Premierzy Polski

W Polsce oficjalnym tytułem premiera (szefa rządu) od 1921 roku (tj. od wejścia w życie Konstytucji marcowej) jest Prezes Rady Ministrów. W latach 1917-1921 szefa rządu oficjalnie określano jako Prezydenta Ministrów.

Zgodnie z obowiązującą Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku Prezesem Rady Ministrów jest osoba powołana przez Prezydenta Rzeczypospolitej w trybie art. 154 ust. 1 zd. 2, art. 154 ust. 3 zd. 2 lub art. 155 ust. 1 zd. 1 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), która sprawuje obowiązki do czasu powołania nowego Prezesa Rady Ministrów w przepisanym trybie.

Spis treści

1 Lista polskich premierów na przestrzeni lat
2 Długość urzędowania premierów
3 Żyjący byli premierzy
4 Zobacz też
5 Przypisy

[edytuj] Lista polskich premierów na przestrzeni lat

[edytuj] Prezesi Rady Ministrów Księstwa Warszawskiego (1807-1815)

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Panujący Książę Warszawski
1.	hr. Stanisław Małachowski	5 października 1807	14 grudnia 1807	Fryderyk August III Wettyn
2.	Ludwik Szymon Gutakowski	14 grudnia 1807	listopad 1808
3.	ks. Józef Antoni Poniatowski (pełniący obowiązki)	listopad 1808	25 marca 1809
4.	gen. Stanisław Kostka Potocki	25 marca 1809	maj 1813

[edytuj] Prezesi Rządu Narodowego (1830–1831)

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania
1.	ks. Adam Jerzy Czartoryski	3 grudnia 1830	15 sierpnia 1831	255 dni
–	Józef Chłopicki, dyktator	5 grudnia 1830	17 stycznia 1831	43 dni
2.	gen. Jan Stefan Krukowiecki	17 sierpnia 1831	7 września 1831	21 dni
3.	Bonawentura Niemojowski	8 września 1831	23 września 1831^[1]	17 dni
4.	gen. Jan Nepomucen Umiński^[2]	23 września 1831	23 września 1831	0 pełnych dni, (1 niepełny dzień)
5.	gen. Maciej Rybiński^[2]	25 września 1831	9 października 1831	14 dni

[edytuj] Prezesi Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej (1846)

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Okres urzędowania
1.	Jan Tyssowski, prezes Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej	22 lutego 1846	24 lutego 1846	2 dni
–	Ludwik Gorzkowski, członek triumwiratu Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej	22 lutego 1846	24 lutego 1846	2 dni
–	Aleksander Grzegorzewski, członek triumwiratu Rządu Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej	22 lutego 1846	24 lutego 1846	2 dni
–	Jan Tyssowski, dyktator	24 lutego 1846	3 marca 1846	7 dni

[edytuj] Prezesi Komitetu Narodowego w Poznaniu (1848)

L.p.	Obraz	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd
1.		Gustaw Potworowski	20 marca 1848	9 maja 1848

[edytuj] Prezesi Rządu Narodowego (1863–1864)

Herb powstańców styczniowych

L.p.	Imię i nazwisko, funkcja	Objął urząd	Złożył urząd	Okres urzędowania
1.	Stefan Bobrowski, przewodniczący Komisji Wykonawczej (Tymczasowego) Rządu Narodowego	21 stycznia 1863	17 lutego 1863	27 dni
–	Ludwik Mierosławski, dyktator	17 lutego 1863	11 marca 1863	22 dni
–	Marian Langiewicz, dyktator	11 marca 1863	18 marca 1863	7 dni
2.	Stefan Bobrowski, przewodniczący Tymczasowego Rządu Narodowego	21 marca 1863	12 kwietnia 1863	22 dni
3.	Agaton Giller, przewodniczący Tymczasowego Rządu Narodowego (od 10 maja 1863 przewodniczący Rządu Narodowego)	12 kwietnia 1863	23 maja 1863	41 dni
4.	Franciszek Dobrowolski, przewodniczący Rządu Narodowego	23 maja 1863	9 czerwca 1863	17 dni
5.	Piotr Kobylański, przewodniczący Rządu Narodowego	9 czerwca 1863	10 czerwca 1863	1 dzień
6.	Karol Majewski, przewodniczący Rządu Narodowego	14 czerwca 1863	17 września 1863	95 dni
7.	Franciszek Dobrowolski, przewodniczący Rządu Narodowego	17 września 1863	17 października 1863	30 dni
8.	Romuald Traugutt, dyktator Rządu Narodowego	17 października 1863	10 kwietnia 1864	176 dni
9.	Aleksander Waszkowski, Naczelnik Miasta Warszawy	12 kwietnia 1864	19 grudnia 1864	251 dni
10.	Bronisław Brzeziński, przewodniczący Rządu Narodowego	20 kwietnia 1864	październik 1864	bd.

[edytuj] Prezydenci Ministrów Królestwa Polskiego (1917-1918)

Prezydenci Ministrów Królestwa Polskiego aktu 5 listopada oraz kierownicy ministrów w prowizoriach rządowych.

Pieczęć Królestwa Polskiego (1916-1918)

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania	Urzędująca głowa państwa
1.	Jan Kucharzewski	26 listopada 1917	27 lutego 1918	93 dni	Rada Regencyjna
-	Antoni Ponikowski (kierownik ministrów)	27 lutego 1918	4 kwietnia 1918	36 dni
2.	Jan Kanty Steczkowski	4 kwietnia 1918	2 października 1918	181 dni
3.	Jan Kucharzewski	2 października 1918	9 października 1918	7 dni
-	Bohdan Broniewski (w zastępstwie)	10 października 1918	23 października 1918	13 dni
4.	Józef Świeżyński	23 października 1918	3 listopada 1918	11 dni
–	Władysław Wróblewski (kierownik ministrów)	3 listopada 1918	14 listopada 1918	11 dni

[edytuj] Premier Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej

L.p.	Zdjęcie	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania
1.		Ignacy Daszyński	7 listopada 1918	12 listopada 1918	5 dni
-		Stanisław Thugutt (pełniący obowiązki)	12 listopada 1918	17 listopada 1918	5 dni

[edytuj] Premierzy II Rzeczypospolitej (1918-1939)

Herb II Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1927

Herb II Rzeczypospolitej Polskiej od 1927

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania	Urzędująca głowa państwa
0.	Ignacy Daszyński	14 listopada 1918	17 listopada 1918	3 dni	Józef Piłsudski
1.	Jędrzej Moraczewski	18 listopada 1918	16 stycznia 1919	59 dni
2.	Ignacy Jan Paderewski	18 stycznia 1919	27 listopada 1919	313 dni
3.	Leopold Skulski	13 grudnia 1919	9 czerwca 1920	179 dni
4.	Wincenty Witos nie utworzył rządu	10 czerwca 1920	23 czerwca 1920	13 dni
5.	Władysław Grabski	27 czerwca 1920	24 lipca 1920	27 dni
6.	Wincenty Witos	24 lipca 1920	13 września 1921	416 dni
7.	Antoni Ponikowski (dwukrotnie)	19 września 1921 10 marca 1922	5 marca 1922 6 czerwca 1922	167 dni 88 dni
8.	Artur Śliwiński	28 czerwca 1922	7 lipca 1922	9 dni
9.	Julian Nowak	31 lipca 1922	14 grudnia 1922	136 dni	Józef Piłsudski, Gabriel Narutowicz
10.	Władysław Sikorski	16 grudnia 1922	26 maja 1923	161 dni	Stanisław Wojciechowski
11.	Wincenty Witos	28 maja 1923	14 grudnia 1923	200 dni
12.	Władysław Grabski	19 grudnia 1923	14 listopada 1925	696 dni
13.	Aleksander Skrzyński	20 listopada 1925	5 maja 1926	166 dni
14.	Wincenty Witos	10 maja 1926	14 maja 1926	4 dni
15.	Kazimierz Bartel (trzykrotnie)	15 maja 1926 8 czerwca 1926 27 września 1926	4 czerwca 1926 24 września 1926 30 września 1926	20 dni 108 dni 3 dni	Ignacy Mościcki
16.	Józef Piłsudski	2 października 1926	27 czerwca 1928	634 dni
17.	Kazimierz Bartel	27 czerwca 1928	13 kwietnia 1929	290 dni
18.	Kazimierz Świtalski	14 kwietnia 1929	7 grudnia 1929	237 dni
19.	Kazimierz Bartel	29 grudnia 1929	15 marca 1930	76 dni
20.	Walery Sławek	29 marca 1930	23 sierpnia 1930	147 dni
21.	Józef Piłsudski	25 sierpnia 1930	4 grudnia 1930	101 dni
22.	Walery Sławek	4 grudnia 1930	26 maja 1931	173 dni
23.	Aleksander Prystor	27 maja 1931	9 maja 1933	713 dni
24.	Janusz Jędrzejewicz	10 maja 1933	13 maja 1934	368 dni
25.	Leon Kozłowski	15 maja 1934	28 marca 1935	317 dni
26.	Walery Sławek	28 marca 1935	12 października 1935	198 dni
27.	Marian Zyndram-Kościałkowski	13 października 1935	15 maja 1936	215 dni
28.	Felicjan Sławoj Składkowski	15 maja 1936	30 września 1939	1233 dni

[edytuj] Premierzy Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie (1939-1990)

Od 5 lipca 1945 rządy te nie miały uznania międzynarodowego.

Herb Polski ustanowiony przez rząd na uchodźstwie

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania
1.	Władysław Sikorski (dwukrotnie)	30 września 1939 20 lipca 1940	18 lipca 1940 4 lipca 1943	łącznie: 1373 dni
2.	Stanisław Mikołajczyk	14 lipca 1943	24 listopada 1944	499 dni
3.	Tomasz Arciszewski	29 listopada 1944	2 lipca 1947	945 dni
4.	Tadeusz Bór-Komorowski	2 lipca 1947	10 lutego 1949	589 dni
5.	Tadeusz Tomaszewski	7 kwietnia 1949	25 września 1950	536 dni
6.	Roman Odzierzyński	25 września 1950	8 grudnia 1953	1170 dni
7.	Jerzy Hryniewski (właśc. Mikołaj Dolanowski)	18 stycznia 1954	13 maja 1954	115 dni
8.	Stanisław Cat-Mackiewicz	8 czerwca 1954	21 czerwca 1955	378 dni
9.	Hugon Hanke	8 sierpnia 1955	10 września 1955	33 dni
10.	Antoni Pająk	10 września 1955	14 czerwca 1965	3565 dni
11.	Aleksander Zawisza	25 czerwca 1965	9 czerwca 1970	1810 dni
12.	Zygmunt Muchniewski	20 lipca 1970	13 lipca 1972	724 dni
13.	Alfred Urbański	18 lipca 1972	15 lipca 1976	1458 dni
14.	Kazimierz Sabbat	5 sierpnia 1976	8 kwietnia 1986	3533 dni
15.	Edward Szczepanik	8 kwietnia 1986	22 grudnia 1990	1719 dni

[edytuj] Przewodniczący Egzekutywy Zjednoczenia Narodowego

L.p.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd
1.	Roman Odzierzyński	1954	1955
2.	Adam Ciołkosz	1955	1959
3.	Witold Czerwiński	14 marca 1959	1963
4.	Adam Ciołkosz	1963	grudzień 1966
–	Jan Starzewski	grudzień 1966	1967
5.	Kazimierz Sabbat	1967	8 lipca 1972

[edytuj] Premierzy Polski Ludowej

[edytuj] Premierzy Rzeczypospolitej Polskiej (1944-1952)

Herb Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej

Lp.	Zdjęcie	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania
1.		Edward Osóbka-Morawski	22 lipca 1944 31 grudnia 1944 28 czerwca 1945	31 grudnia 1944 28 czerwca 1945 5 lutego 1947	928 dni
2.		Józef Cyrankiewicz	6 lutego 1947	22 lipca 1952 (20 listopada 1952)	1993 dni (2114 dni)

[edytuj] Premierzy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1952-1989)

Lp.	Imię i nazwisko	Objął urząd	Złożył urząd	Długość urzędowania
1.	Józef Cyrankiewicz	22 lipca 1952	20 listopada 1952	121 dni
2.	Bolesław Bierut	20 listopada 1952	18 marca 1954	483 dni
3.	Józef Cyrankiewicz	18 marca 1954	23 grudnia 1970	6124 dni
4.	Piotr Jaroszewicz	23 grudnia 1970	18 lutego 1980	3344 dni
5.	Edward Babiuch	18 lutego 1980	24 sierpnia 1980	188 dni
6.	Józef Pińkowski	24 sierpnia 1980	11 lutego 1981	171 dni
7.	Wojciech Jaruzelski	11 lutego 1981	6 listopada 1985	1729 dni
8.	Zbigniew Messner	6 listopada 1985	27 września 1988	1056 dni
9.	Mieczysław Rakowski	27 września 1988	1 sierpnia 1989	308 dni
10.	Czesław Kiszczak^[3]	2 sierpnia 1989	24 sierpnia 1989	22 dni
11.	Tadeusz Mazowiecki	24 sierpnia 1989	31 grudnia 1989^[4]	129 dni

[edytuj] Prezesi Rady Ministrów III Rzeczypospolitej (od 1989)

Herb Polski

W III Rzeczypospolitej obowiązywały trzy akty rangi konstytucyjnej regulujące procedurę wyłaniania nowego rządu:

od 7 kwietnia 1989 do 7 grudnia 1992 Konstytucja PRL z 1952 (od 31 grudnia 1989 jako Konstytucja RP) w wersji po noweli kwietniowej, wedle której proces powołania nowego rządu oparty był na stosownych uchwałach Sejmu (podejmowanych samoistnie bądź na wniosek Prezydenta RP) w sprawie odwołania urzędującego Prezesa Rady Ministrów z jednoczesnym powołaniem nowego Prezesa Rady Ministrów z misją składania wniosków co do składu Rady Ministrów. Do wyłącznej kompetencji Sejmu należało dymisjonowanie urzędującego rządu i jednoczesne powierzanie mu dalszego sprawowania obowiązków do czasu wyłonienia nowego składu Rady Ministrów. Misja kompletowania składu nowego rządu przez premiera kończyła się z chwilą podjęcia przez Sejm uchwały wyrażającej nowemu gabinetowi wotum zaufania w składzie przedstawionym przez premiera. Uchwały te publikowane w Monitorze Polskim wchodziły w życie z chwilą ich podjęcia. Poszczególni ministrowie byli odwoływani uchwałami Sejmu.

Nowo powołany Prezes Rady Ministrów do czasu skompletowania własnego składu Rady Ministrów stał na czele dotychczasowej Rady Ministrów.

od 8 grudnia 1992 do 16 października 1997 tzw. Mała Konstytucja, która stanowiła, że nowy rząd powoływany i odwoływany był zarządzeniem Prezydenta RP, po którym Rada Ministrów winna uzyskać w Sejmie wotum zaufania.

od 17 października 1997 Konstytucja RP reguluje proces powołania rządu w tzw. systemie trzech kroków oraz konstruktywnym wotum nieufności. Do powołania nowej Rady Ministrów niezbędne jest postanowienie Prezydenta RP. Wotum zaufania udzielane jest przez Sejm i jest warunkiem niezbędnym do dalszego sprawowania władzy przez Radę Ministrów.

Lp.	Imię i nazwisko (partia polityczna)	Desygnacja^[5]	Objęcie urzędu^[6]	Wotum zaufania	Dymisja lub wotum nieufności	Złożenie urzędu^[7]	Długość urzędowania	Urzędujący prezydenci RP
1.	Tadeusz Mazowiecki (KO „S”)	20 VIII 1989^[8] 24 VIII 1989^[9]	24 VIII 1989^[10]	12 IX 1989^[11]	25 XI 1990^[12], 14 XII 1990^[13]	4 I 1991^[14]	498 dni	Wojciech Jaruzelski^[15]
1.	Tadeusz Mazowiecki (KO „S”)	20 VIII 1989^[8] 24 VIII 1989^[9]	24 VIII 1989^[10]	12 IX 1989^[11]	25 XI 1990^[12], 14 XII 1990^[13]	4 I 1991^[14]	498 dni	Lech Wałęsa
–	Jan Olszewski (PC)	nie objął urzędu^[16]
2.	Jan Krzysztof Bielecki (KL-D)	4 I 1991	4 I 1991	12 I 1991^[17]	5 XII 1991^[18]	6 XII 1991	336 dni
–	Bronisław Geremek (UD)	nie objął urzędu^[19]
3.	Jan Olszewski (PC)	6 XII 1991^[20]	6 XII 1991	23 XII 1991	5 VI 1992^[21]	5 VI 1992	182 dni
4.	Waldemar Pawlak^[3] (PSL)	5 VI 1992^[22]	5 VI 1992	brak wniosku o wotum zaufania	7 VII 1992^[23] 10 VII 1992^[24]	10 VII 1992	35 dni^[25]
5.	Hanna Suchocka (UD)	10 VII 1992^[26]	11 VII 1992^[27]	11 VII 1992	28 V 1993	25 X 1993	471 dni
6.	Waldemar Pawlak (PSL)	18 X 1993	26 X 1993	10 XI 1993	1 III 1995	6 III 1995	496 dni^[25]
7.	Józef Oleksy (SLD)	1 III 1995	7 III 1995^[28]	4 III 1995	26 I 1996	7 II 1996	337 dni
7.	Józef Oleksy (SLD)	1 III 1995	7 III 1995^[28]	4 III 1995	26 I 1996	7 II 1996	337 dni	Aleksander Kwaśniewski
8.	Włodzimierz Cimoszewicz (SLD)	1 II 1996	7 II 1996	15 II 1996	17 X 1997^[23]	31 X 1997	632 dni
9.	Jerzy Buzek (AWS)	17 X 1997	31 X 1997	11 XI 1997	19 X 2001^[29]	19 X 2001	1449 dni
10.	Leszek Miller (SLD)	4 X 2001^[30]	19 X 2001	26 X 2001 13 VI 2003^[31]	2 V 2004^[23]	2 V 2004	926 dni
11.	Marek Belka (SLD)	2 V 2004	2 V 2004	14 V 2004^[32]	14 V 2004^[33]	11 VI 2004	40 dni^[34]
11.	Marek Belka (SLD)	11 VI 2004	11 VI 2004	24 VI 2004 15 X 2004^[31]	5 V 2005^[35] 19 X 2005^[29]	31 X 2005	507 dni^[34]
12.	Kazimierz Marcinkiewicz (PiS)	19 X 2005	31 X 2005	10 XI 2005	10 VII 2006^[23]	14 VII 2006	256 dni
12.	Kazimierz Marcinkiewicz (PiS)	19 X 2005	31 X 2005	10 XI 2005	10 VII 2006^[23]	14 VII 2006	256 dni	Lech Kaczyński
13.	Jarosław Kaczyński (PiS)	10 VII 2006	14 VII 2006	19 VII 2006	5 XI 2007^[23]	16 XI 2007	490 dni
14.	Donald Tusk (PO)	9 XI 2007	16 XI 2007^[36]	24 XI 2007	8 XI 2011^[29]	18 XI 2011	1656 dni
		9 XI 2007	16 XI 2007^[36]	24 XI 2007	8 XI 2011^[29]	18 XI 2011		brak^[37] Bronisław Komorowski
		8 XI 2011	18 XI 2011	19 XI 2011				brak^[37] Bronisław Komorowski
Stan na 29 maja 2012

przerywana pogrubiona linia oznacza poszczególne kadencje Parlamentu

[edytuj] Długość urzędowania premierów

Premierem najdłużej sprawującym swój urząd na przestrzeni lat był Józef Cyrankiewicz, który w ramach pięciu gabinetów RP i PRL urzędował 8238 dni. W okresie międzywojennym najdłużej urzędującym premierem był Felicjan Sławoj Składkowski, który zajmował to stanowisko przez 1233 dni; wśród premierów Rządu na Uchodźstwie Antoni Pająk (3565 dni), a po 1989 roku obecny premier Donald Tusk (1656 pełnych dni wg stanu na 29 maja 2012).

Najkrócej urzędującym prezesem rządu był gen. Jan Nepomucen Umiński, który jako Prezes Rządu Narodowego stracił swoje stanowisko jeszcze tego samego dnia, w którym je uzyskał.

[edytuj] Żyjący byli premierzy

PRL

PRL / III RP

Tadeusz Mazowiecki (doradca Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego ds. polityki krajowej i międzynarodowej)

III RP

Jan Krzysztof Bielecki (przewodniczący Rady Gospodarczej przy Premierze)
Jan Olszewski
Waldemar Pawlak (Wicepremier, minister gospodarki, poseł i prezes PSL)
Hanna Suchocka (ambasador RP przy Watykanie)
Józef Oleksy (wiceprzewodniczący SLD)
Włodzimierz Cimoszewicz (senator w Kole Senatorów Niezależnych)
Jerzy Buzek (eurodeputowany PO i były przewodniczący Parlamentu Europejskiego)
Leszek Miller (poseł, przewodniczący klubu parlamentarnego i przewodniczący SLD)
Marek Belka (prezes NBP)
Kazimierz Marcinkiewicz
Jarosław Kaczyński (poseł i prezes PiS)

[edytuj] Zobacz też

Wikimedia Commons ma galerię ilustracji związaną z tematem:
Premierzy Polski

Przypisy

↑ Tego dnia złożył dymisję, ale prezesem Rządu Narodowego był formalnie do 25 września 1831 r.
↑ ^2,0 ^2,1 wódz naczelny z pełnią władzy cywilnej.
↑ ^3,0 ^3,1 Nie zdołał sformować gabinetu.
↑ Zmiana nazwy państwa z Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na III Rzeczpospolitą Polską.
↑ Desygnacja aktem prezydenta lub uchwałą Sejmu RP.
↑ Objęcie urzędu – pierwszy dzień urzędowania – zaprzysiężenie.
↑ Złożenie urzędu – ostatni dzień urzędowania.
↑ Akt desygnowania na Prezesa Rady Ministrów podpisany przez Prezydenta PRL Jaruzelskiego i przedstawiony Sejmowi PRL do zatwierdzenia na mocy art. 32f ust. 1 pkt 6 Konstytucji PRL.
↑ Uchwała Sejmu PRL powołująca na urząd Prezesa Rady Ministrów .
↑ Jako nowo mianowany Prezes Rady Ministrów do czasu zgłoszenia wniosków co do składu własnej Rady Ministrów i ich zaakceptowania uchwałą Sejmu PRL kieruje Radą Ministrów w dotychczasowym składzie osobowym t.j. gabinetem M. Rakowskiego.
↑ Uchwała Sejmu PRL wyrażająca wotum zaufania dla rządu w składzie zaproponowanym przez premiera Mazowieckiego .
↑ Prezes Rady Ministrów podał się do dymisji.
↑ Uchwała Sejmu odwołująca rząd i powierzająca mu pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego rządu .
↑ Rząd pełnił obowiązki bez premiera Mazowieckiego do czasu powołania rządu Bieleckiego 12 I 1991.
↑ Od 19 lipca 1989 jako Prezydent PRL; od 31 grudnia 1989 jako Prezydent RP.
↑ Kandydat, któremu Prezydent RP Lech Wałęsa 2 grudnia 1990 powierzył misję tworzenia rządu; kilka tygodni później Olszewski zrezygnował nie godząc się z polityką Wałęsy i jego współpracowników - Falstart Olszewskiego. W: Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989-2005. Kraków: Wydawnictwo ARCANA, 2007, s. 132-134. ISBN 83-89243-29-6.
↑ Uchwała Sejmu udzielająca wotum zaufania i powołująca nowy składu Rady Ministrów.
↑ Uchwała Sejmu RP z dnia 5 grudnia 1991 r. w sprawie przyjęcia ustąpienia Rządu. (M.P. z 1991 r. Nr 45, poz. 313), uchwała przyjmująca ustąpienie rządu Bieleckiego i powierzająca mu pełnienie obowiązków do czasu powołania nowego składu Rady Ministrów.
↑ Kandydat, któremu Prezydent RP Lech Wałęsa 8 XI 1991 powierzył misję tworzenia rządu; 13 XI 1991 Geremek zrezygnował - Antoni Dudek: Historia polityczna Polski 1989-2005. Kraków: Wydawnictwo ARCANA, 2007, s. 178. ISBN 83-89243-29-6.
↑ Uchwała Sejmu RP z dnia 6 grudnia 1991 r. w sprawie powołania Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 1991 r. Nr 45, poz. 315), uchwała powołująca Jana Olszewskiego (w trybie art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP) na stanowisko Prezesa Rady Ministrów z misją przedstawienia składu nowej Rady Ministrów.
↑ Uchwała Sejmu z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie odwołania Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 17, poz. 125), w trybie art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP o odwołaniu Jana Olszewskiego z urzędu Prezesa Rady Ministrów i powierzeniu mu sprawowania obowiązków do czasu powołania następcy.
↑ Powołany uchwałą Sejmu RP z dnia 5 czerwca 1992 r. w sprawie powołania Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 17, poz. 126), na Prezesa Rady Ministrów z misją przedstawienia Sejmowi RP składu Rady Ministrów (tryb art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP).
↑ ^23,0 ^23,1 ^23,2 ^23,3 ^23,4 Prezes RM zrezygnował z urzędu w trybie art. 162 ust. 2 pkt 3 Konstytucji RP.
↑ Uchwała Sejmu RP z dnia 10 lipca 1992 r. (M.P. z 1992 r. Nr 23, poz. 166), uchwała odwołująca Prezesa Rady Ministrów i powierzająca mu sprawowanie obowiązków od czasu powołania następcy (tryb art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP).
↑ ^25,0 ^25,1 Waldemar Pawlak urzędował łącznie jako premier w dwóch gabinetach 531 dni (stan na 29 maja 2012).
↑ Powołana Uchwałą Sejmu RP z dnia 10 lipca 1992 r. w sprawie powołania Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 23, poz. 167) na Prezesa Rady Ministrów z misją przedstawienia Sejmowi składu Rady Ministrów (tryb art. 32f ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 37 ust. 1 Konstytucji RP).
↑ Skład Rady Ministrów Hanny Suchockiej powołany uchwałą Sejmu RP z dnia 11 lipca 1992 r. w sprawie powołania Rady Ministrów. (M.P. z 1992 r. Nr 23, poz. 168).
↑ Rada Ministrów powołana zarządzeniem Prezydenta RP z dnia 6 marca 1995 r.
↑ ^29,0 ^29,1 ^29,2 Dymisja na pierwszym posiedzeniu nowo wybranego Sejmu w trybie art. 162 ust. 1 Konstytucji RP.
↑ Postanowienie Prezydenta RP z dnia 4 października 2001 r. nr 113-12-01 o desygnowaniu Prezesa Rady Ministrów. (M.P. z 2001 r. Nr 34, poz. 560). Było to rozwiązanie precedensowe (dotychczas powyborcze desygnowanie premiera następowało w dniu dymisji poprzedniego gabinetu), ale – zdaniem części doktryny prawa konstytucyjnego – w tamtej sytuacji, konstytucyjnie dopuszczalne i pozwalające na szybsze utworzenie nowego rządu. (Lech Garlicki, Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu, wyd. 9., Warszawa 2005, s. 294).
↑ ^31,0 ^31,1 wotum zaufania na wniosek Prezesa Rady Ministrów udzielone przez Sejm w trybie art. 160 Konstytucji RP .
↑ Nie uzyskał wotum zaufania.
↑ Dymisja w trybie art. 162 ust. 2 pkt 2 Konstytucji RP.
↑ ^34,0 ^34,1 Marek Belka urzędował łącznie jako premier w dwóch kolejnych gabinetach 547 dni (stan na 29 maja 2012).
↑ Dymisja nie została przyjęta przez Prezydenta RP w trybie art. 162 ust. 2 pkt 3 w związku z art. 162 ust. 4 Konstytucji RP.
↑ Postanowienie Prezydenta RP Kaczyńskiego (Monitor Polski z 2007 r. Nr 87 poz. 945).
↑ Pełniący obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej: B. Komorowski, B. Borusewicz, G. Schetyna (w oparciu o przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku, od dnia śmierci Prezydenta Rzeczypospolitej, jego obowiązki sprawuje tymczasowo Marszałek Sejmu; w razie niemożności wykonywania tych obowiązków przez Marszałka Sejmu, funkcja ta przypada Marszałkowi Senatu)

e Prezesi Rządu Narodowego

Adam Czartoryski • Jan Krukowiecki • Bonawentura Niemojowski • Maciej Rybiński

e Premierzy Polski

Premierzy Królestwa Polskiego (1916-1918)	Jan Kucharzewski • Antoni Ponikowski • Jan Kanty Steczkowski • Jan Kucharzewski • Józef Świeżyński • Władysław Wróblewski

Premier Republiki Polskiej (1918)	Ignacy Daszyński

Premierzy II Rzeczypospolitej (1918-1939)	Jędrzej Moraczewski • Ignacy Jan Paderewski • Leopold Skulski • Władysław Grabski • Wincenty Witos • Antoni Ponikowski • Artur Śliwiński • Julian Nowak • Władysław Sikorski • Wincenty Witos • Władysław Grabski • Aleksander Skrzyński • Wincenty Witos • Kazimierz Bartel • Józef Piłsudski • Kazimierz Świtalski • Walery Sławek • Aleksander Prystor • Janusz Jędrzejewicz • Leon Kozłowski • Marian Zyndram-Kościałkowski • Felicjan Sławoj Składkowski

Premierzy Rządu RP na Uchodźstwie (1939-1990)	Władysław Sikorski • Stanisław Mikołajczyk • Tomasz Arciszewski • Tadeusz Komorowski • Tadeusz Tomaszewski • Roman Odzierzyński • Jerzy Hryniewski • Stanisław Mackiewicz • Hugon Hanke • Antoni Pająk • Aleksander Zawisza • Zygmunt Muchniewski • Alfred Urbański • Kazimierz Sabbat • Edward Szczepanik

Premierzy Polski Ludowej (1944-1989)	Edward Osóbka-Morawski • Józef Cyrankiewicz • Bolesław Bierut • Piotr Jaroszewicz • Edward Babiuch • Józef Pińkowski • Wojciech Jaruzelski • Zbigniew Messner • Mieczysław Rakowski • Czesław Kiszczak • Tadeusz Mazowiecki

Premierzy III Rzeczypospolitej (od 1989)	Tadeusz Mazowiecki • Jan Krzysztof Bielecki • Jan Olszewski • Waldemar Pawlak • Hanna Suchocka • Waldemar Pawlak • Józef Oleksy • Włodzimierz Cimoszewicz • Jerzy Buzek • Leszek Miller • Marek Belka • Kazimierz Marcinkiewicz • Jarosław Kaczyński • Donald Tusk

Składy rządów polskich

Rządy powstania kościuszkowskiego (1794)

Rada Zastępcza Tymczasowa • Rada Najwyższa Narodowa

Rządy Księstwa Warszawskiego (1807–1813)

Komisja Rządząca Stanisława Małachowskiego • Rząd Stanisława Małachowskiego • Rząd Ludwika Szymona Gutakowskiego • Rząd Stanisława Kostki Potockiego

Rządy powstania listopadowego (1830–1831)

Rada Administracyjna • Rząd Tymczasowy • Rada Najwyższa Narodowa • Rząd Adama Jerzego Czartoryskiego • Rząd Bonawentury Niemojewskiego • Rząd Jana Stefana Krukowieckiego

Rząd powstania krakowskiego (1846)

Rząd Narodowy Rzeczypospolitej Polskiej

Rządy powstania styczniowego (1863–1864)

Tymczasowy Rząd Narodowy • Komisja Wykonawcza Rządu Narodowego • Komisja Wykonawcza Dyktatora w Warszawie • Rząd Narodowy Cywilny • Rząd Narodowy (Karola Majewskiego) • Rząd Narodowy (czerwonych prawników) • Rząd Narodowy (wrześniowy) • Rząd Narodowy (Romualda Traugutta) • Rząd Narodowy (Bronisława Brzezińskiego)

Rządy Królestwa Polskiego (1916–1918) i Rząd Republiki Polskiej (7–17 listopada 1918)

Wydział Wykonawczy tymczasowej Rady Stanu • Rząd Jana Kucharzewskiego • Prowizorium rządowe Antoniego Ponikowskiego • Rząd Jana Kantego Steczkowskiego • Rząd Józefa Świeżyńskiego • Prowizorium rządowe Władysława Wróblewskiego • Rząd Ignacego Daszyńskiego

Rządy II Rzeczypospolitej (1918–1939)

Rząd Jędrzeja Moraczewskiego • Rząd Ignacego Jana Paderewskiego • Rząd Leopolda Skulskiego • Rząd Władysława Grabskiego (1) • Rząd Wincentego Witosa (1) • Rząd Antoniego Ponikowskiego (1) • Rząd Antoniego Ponikowskiego (2) • Rząd Artura Śliwińskiego • Rząd Juliana Nowaka • Rząd Władysława Sikorskiego (1) • Rząd Wincentego Witosa (2) • Rząd Władysława Grabskiego (2) • Rząd Aleksandra Skrzyńskiego • Rząd Wincentego Witosa (3) • Rząd Kazimierza Bartla (1) • Rząd Kazimierza Bartla (2) • Rząd Kazimierza Bartla (3) • Rząd Józefa Piłsudskiego (1) • Rząd Kazimierza Bartla (4) • Rząd Kazimierza Świtalskiego • Rząd Kazimierza Bartla (5) • Rząd Walerego Sławka (1) • Rząd Józefa Piłsudskiego (2) • Rząd Walerego Sławka (2) • Rząd Aleksandra Prystora • Rząd Janusza Jędrzejewicza • Rząd Leona Kozłowskiego • Rząd Walerego Sławka (3) • Rząd Mariana Zyndrama-Kościałkowskiego • Rząd Felicjana Sławoja Składkowskiego

Rządy Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie (1939–1990)

Rząd Władysława Sikorskiego (2) • Rząd Władysława Sikorskiego (3) • Rząd Stanisława Mikołajczyka • Rząd Tomasza Arciszewskiego • Rząd Tadeusza Komorowskiego • Rząd Tadeusza Tomaszewskiego • Rząd Romana Odzierzyńskiego • Rząd Jerzego Hryniewskiego • Rząd Stanisława Mackiewicza • Rząd Hugona Hankego • Rząd Antoniego Pająka (1) • Rząd Antoniego Pająka (2) • Rząd Antoniego Pająka (3) • Rząd Aleksandra Zawiszy • Rząd Zygmunta Muchniewskiego • Rząd Alfreda Urbańskiego (1) • Rząd Alfreda Urbańskiego (2) • Rząd Kazimierza Sabbata (1) • Rząd Kazimierza Sabbata (2) • Rząd Kazimierza Sabbata (3) • Rząd Kazimierza Sabbata (4) • Rząd Edwarda Szczepanika (1) • Rząd Edwarda Szczepanika (2)

Rządy Rzeczypospolitej Polskiej (1944–1952) i Rządy Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (1952–1989)

Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego • Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej • Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej • Rząd Józefa Cyrankiewicza (1) • Rząd Bolesława Bieruta • Rząd Józefa Cyrankiewicza (2) • Rząd Józefa Cyrankiewicza (3) • Rząd Józefa Cyrankiewicza (4) • Rząd Józefa Cyrankiewicza (5) • Rząd Piotra Jaroszewicza (1) • Rząd Piotra Jaroszewicza (2) • Rząd Edwarda Babiucha • Rząd Józefa Pińkowskiego • Rząd Wojciecha Jaruzelskiego • Rząd Zbigniewa Messnera • Rząd Mieczysława Rakowskiego • Rząd Czesława Kiszczaka • Rząd Tadeusza Mazowieckiego

Rządy III Rzeczypospolitej (od 1989)

Rząd Tadeusza Mazowieckiego • Rząd Jana Krzysztofa Bieleckiego • Rząd Jana Olszewskiego • Rząd Waldemara Pawlaka (1) • Rząd Hanny Suchockiej • Rząd Waldemara Pawlaka (2) • Rząd Józefa Oleksego • Rząd Włodzimierza Cimoszewicza • Rząd Jerzego Buzka • Rząd Leszka Millera • Rząd Marka Belki (1) • Rząd Marka Belki (2) • Rząd Kazimierza Marcinkiewicza • Rząd Jarosława Kaczyńskiego • Rząd Donalda Tuska (1) • Rząd Donalda Tuska (2)

Zobacz więcej w serwisach WP

Finanse

CIR: premierzy Polski i Kanady o...