Widget
Podziel się:

Praga


Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stolicy Czech. Zobacz też: inne znaczenia słowa Praga.
Praga
Praha
HerbFlaga
Herb PragiFlaga Pragi
Widok na Małą Stranę, most Karola i Stare Miasto
Widok na Małą Stranę, most KarolaStare Miasto
Państwo Czechy
Krajmiasto wydzielone
BurmistrzBohuslav Svoboda (ODS)
Powierzchnia496 km²
Wysokość185 – 399 m n.p.m.
Ludność (2010)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja

1 249 026
2408 os./km²
1 964 750
Nr kierunkowy2
Kod pocztowy100 00 – 199 00
Tablice rejestracyjneA
Podział miasta22 dzielnice
Miasta partnerskieOficjalne

Niemcy Bamberg
Hiszpania Barcelona
Niemcy Berlin
Hiszpania Bilbao
Belgia Bruksela
Argentyna Buenos Aires
Stany Zjednoczone Chicago
Niemcy Frankfurt nad Menem
Niemcy Hamburg
Polska Jasło
Japonia Kioto
Rosja Moskwa
Francja Nîmes
Niemcy Norymberga
Francja Paryż
Stany Zjednoczone Phoenix
Rosja Sankt Petersburg
Republika Chińska Tajpej
Nieoficjalne
Wielka Brytania Birmingham
Słowacja Bratysława
Węgry Budapeszt
Kolumbia Cali
Finlandia Helsinki
Izrael Jerozolima
Dania Kopenhaga
Portugalia Lizbona
Holandia Rotterdam
Łotwa Ryga
Austria Wiedeń
Litwa Wilno

Położenie na mapie Czech
Czech Republic location map.svg
"PragaPraha"
Praga
Praha
50°05′16″N 14°25′16″E / 50.08778, 14.42111Na mapach: 50°05′16″N 14°25′16″E / 50.08778, 14.42111
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wikicytaty Praga
Praha w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Praga w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta
Rynek Starego Miasta z kościołem św. Mikołaja
Widok z Hradczan na Małą Stranę
Widok na praski zamek nocą
Muzeum Narodowe w Pradze na Placu Wacława
Widok na Stare Miasto z Klementinum

Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Republiki Czeskiej, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

Praga jest ośrodkiem administracyjnym, przemysłowym, handlowo-usługowym, akademickim, turystycznym i kulturalnym o znaczeniu międzynarodowym. Jest siedzibą większości czeskich urzędów centralnych (w tym parlamentu, prezydenta i rządu), związków wyznaniowych działających na terenie Czech, a także licznych firm, stowarzyszeń, organizacji i uczelni wyższych. Stanowi najważniejszy w skali kraju węzeł drogowy i kolejowy, posiada również międzynarodowy port lotniczy i sieć metra.

Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają średniowiecza: Starego Miasta, Nowego Miasta, Josefova, Małej Strany i Hradczan – siedziby władców czeskich. Od 1992 r. zabytkowe centrum miasta znajduje się liście światowego dziedzictwa UNESCO. Ze względu na bogactwo atrakcji, należy do najchętniej odwiedzanych miast Europy.

Według tradycji oryginalna czeska nazwa miasta Praha pochodzi od czeskiego słowa práh - próg. Etymologia nazwy miasta zbudowanego nad progiem lub jazem - rzecznym brodem pochodzi od historycznej nazwy przeprawy przez Wełtawę w okolicy dzisiejszego Mostu Karola.

Według danych z 2008 r. liczba ludności miasta wynosi 1 226 697 osób (1. miejsce w Czechach), natomiast powierzchnia – 496 km² (również 1 miejsce w Czechach). Praga oficjalnie podzielona jest na dziesięć obwodów, które z kolei dzielą się na dzielnice. Obszar metropolitalny Pragi liczy, według danych Eurostatu z 2004 r., 1 964 750 mieszkańców.

Spis treści

[edytuj] Historia

Pierwszymi mieszkańcami terenów nad Wełtawą, były osiedlające się tu od ok. 500 roku p.n.e., plemiona celtyckie. Zostały one stopniowo wyparte przez napływający pomiędzy IX a VI wiekiem p.n.e. germański lud Markomanów. Pierwsze plemiona słowiańskie przybyły na te tereny ok. 500 roku. Walki o dominacje doprowadziły ok. 800 roku do władzy dynastię Przemyślidów, którzy założyli tu miasto. Wznieśli oni dwie warowne osady: Zamek Praski i Wyszehrad. Od 973 roku Praga była siedzibą pierwszego biskupstwa na tych terenach, podległego metropolii mogunckiej. Szczególny rozkwit miasto osiągnęło za rządów Karola IV. Założył on tu pierwszy w środkowej Europie uniwersytet – Carolinum, a Praga po założeniu Nowego Miasta w 1348 r. stała się największym miastem Europy na północ od Alp. W roku 1344 praskie biskupstwo zostało podniesione w hierarchii kościelnej do rangi arcybiskupstwa. W 1419 w mieście doszło do słynnej defenestracji katolików (wojny husyckie), zaś w 1618 roku podobne wydarzenie (wyrzucenie przez okno namiestników cesarza) stało się bezpośrednią przyczyną wojny trzydziestoletniej. W wyniku klęski czeskich protestantów na Białej Górze w 1620 Praga jako stolica Królestwa Czeskiego i całej Korony Czeskiej utraciła swoje znaczenie i przez długie lata pozostawała w cieniu Wiednia. W tym też okresie społeczność niemieckojęzyczna odgrywała w mieście (niem. Prag) rolę dominującą, zaczęło się to zmieniać dopiero w XIX wieku, podczas czeskiego odrodzenia narodowego.

W 1784 r. w jedno miasto połączono pięć wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów: Stare Miasto, Nowe Miasto, Josefov, Małą Stranę i Hradczany. Reformy Józefa II przyniosły także zamknięcie połowy czynnych kościołów i kaplic oraz zmniejszenie liczby zakonów z 40 do 14[1].

W 1848 roku doszło do powstania (w czasie Wiosny Ludów). Pod koniec XIX wieku wybudowano wiele reprezentacyjnych budynków; następowało powolne odzyskiwanie znaczącej pozycji miasta w monarchii Habsburgów. W tym czasie Praga była już dwujęzyczna, a Czesi i Niemcy funkcjonowali praktycznie równolegle (podwójne – czeskie i niemieckie – były uczelnie, teatry itp.). Na przełomie XIX i XX wieku w ramach asanacji praskiej dokonano całkowitej przebudowy Josefova i Podskalí, niszcząc przy tym wiele cennych historycznych obiektów.

W 1918 Praga została stolicą nowo utworzonej Czechosłowacji. W latach 1939-45 okupowana przez Niemcy, wyzwolona w 1945. W 1968 roku była główną areną praskiej wiosny. W roku 1993 po odłączeniu się Słowacji, miasto zostało stolicą Republiki Czeskiej. Obecne motto Pragi to Praga Caput Rei Publicae (wcześniej: Praga caput regni).

[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne

Information icon.svg Osobny artykuł: Muzea w Pradze.

W 1992 r. zabytkowe centrum Pragi zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Praga jest uważana za jedno z najbardziej atrakcyjnych miast Europy, z tego względu corocznie odwiedzają ją liczne rzesze turystów. W mieście znajduje się ponad 20 muzeów i prawie 100 galerii. Niektórymi z atrakcji turystycznych są:

[edytuj] Znane dzielnice

Information icon.svg Osobny artykuł: Dzielnice Pragi.

[edytuj] Kościoły

[edytuj] Uczelnie wyższe

[edytuj] Sport w Pradze

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Sport w Pradze.
Kluby sportowe z siedzibą w Pradze
Nazwa klubuDyscyplinaLiga/rozgrywkiData powstaniaObiekt
Bohemians 1905piłka nożnaGambrinus Liga1905Ďolíček
Bohemians Prahapiłka nożnaČeská fotbalová liga1996Stadion Viktorii Žižkov
ČZU Pragapiłka siatkowaExtraliga1996Lužiny
Dukla Pragapiłka nożnaII liga1948Na Julisce
Iuridica PragarugbyI liga1955
Olymp PragażużelCzeska liga żużlowa
PVK Olymp Pragapiłka siatkowaExtraliga1957
RK PetrovicerugbyEkstraliga1944
Praga RugbyrugbyEkstraliga1944
Slavia Pragahokej na lodzieEkstraliga1900O2 Arena
Slavia Pragapiłka nożnaGambrinus Liga1892/1896Synot Tip Aréna
Slavia PragarugbyEkstraliga1927Hřiště v Edenu
Sparta Pragahokej na lodzieEkstraliga1903Tesla Arena
Sparta Pragapiłka nożnaGambrinus Liga1893Generali Arena
Sparta PragarugbyEkstraliga1928Podvinný mlýn
Tatra SmíchovrugbyEkstraliga1958
Viktoria Žižkovpiłka nożnaGambrinus Liga1903Stadion Viktorii Žižkov


[edytuj] Słynni urodzeni w Pradze

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. Derdowska Joanna Praskie przemiany: sacrum i desakralizacja przestrzeni miejskiej Pragi, Zakład Wydawniczy "Nomos", Kraków 2006 s. 70


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne