Nauki społeczne i humanistyczne w polskojęzycznej Wikipedii
Portal "Nauki społeczne i human Wikipedii, zawierający odnośniki do poszczególnych portali tematycznych związanych z tą tematyką. Ponieważ trudno czasami dokonać łatwego rozróżnienia na to, co określa się nauką społeczną, a co humanistyczną i mając świadomość kwestionowania w środowiskach naukowych takiego podziału, zdecydowaliśmy jednak, aby nie zmieniać nazwy portalu i te pokrewne względem siebie nauki oraz zasoby wiedzy zgromadzone w Wikipedii umieścić obok siebie. Po prawej stronie znajdują się kategorie w odniesieniu do poszczególnych dziedzin wiedzy, dzięki czemu łatwiej można trafić do odpowiednich "półek" z konkretnymi tematami. Zaprezentowane zostały też wybrane hasła z każdej z wyróżnionych dziedzin wiedzy. Jeżeli uważasz, że brakuje tutaj jakiejś dziedziny wiedzy, albo chciałbyś pomóc w opiece nad którymś z portali, zapraszamy na stronę dyskusji.
Będziemy wdzięczni za Twoją pomoc, szanowny czytelniku, w rozwijaniu haseł związanych z poniżej przedstawionymi naukami. Przy każdej z nich zamieściliśmy odpowiednie strony odnoszące się do współpracy. Zapraszamy także do wikiprojektów
 Filozofia | | Wyróżniony artykuł | | Ważną częścią filozofii Augustyna z Hippony jest jego antropologia filozoficzna, uznająca dualizm ontologiczny osoby ludzkiej. Naturę człowieka tworzy duchowa, niematerialna dusza i materialne ciało. Augustyn z Hippony rozróżnia w strukturze metafizycznej człowieka dwie podstawowe, radykalnie różne od siebie substancje: duszę i ciało, utworzone z materii. Dusza jest substancją pozbawioną wymiarów przestrzennych, natomiast ciało posiada trzy wymiary i składa się z czterech elementów[1][2]. Relację wzajemną między tymi dwoma składowymi osoby ludzkiej Augustyn opisał w De quantitate animae, definiując duszę: | Jest to pewna substancja o charakterze rozumnym, dostosowana do ciała, którym ma kierować [3] |
Jak zauważa W.E. Mann, Augustyn wyznaje jednoznacznie dualistyczną koncepcję człowieka, ale jednocześnie nie podejmuje prób, jak czynili to Platon czy później Kartezjusz, wyjaśnienia wzajemnego metafizycznego powiązania duszy i ciała. Pozostaje przy stwierdzeniu, że są one metafizycznie odrębne, że o człowieczeństwie osoby decyduje złożenie tych dwóch substancji, oraz że dusza stanowi element wyższy tego złożenia, dlatego ma kierować ciałem[2]. Augustyn porównuje relację duszy i ciała do relacji małżeńskiej: ciało twoje jest twoją małżonką – caro tua, coniux tua[4]. | Zobacz też: |
| |
 Psychologia | | Wyróżniony artykuł |  Błąd konfirmacji (nazywany też efektem potwierdzania lub strategią konfirmacyjną) to tendencja do preferowania informacji, które potwierdzają wcześniejsze oczekiwania i hipotezy, niezależnie od tego, czy te informacje są prawdziwe. Powoduje, że ludzie poszukują informacji i zapamiętują je w sposób selektywny, interpretując je w błędny sposób. Efekt ten jest szczególnie silny w przypadku zagadnień wywołujących silne emocje i dotyczących mocno ugruntowanych opinii. Przykładowo, czytając o polityce dostępu do broni, ludzie zwykle preferują źródła, które potwierdzają to, co sami na ten temat sądzą. Mają również tendencję do interpretowania niejednoznacznych dowodów jako potwierdzających ich własne zdanie. |
Zobacz też:
|
| |
| |
 Prawo | | Nowe artykuły | Język prawniczy – specyficzny język używany przez osoby stosujące i interpretujące prawo. Jest to język, w którym prawnicy rozmawiają o prawie. Bywa on określany także jako "żargon prawniczy" – niektóre osoby mogą jednak to określenie traktować jako pejoratywne. Język prawniczy jest odmianą języka naturalnego, posiada identyczną z nim składnię, różnić się może jednak znaczeniem poszczególnych słów i zwrotów. Ta ostatnia cecha może sprawiać trudności w prawidłowym rozumieniu języka prawniczego, ponieważ potoczne rozumienie pojęć, którymi operują prawo i prawnicy, często będzie prowadzić do nieporozumień i błędnych wniosków. | |
| |
| |
 Antropologia | | Wyróżniony artykuł | Antropogeneza (gr. ánthrôpos człowiek, génesis pochodzenie) - filogeneza człowieka, czyli pochodzenie, droga rozwojowa i procesy biologiczne, które doprowadziły do powstania anatomicznie nowoczesnego człowieka rozumnego (Homo sapiens sapiens), wyjaśniane na gruncie teorii ewolucji w oparciu o osiągnięcia antropologii, filogenetyki molekularnej i antropolingwistyki. Ewolucyjna historia naczelnych może sięgać ponad 60 mln lat wstecz, kiedy nastąpiło przypuszczalne oddzielenie linii ewolucyjnych naczelnych od pozostałych ssaków. Niewykluczone, że naczelne są jedną z najstarszych grup ssaków łożyskowych, które przetrwały do czasów nam współczesnych (Eosimias żył 45-40 mln lat temu, a azjatyccy przodkowie lemurów ok. 30 mln lat temu). | Zobacz też: |
| |
 Archeologia | | Wyróżniony artykuł | Kultura grobów zrębowych (ros. kultura srubna) - jest to kultura archeologiczna epoki brązu. Jej nazwa pochodzi od charakterystycznej formy pochówku wewnątrz komór zbudowanych z pali drewnianych ułożonych na zrąb. Ukształtowaniu się kultury grobów zrębowych w XVIII wieku p.n.e. towarzyszyło zerwanie z metalurgicznymi ośrodkami północnokaukaskimi. Powstała ona na stepach nadwołżańskich, skąd zaczęła się ona rozprzestrzeniać w kierunku zachodnim. Jej pojawienie się miało miejsce w czasie zniszczenia dawnych twierdz znajdujących się w miejscowościach Livencovka i Karatajevo, należących do ludności kultury ceramiki wielowałeczkowej, co wskazuje na niepokojowy charakter ludności zrębowej. Niektórzy badacze wiążą kulturę grobów zrębowych z Kimmerami. Omawianą kulturę datuje się według lat kalibrowanych na około 1800-1300 p.n.e. Dawniej wyróżniano jeszcze fazę młodszą tej jednostki kulturowej datowaną na XIV-VIII wiek p.n.e, zaś obecnie poszczególne grupy związane z tym okresem, określa się mianem odrębnych kultur postzrębowych (kultura chwalińska, kultura sabatinowska, kultura białozierska)... | Zobacz też: |
| Przypisy- ↑ De quantitate animae1.2; 5.9
- ↑ 2,0 2,1 W.E. Mann, Inner-Life Ethics, w: The Augustinian Tradition, G. B. Matthews (red.), Berkeley-Los Angeles-London: University of California Press 1999, s. 141–142 ISBN 0-520-20999-0
- ↑ 1.2: Substantia quaedam rationis particeps, regendo corpori accommodata; por. De civitate Dei 13.24
- ↑ Por. Enarrationes in psalmos,143, 6; CCL 40, 2077 [46] – 2078 [74]); tłumaczenie własne. Por. O powściągliwości, przeł. ks. Sylwester Laskowski, [w:] Pisma świętego Augustyna o małżeństwie i dziewictwie. Przekład i komentarz, red. ks. Augustyn Eckmann, Lublin 2003 Towarzystwo Naukowe KUL, s.s. 329; 9.23; PL 40, 364; De utilitate ieiunii,4.4.
|
