komendanta uzupełnień w celu uregulowania stosunku do służby wojskowej. Obowiązek ten trwa do ukończenia 60 roku życia.
W czasie poboru zostają przeprowadzone badania lekarskie dla orzeczenia kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej.
Wyróżniono cztery kategorie zdolności:
Należy podkreślić, że tylko poborowych, w stosunku do których orzeczono kategorię zdolności A, wojskowy komendant uzupełnień przeznacza do odbycia służby wojskowej. Powołanie do służby jest uzależnione od potrzeb uzupełnieniowych sił zbrojnych.
Dnia 3 sierpnia 2008 roku podczas uroczystej przysięgi wojskowej w Krakowie Minister Obrony Narodowej Bogdan Klich, wraz z premierem Donaldem Tuskiem, ogłosili oficjalnie zaprzestanie przymusowego poboru do wojska. Bogdan Klich zapowiedział również, że od października 2009 roku nie będzie już w koszarach żołnierzy służby zasadniczej.
"Od 1 stycznia 2010 roku będzie w Polsce armia zawodowa" - zapowiedział Bogdan Klich.
W roku 2009 i w latach następnych nadal pobór będzie się odbywał w ścisłym znaczeniu tego słowa czyli jako ocena przydatności młodych mężczyzn do służby wojskowej. Nie będzie jednak już powołań do pełnienia zasadniczej służby wojskowej, czyli obowiązkowych wcieleń do wojska. W roku 2009 dawna nazwa poboru zostanie zamieniona na "kwalifikację wojskową" dla uniknięcia nieporozumień związanych z myleniem poboru z powołaniem do służby.
11 lutego 2009 roku weszła w życie ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, która gwarantuje uregulowanie stosunku do służby wojskowej poprzez przeniesienie ich do rezerwy bez odbywania czynnej służby wojskowej. Komendanci WKU zostali zobowiązani do uregulowania stosunku do służby wojskowej wszystkim zainteresowanym, którzy zgłoszą się w tej sprawie.
W szczególnym przypadku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Rady Ministrów może wznowić pobór. Pobór ten nie będzie dotyczył osób przeniesionych już do rezerwy lub skreślonych z ewidencji.
Obecnie osoby, wobec których orzeczona zostanie kategoria zdolności „A”, „B” lub „D” do czynnej służby wojskowej, zostaną przeniesione z urzędu do rezerwy po uprawomocnieniu się orzeczenia powiatowej komisji lekarskiej (co następuje po 14 dniach od wydania orzeczenia). Oznacza to, że będą miały uregulowany stosunek do służby wojskowej. Uregulowany stosunek do służby wojskowej wymagany jest w przypadku ubiegania się o niektóre stanowiska pracy (np. w policji, w straży granicznej itp.).