Poronienie

Poronienie (łac. abortus) – przedwczesne zakończenie ciąży trwającej krócej niż 22 tygodnie^[1] (od 23. tyg. mówi się o porodzie przedwczesnym) wskutek wydalenia obumarłego zarodka lub płodu.

[edytuj] Terminologia

• Poronienie zagrażające (abortus imminens, ang. threatened abortion) – oddzielenie się jaja płodowego na niewielkim odcinku, objawia się zwykle bezbolesnym krwawieniem z macicy i czynnością skurczową o niewielkim nasileniu. Rozpoznaje się je przy każdym krwawieniu pochwowym w okresie określonym w definicji poronienia^[2]. Przy leczeniu zachowawczym objawy niekiedy przechodzą, jednak możliwości leczenia są ograniczone. Jeśli objawy nasilają się, rokowanie dla ciąży jest złe.
• Poronienie w toku, nieodwracalne (abortus in tractu, ang. inevitable abortion) – oddzielenie się jaja płodowego na większym odcinku, któremu towarzyszy skracanie się szyjki i rozwarcie jej ujścia wewnętrznego. Poronienie w toku rozpoznawane jest w każdym przypadku pęknięcia błon płodowych przed 22. tygodniem ciąży. Objawia się obfitym krwawieniem i bólem o różnym nasileniu. Postępowaniem z wyboru jest wyłyżeczkowanie jamy macicy.
• Poronienie zatrzymane, chybione (abortus internus, ang. missed abortion) – obumarcie jaja płodowego, po którym nie nastąpiło wydalenie obumarłego płodu w okresie 8 tygodni. Jedynym objawem jest brak powiększania się macicy przez kilka tygodni. Postępowaniem z wyboru jest farmakologiczne indukowanie czynności skurczowej i łyżeczkowanie jamy macicy.
• Poronienie niezupełne, niekompletne (abortus incompletus, ang. incomplete abortion) – obumarcie jaja płodowego, po którym w jamie macicy pozostały resztki utkania łożyskowego.
• Poronienie septyczne (abortus septicus) – poronienie przebiegające z wykładnikami stanu zapalnego narządu rodnego. Stwierdzenie gorączki towarzyszącej poronieniu jest wskazaniem do zastosowania antybiotykoterapii empirycznej szerokospekrtalnej, zasady postępowania są podobne jak przy leczeniu ostrego zapalenia przydatków.
• Poronienie szyjkowe – roniące się jajo płodowe znajduje się w szyjce macicy, ponieważ zamknięte jest jej ujście zewnętrzne.
• Puste jajo płodowe
• Poronienie nawykowe, nawracające – trzecie i każde następne kolejne poronienie^[1].
• Poronienie zupełne - postać poronienia w której wydaleniu z jamy macicy uległo całe jajo płodowe (płód i kosmówka).

[edytuj] Epidemiologia

Poronieniem kończy się około 10-15% ciąż^[1][2]. Najwięcej ciąż ronionych jest przed implantacją (50%), po 8. tygodniu ciąży już tylko 10%. Po 13 tygodniu ryzyko poronienia wynosi 1-2%^[1]. Badania prospektywne z użyciem bardzo czułych testów wykazują, że 25% ciąż kończy się poronieniem samoistnym przed 6 tygodniem od ostatniej miesiączki^[3][4]. Do 80% poronień dochodzi w I trymestrze ciąży^[2].

[edytuj] Etiologia

Przyczyny poronień:

• czynniki genetyczne
• wady rozwojowe macicy (stwierdzane u 12% pacjentek z poronieniami nawykowymi)^[5]
• mięśniaki macicy^[1]
• niewydolność cieśniowo-szyjkowa^[1]
• poważne zakażenia (różyczka, opryszczka, cytomegalia, odra, toksoplazmoza)
• czynniki immunologiczne
  • czynniki autoimmunologiczne, zespół antyfosfolipidowy
• nadużywanie leków
• złe odżywianie
• spożywanie alkoholu
• palenie tytoniu (papierosy)
• zespół policystycznych jajników
• wysoki poziom stresu^[6]

[edytuj] Ocena ryzyka poronienia

Bradykardia utrzymująca się u płodu w I trymestrze ciąży niemal zawsze poprzedza poronienie^[1]. Innymi wskaźnikami nieprawidłowego rozwoju ciąży i zwiększonego ryzyka jej utraty są: nieprawidłowy wzrost pęcherzyka ciążowego, jego nieregularny kształt, hiperechogenność ścian i wczesne małowodzie. Elementem oceny ultrasonograficznej zagrażającego poronienia o niejasnej wartości predykcyjnej jest obecność krwiaka pozakosmówkowego.

Czułymi wskaźnikami zagrażającego poronienia są estrogeny i β-hCG. W okresie przedkoncepcyjnym w przypadku nawracających poronień istotne są wyniki badań obrazowych narządu rodnego i badanie poziomu przeciwciał antyfosfolipidowych.

[edytuj] Aspekty językowe

W języku polskim nie używa się słowa aborcja w znaczeniu poronienia samoistnego^[7]. Zwraca się uwagę na właściwy dobór słów w rozmowach lekarz-pacjentka i lekarz-rodzice w przypadku, gdy mamy do czynienia z kobietą, która poroniła samoistnie^[7]. Nawet neutralne słowa medyczne (łyżeczkowanie, czyszczenie jamy macicy, zabieg) mogą zranić kobietę, która przeżywa tragedię śmierci dziecka obumarłego w jej łonie^[7]. Także termin medyczny wyskrobiny używany przez lekarzy dla określenia materiału pobranego podczas łyżeczkowania jamy macicy jest bolesny i nie do zaakceptowania dla kobiety roniącej^[7]. Termin medyczny łyżeczkowania jamy macicy o neutralnym charakterze to abrazja^[7].

W języku łacińskim brakuje rozróżnienia na poronienie i aborcję – występuje tylko słowo abortus^[7]. W związku z tym w oficjalnych dokumentach także w przypadku poronienia może zostać wypisane słowo abortus^[7].

Określanie dwóch różnych zagadnień medycznych (poronienia i aborcji) tym samym terminem (aborcja, abortus), mieszanie obu terminów (określanie aborcji jako sztuczne poronienie) oraz używanie tych samych określeń dla czynności medycznych w obu przypadkach (zabieg, łyżeczkowanie, czyszczenie jamy macicy) może prowadzić do rozmycia pojęć^[7], mylenia poronienia z aborcją^[7] i błędnego nazywania aborcji poronieniem^[7] lub odwrotnie^[7].

Podczas rozmów z pacjentką należy uwzględnić, że nie każda kobieta życzy sobie, aby używano w jej obecności słowa dziecko^[7]. Należy unikać lekceważenia, np. poprzez pomniejszanie określeniem tylko zarodek, tylko embrion, tylko płód^[7]. Absolutnie nie stosować określeń bezosobowych typu: to, toto, coś^[7].

W trudnych rozmowach z pacjentką personel medyczny może wykorzystać następujące możliwości^[7]:

• z góry poprosić pacjentkę o ustalenie akceptowanego przez nią słownictwa
• przejąć od pacjentki używane przez nią samą słownictwo
• posługiwać się terminami medycznymi (zarodek, embrion, płód, przedwczesna ciąża) lecz wypowiadanymi z szacunkiem i współczuciem

Przypisy

[edytuj] Zobacz też

Zobacz hasło poronienie w Wikisłowniku

• martwe urodzenie