- Luis de Góngora y Argote (ur. 11 czerwca 1561 w Kordobie, zm. 24 maja 1627 tamże) – hiszpański poeta, jeden z czołowych przedstawicieli europejskiego baroku, kapelan króla Filipa III.
Znienawidzony i pogardzany przez wielu współczesnych mu twórców, na trzy stulecia popadł w zupełnie zapomnienie. Dopiero w 1927 grupa hiszpańskich poetów (m.in. Dámaso Alonso i Federico García Lorca) odkryła na nowo jego twórczość i przywróciła miejsce w panteonie hiszpańskiej literatury. Do najważniejszych jego dzieł należą Soledades i La Fábula de Polifemo y Galatea. Już za życia stał się Góngora celem gwałtownych ataków współczesnych mu twórców, choć część z nich (jak Lope de Vega) podziwiała go za jego talent. Z kolei konflikt z Francisco de Quevedo y Villegas przerodził się wręcz w nienawiść pomiędzy oboma poetami, a w sporze pojawiały się mocno niewybredne argumenty. Quevedo w swoich satyrycznych wierszykach określał twórczość Góngory synonimami ekskrementów, a samego poetę posądzał o homoseksualizm, sodomię i żydowskie pochodzenie (obecnie przypuszcza się, że matka Góngory rzeczywiście pochodziła z mocno zasymilowanej, uszlachconej – patrz herb obok – rodziny sefardyjskiej). Przez trzysta lat twórczość Andaluzyjczyka była deprecjonowana – nawet Marcelino Menéndez Pelayo, ojciec hiszpańskiej krytyki literackiej, uważał, że Góngora powoli staczał się ku "poetyckiemu nihilizmowi, pisaniu wersów bez idei i bez powodu, niczym nic nie znaczące plamy kolorów, albo bezsensowne następstwo dźwięków". |
Litografia zapowiadająca publikację Bestii ludzkiej w czasopiśmie "La Vie populaire", 1889 |
