Program Apollo – seria amerykańskich lotów kosmicznych przygotowywanych od roku 1961 zrealizowanych w latach 1966-1972. Celem programu było lądowanie człowieka na Księżycu, a następnie jego bezpieczny powrót na Ziemię. Zadanie zostało zrealizowane w 1969 roku, w czasie misji Apollo 11. Program był kontynuowany do roku 1972 w celu przeprowadzenia dokładniejszej naukowej eksploracji Księżyca. Całkowity koszt programu wyniósł 25,4 miliarda dolarów. Ilość pozyskanego i dostarczonego na Ziemię materiału to 381,7 kg[potrzebne źródło].
Spis treści |
Program Apollo był trzecim (po programie Mercury oraz programie Gemini) programem amerykańskich lotów kosmicznych z udziałem ludzi. Apollo został zlecony przez administrację prezydenta Eisenhowera w celu rozszerzenia załogowych lotów kosmicznych rozpoczętych przez program Mercury. Następnie został przeobrażony przez prezydenta Kennedy'ego w program lotów i lądowania na Księżycu.
Podstawowe założenia programu - lądowanie człowieka na Srebrnym Globie i jego bezpieczny powrót na Ziemię - Kennedy wyłożył podczas przemówienia przed Kongresem 25 maja 1961 roku. Stany Zjednoczone, zaniepokojone sukcesami ZSRR w trwającym amerykańsko-radzieckim wyścigu w kosmos (pierwszy sztuczny satelita Ziemi, pierwszy człowiek na orbicie okołoziemskiej), wdrażając program Apollo zamierzały przejąć w tej rywalizacji inicjatywę[1]. Do zmagań o dominację w przestrzeni kosmicznej między dwoma supermocarstwami prezydent Kennedy w nieco zawoalowany sposób odniósł się podczas przemówienia z 12 września 1962 roku, wygłoszonego na Uniwersytecie Rice:
"(...) oczy świata skierowane są teraz w kosmos - ku księżycowi i dalszym planetom. Przyrzekliśmy sobie, że nie będzie nad nim panować wroga flaga podboju, lecz sztandar wolności i pokoju."[2]
Mając za cel lądowanie na powierzchni Księżyca, projektanci stanęli przed wyzwaniem pogodzenia ze sobą minimalizacji ryzyka utraty zdrowia i życia przez astronautów, braku ich umiejętności oraz ograniczeń stosowanej technologii.
Rozważano trzy możliwe do przeprowadzenia rodzaje misji:
Program Apollo składał się z jedenastu lotów załogowych, począwszy od Apollo 7, skończywszy na Apollo 17. Wszystkie starty odbywały się z położonego na przylądku Canaveral Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy'ego. Misje Apollo 2 do Apollo 6 były bezzałogowymi lotami testowymi. Apollo 1 był planowanym załogowym lotem, niestety trening przed startem zakończył się pożarem kabiny, w której zginęło trzech członków załogi[3]. W pierwszym locie jako rakietę nośną zastosowano Saturn IB, następne wykorzystywały znacznie mocniejsze rakiety Saturn V. Loty: (Apollo 7 i Apollo 9) były ziemskimi misjami orbitalnymi, (Apollo 8 i Apollo 10) były księżycowymi misjami orbitalnymi, pozostałe sześć lotów (poza Apollo 13) zakończyły się lądowaniem na Księżycu.
| Lot | Start | Uwagi |
|---|---|---|
| Apollo 201 | 26 lutego 1966 | Pierwszy start rakiety Saturn IB, test balistyczny kapsuły Apollo bezzałogowy |
| Apollo 203 | 5 lipca 1966 | Pierwszy lot orbitalny rakiety Saturn IB, bez kapsuły Apollo bezzałogowy |
| Apollo 202 | 25 sierpnia 1966 | Test balistyczny kapsuły Apollo bezzałogowy |
| Apollo 1 | (27 stycznia 1967) bez startu | Katastrofa w czasie treningu, śmierć załogi Virgil Grissom, Edward White, Roger Chaffee |
| Apollo 4 | 9 listopada 1967 | Pierwszy start rakiety Saturn V, lot próbny statku Apollo bezzałogowy |
| Apollo 5 | 22 stycznia 1968 | lot próbny statku LM bezzałogowy |
| Apollo 6 | 4 kwietnia 1968 | Drugi próbny start rakiety Saturn V bezzałogowy |
| Apollo 7 | 11 października 1968 | Pierwszy start załogowy rakiety Saturn IB. Testy na orbicie okołoziemskiej Walter M. Schirra, Donn Eisele, Walter Cunningham |
| Apollo 8 | 21 grudnia 1968 | Pierwszy start załogowy rakiety Saturn V, oblot Księżyca Frank Borman, James Lovell, William Anders |
| Apollo 9 | 3 marca 1969 | Testy LM na orbicie okołoziemskiej James McDivitt, David R. Scott, Russell L. Schweickart |
| Apollo 10 | 18 maja 1969 | Testy LM na orbicie okołoksiężycowej, zbliżenie do Księżyca na 14 km Tom Stafford, John W. Young, Eugene Andrew Cernan |
| Apollo 11 | 16 lipca 1969 | Pierwsze lądowanie na Księżycu Neil Armstrong, Edwin Aldrin, Michael Collins Miejsce lądowania: Mare Tranquillitatis |
| Apollo 12 | 14 listopada 1969 | Lądowanie w pobliżu sondy Surveyor 3, która wylądowała w 1967 Charles Conrad, Richard F. Gordon, Alan L. Bean Miejsce lądowania: Oceanus Procellarum |
| Apollo 13 | 11 kwietnia 1970 | Wybuch w module napędowym statku Apollo, powrót bez lądowania na Księżycu James A. Lovell, John L. Swigert, Fred Haise |
| Apollo 14 | 31 stycznia 1971 | Shepard gra w golfa na Księżycu Alan Shepard, Stuart A. Roosa, Edgar D. Mitchell Miejsce lądowania: Fra Mauro |
| Apollo 15 | 26 lipca 1971 | Pierwsza misja z pojazdem LRV David R. Scott, James B. Irwin, Alfred M. Worden Miejsce lądowania: Hadley Rinne |
| Apollo 16 | 16 kwietnia 1972 | Pierwsze badanie wyżyny księżycowej, użycie kamery ultrafioletowej, Lunar Rover John W. Young, Thomas K. Mattingly, Charles M. Duke Miejsce lądowania: Descartes |
| Apollo 17 | 7 grudnia 1972 | Ostatnie lądowanie na Księżycu, Lunar Rover Eugene Andrew Cernan, Ronald E. Evans, Harrison H. Schmitt Miejsce lądowania: Taurus-Littrow |
Planowano jeszcze wykonanie 3 lotów: (Apollo 18, 19 i 20). W związku z ograniczeniem budżetu NASA podjęto decyzję o zakończeniu prac nad następcą rakiety nośnej - Saturn V, a następnie o przerwaniu całego programu Apollo. Fundusze zostały przeznaczone na program lotów wahadłowców. Ostatnie wyprodukowane kapsuły Apollo wykorzystano w programie Skylab i we wspólnej, amerykańsko-radzieckiej misji Sojuz-Apollo.
Podczas przygotowywania misji Apollo stworzono wiele wynalazków związanych z lotami kosmicznymi. Niektóre z nich mają także zastosowanie poza astronautyką. Są nimi na przykład wytrzymalsze kombinezony strażackie, poduszki powietrzne w podeszwach obuwia sportowego czy wiertarki bezprzewodowe. Natomiast nie ma wśród nich teflonu[4].
| |||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||
