Podocyt (inaczej: komórka podocytarna lub komórka blaszki trzewnej torebki kłębuszka nerkowego) – wysoko wyspecjalizowana komórka nabłonka trzewnego kłębuszka nerkowego, kluczowa z punktu widzenia selektywnej filtracji osocza i powstawania moczu pierwotnego.
Spis treści |
W podocytach wyróżnia się trzy zasadnicze części: ciałko komórki, wypustki główne i wypustki stopowate. Dwie pierwsze zawieszone w przestrzeni torebki Bowmana, a tylko wypustki stopowate są zanurzone w szczególnie szerokiej błonie podstawnej (350[1]-400[2] nm), która powstała z połączenia błony podocytu i naczyń krwionośnych włosowatych wewnątrz kłębuszka. Pomiędzy nimi, znajdują się zaś szczeliny filtracyjne mierzące 25 nm[1][3] (niektórzy autorzy przypisują jej większą grubość 30-40 nm[2]). Rozpinają się w nich liczące 6 nm[1] grubości przepony posiadające pory liczące 4 na 14 nm[1].
W wykazujących biegunowość podocytach wyróżniamy: błonę luminalną i bazolateralną. Powierzchnia luminalna pokryta jest ujemnie naładowanym glikokaliksem (w jego skład wchodzą sjaloglikoproteiny m.in. podokaliksyna[2]), dzięki któremu możliwe jest zachowanie specyficznej cytoarchitektury. W skład części bazolateralnej wchodzi błona cytoplazmatyczna wypustek stopowatych stykająca się bezpośrednio z błoną podstawną. W błonie tej znajduje się wiele białek adhezyjnych (integryna α3β1, dystoglikany)[2].
Funkcją tych komórek jest tworzenie bariery pomiędzy światłem włosowatego naczynia krwionośnego, a światłem torebki, do której filtrowany jest mocz. Wraz z śródbłonkiem tworzą błonę podstawna kłębuszka nerkowego, syntezując kolagen (typ IV), proteoglikany, fibronektynę[2], enzymy (heparanaza, endopeptydazy obojętne, dipeptydazy), endotelinę oraz czynniki wzrostu jak: PDGF, bFGF, VEGF, HB-EGF, TGF-β[4].
Dzięki polianionom (podokaliksyna, siarczan heparanu) cząsteczki białek osocza o ładunku ujemnym nie przedostają się na drugą stronę (ogranicza to filtrację albumin).
Z uwagi na brak możliwości regeneracji[4] liczba komórek podocytarnych najczęściej jest stała (ok. 550[5] na jeden kłębuszek), lub miewa tendencję do zmniejszania się — zupełnie inaczej niż innych komórek kłębuszka nerkowego (śródbłonka i mezangium), które zachowując zdolność do proliferacji i liczba z wiekiem zwiększa się średnio półtorej raza[2][5].
| ||||||||||||||||||||||||||||||||
