Widget
Podziel się:

Polskie Stronnictwo Ludowe Lewica


Polskie Stronnictwo Ludowe Lewica
LiderJan Stapiński
Data założenia13 grudnia 1913
Data rozwiązania11 maja 1924
Deklarowana
ideologia polityczna
socjalizm agrarny, socjalizm, antyklerykalizm, agraryzm
Deklarowane
poglądy gospodarcze
socjalizm, agraryzm

Polskie Stronnictwo Ludowe Lewica – działające od 13 grudnia 1913 do 11 maja 1924 stronnictwo polityczne o charakterze ludowym. Założycielem stronnictwa był Jan Stapiński. Było to ugrupowanie o wpływach raczej lokalnych nie wykraczających poza granice Galicji, o radykalnym społecznie programie politycznym. Związane z partią było czasopismo polityczno-społeczne "Przyjaciel Ludu", pełniące rolę trybuny koncepcji i poglądów partii, a także informatora o bieżących jej działaniach.

Spis treści

[edytuj] Powstanie i działalność

W 1895 powołano do życia Stronnictwo Ludowe, na którego czele stanął prezes – Karol Lewakowski. Od 1903 Stronnictwo Ludowe przyjęło nazwę "Polskie Stronnictwo Ludowe". W 1913 grupa posłów prawego skrzydła dokonała rozłamu, powołując partię PSL "Piast". Na czele tego ugrupowania stanęli Jakub Bojko i Wincenty Witos. Stworzona również została PSL-Lewica (przez Jana Stapińskiego).

W 1919 partia wprowadziła do Sejmu Ustawodawczego 22 posłów, a w 1922 do Sejmu I Kadencji jedynie dwóch posłów.

Czołowymi działaczami tej partii byli Jan Stapiński oraz Józef Putek. W 1922 nastąpił kolejny rozłam w PSL. Część działaczy przeszła z PSL Lewicy do partii PSL "Wyzwolenie". W 1924 PSL Lewica połączyła się w grupą secesyjną z PSL Piast o nazwie Polski Związek Ludowców, tworząc Związek Chłopski.

[edytuj] Program

Celem stronnictwa jest zdobycie dla rzesz mas ludowych jak najkorzystniejszych warunków bytu i rozwoju pod każdym względem, zatem tak w kierunku materialnym (fizycznym i gospodarczym), jak umysłowym i kulturalnym, czyli zdobycie ziemi (chleba), światła, swobody. Jako klasowe chłposkie stronnictwo, PSL Lewica szczególną opieką otacza interesy ludu wiejskiego – chłopów[1].

  • współpraca z socjalistami (czego wyrazem było wstąpienie do Tymczasowej Komisji Skonfederowanych Stronnictw Niepodległościowych)
  • radykalne zmiany społeczne:
    • jako pierwsi z ugrupowań ludowych opowiadali się za wywłaszczeniem wielkiej własności ziemskiej bez odszkodowania
    • szybkie przeprowadzenie reformy rolnej w drodze ustawy
    • upaństwowienie lasów
    • zorganizowanie handlu na zasadach spółdzielczych
    • państwowa własność środków produkcji w przemyśle
    • ścisła kontrola państwowa nad bankami
  • silnie akcentowany antyklerykalizm
  • forma rządu: wolna, niepodległa, ludowa Rzeczpospolita Polska oparta na woli ludu.
  • nieprzychylne stanowisko wobec mniejszości żydowskiej (dalekie jednak od antysemityzmu), przychylne wobec mniejszości słowiańskich
  • w stosunkach międzynarodowych zgadzano się z federacyjną koncepcją Józefa Piłsudskiego

[edytuj] Czołowi działacze

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. S. Lato, W. Stankiewicz [oprac.]: Programy stronnictw ludowych. Zbiór dokumentów, Warszawa 1969, s. 157

[edytuj] Bibliografia

  • Jan Jachymek, Polskie Stronnictwo Ludowe – Lewica, 1913–1924. Studium o powstaniu, działalności i rozkładzie ugrupowania politycznego. Wyd. UMCS; Lublin 1991; ISBN 83-227-0449-6

[edytuj] Linki zewnętrzne


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne