Widget
Podziel się:

Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast" (1913-1931)


Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy partii działającej w latach 1913–1931. Zobacz też: PSL "Piast" w III Rzeczypospolitej.
Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast"
PSL Piast in 1927.jpg
Aktywiści PSL "Piast" w 1927. Widoczni m.in. Wincenty Witos, Władysław Kiernik, Wiktor Kulerski, Jan Dębski
LiderJakub Bojko (1913–1918), Jan Sadlak (1918), Wincenty Witos (1918–1931)
Data założeniagrudzień 1913 (lub 2 lutego 1914)
Data rozwiązaniamarzec 1931
Deklarowana
ideologia polityczna
chrześcijańska demokracja, konserwatyzm, agraryzm

Polskie Stronnictwo Ludowe "Piast" powstało w grudniu 1913 (lub 2 lutego 1914) w Tarnowie z rozłamu w Polskim Stronnictwie Ludowym. Ugrupowanie założyli działacze skupieni wokół tygodnika "Piast" oraz członkowie PSL – Zjednoczenia Niezawisłych Ludowców (wcześniejsza secesja PSL). Na czele partii stanął Jakub Bojko, którego na krótko zastąpił w 1918 dotychczasowy prezes połączonego z PSL "Piast" Zjednoczenia Ludowego Jan Sadlak, by w końcu został nim poprzedni wiceprezes Wincenty Witos.

Podczas I wojny światowej działacze PSL "Piast" weszli do Naczelnego Komitetu Narodowego oraz poparli werbunek do Legionów. Po 1917 Stronnictwo zbliżyło się do Narodowej Demokracji. W październiku 1918 współtworzyło Polską Komisję Likwidacyjną. W latach 1918–1919 do PSL "Piast" przyłączyły się: część Zjednoczenia Ludowego w Królestwie Polskim, Zjednoczenie Włościan w Wielkopolsce, ludowcy z Pomorza Gdańskiego oraz część działaczy PSL "Wyzwolenie".

W wyborach do Sejmu w 1922 PSL "Piast" uzyskało 70 mandatów poselskich i 17 senatorskich. Stronnictwo było najsilniejszą partią chłopską, a w Sejmie zajmowało pozycję centrową.

PSL "Piast" wielokrotnie uczestniczyło w koalicjach rządowych. W 1923 i 1926 wspólnie z ZLN i Chadecją utworzyło rząd tzw. Chjeno-Piasta. Prezes Witos był trzykrotnie premierem (1920–1921, 1923 i 1926). Po 1926 PSL "Piast" pozostawało w opozycji do sanacji, od 1929 wchodziło w skład Centrolewu. W 1930 niektórzy jego działacze zostali aresztowani i uwięzieni w twierdzy brzeskiej, a następnie skazani w procesie brzeskim.

Stronnictwo miało silne wpływy w organizacjach społeczno-gospodarczych, m.in. w Małopolskim Towarzystwie Rolniczym i Centralnym Związku Kółek Rolniczych.

PSL "Piast" opowiadało się za ustrojem demokracji parlamentarnej, głosiło konieczność reformy rolnej za odszkodowaniem i tworzenia dużych gospodarstw chłopskich, było partią o światopoglądzie chrześcijańskim.

Bastionem PSL "Piast" był obszar byłej Galicji Zachodniej.

W 1931 PSL "Piast" połączyło się z PSL "Wyzwolenie" i Stronnictwem Chłopskim, tworząc Stronnictwo Ludowe.

[edytuj] Zobacz też


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne