Pomostowanie aortalno-wieńcowe (ang. Coronary Artery Bypass Graft, CABG) – operacja kardiochirurgiczna wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. by-passów) omijających miejsce zwężenia w tętnicy wieńcowej stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej choroby wieńcowej.
Wytworzenie sztucznych połączeń między tętnicą główną (aortą), a tętnicami wieńcowymi omijających miejsca zwężenia zapewnia poprawę ukrwienia niedokrwionego obszaru mięśnia sercowego.
Jako materiał do utworzenia by-passu można zastosować np. żyłę odpiszczelową (ang. saphenous vein, SV) pobraną z podudzia chorego, tętnicę piersiową wewnętrzną lewą (ang. left internal mammary artery, LIMA) lub prawą (ang. right internal mammary artery, RIMA), a w wybranych przypadkach tętnicę promieniową (ang. radial artery, RA) pobraną z przedramienia lub sztuczne naczynie.
Operacja ta została po raz pierwszy przeprowadzona przez argentyńskiego kardiochirurga René Favaloro w Cleveland Clinic w późnych latach 60. XX wieku[1]. Obecnie przeprowadza się około 800 000 CABG rocznie na świecie, z czego ponad 500 000 w samych Stanach Zjednoczonych. W 2004 roku przeszedł ją Bill Clinton[2].
Przeprowadzono również badania, które udowodniły przydatność tętnicy żołądkowo sieciowej lewej oraz tętnicy nabrzusznej dolnej jako pomostu aortalno-wieńcowego natomiast nie są one wykorzystywane rutynowo.[potrzebne źródło]
Obecnie do tego typu leczenia kwalifikowani są chorzy z chorobą wielonaczyniową, sporadycznie jednonaczyniową, u których nie można uzyskać poprawy ukrwienia mięśnia sercowego poprzez wykonanie angioplastyki wieńcowej. U pacjentów z chorobą (zwężeniami) wielu naczyń wieńcowych (stwierdzona w badaniu koronarograficznym choroba trójnaczyniowa) angioplastyka (PTCA) może być obarczona wyższym ryzykiem niż operacja pomostowania aortalno-wieńcowego, a badania wskazują na przewagę w efektywności CABG nad PTCA[3].
W ostatnich latach coraz częściej wprowadza się do leczenia chirurgicznego choroby wieńcowej procedury operacyjne cechujące się mniejszą inwazyjnością, uzyskiwaną brakiem konieczności zatrzymania krążenia (tzw. operacje na bijącym sercu) lub minimalizowaniu pola operacyjnego:
Operacja ta, pomimo iż na przestrzeni lat stała się wręcz rutynową przy wielonaczyniowej chorobie wieńcowej i odsetek zgonów zmalał z 50% w latach 60. XX wieku do 3-5% w wieku XXI wciąż jest operacją bardzo skomplikowaną (wiąże się zatrzymaniem akcji serca i podłączeniem podczas operacji do płucoserca). Pacjent po CABG musi przechodzić długotrwałą rehabilitację i ściśle stosować się do zaleceń obejmujących:
