Pory roku – okresy klimatyczne, będące następstwem ruchu obiegowego Ziemi wokół Słońca i nachylenia osi ziemskiej do płaszczyzny orbity tego ruchu. Ruch obiegowy Ziemi przy stałym nachyleniu osi obrotu sprawia, że warunki oświetlenia Ziemi zmieniają się w rytmie rocznym, co pociąga za sobą zmiany klimatyczne oraz wpływa na wegetację roślin i tryb życia zwierząt. Nauka o wpływie pór roku na świat roślin i zwierząt to fenologia.
W klimacie umiarkowanym tradycyjnie wyróżnia się cztery pory roku: wiosnę, lato, jesień i zimę, ale już teraz zaczęto wyróżniać dwie przejściowe pory roku: przedwiośnie i przedzimie. W innych strefach klimatycznych może być wyróżniona inna liczba pór roku np. w strefie klimatów podzwrotnikowych: pora sucha (lato) i pora deszczowa (zima).
Spis treści |
W ciągu całego roku szerokość geograficzna, w której Słońce góruje w zenicie, zmienia się. Podstawą wyznaczenia dat zmian astronomicznych pór roku jest górowanie Słońca w zenicie nad równikiem bądź zwrotnikami. Ich występowaniu towarzyszą zmiany długości trwania dnia i nocy.
Podział na pory roku pod względem astronomicznym odbywa się w następujący sposób (dla północnej półkuli Ziemi):
Każdy moment zmiany pory roku wyznaczany jest za pomocą specjalnych obliczeń i obserwacji astronomicznych, i w rzeczywistości co roku wypada o innej porze dnia, a nawet innego dnia. W związku z tym np. początek wiosny wypada czasami nie 21., a 20. lub 22. dnia marca. Podobnie jest z początkiem innych pór roku.
Okres wegetacyjny wyszczególniono na zielono.
| Pory roku | Średnia dobowa temperatura °C |
|---|---|
| zima | ≤ 0 °C |
| przedwiośnie | 0 °C do 5 °C |
| wiosna | 5 °C do 15 °C |
| lato | ≥ 15 °C |
| jesień | 5 °C do 15 °C |
| przedzimie | 0 °C do 5 °C |
| zima | ≤ 0 °C |
| Pory roku | Średnia dobowa temperatura °C |
|---|---|
| zima | ≤ 0 °C |
| przedwiośnie | 0 °C do 5 °C |
| wiosna | 5 °C do 15 °C |
| lato | ≥ 15 °C |
| polecie | 10 °C do 15 °C |
| jesień | 5 °C do 10 °C |
| przedzimie | 0 °C do 5 °C |
| zima | ≤ 0 °C |
| ||||||||
