| Przeżuwacze | |
| Ruminantia | |
| Scopoli, 1777 | |
Łoś w Algonquin Provincial Park (Ontario, Kanada) | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Infragromada | łożyskowce |
| Nadrząd | Laurasiatheria |
| Rząd | Cetartiodactyla |
| Podrząd | przeżuwacze |
Przeżuwacze (Ruminantia) – podrząd ssaków z rzędu Cetartiodactyla[potrzebne źródło] oraz przyjętego w potocznym nazewnictwie rzędu parzystokopytnych[1][2]. Są to ssaki o stosunkowo wysokich kończynach, gęstym futrze i czaszce uzbrojonej (z wyjątkiem kanczyli) w rogi lub poroże. Dawniej do przeżuwaczy zaliczano też wielbłądowate. Przeżuwacze są roślinożerne, a ponieważ połykają pokarm słabo pogryziony, ulega on później przeżuciu, w chwilach, gdy zwierzęta się nie pasą. W żołądkach przeżuwaczy występują bakterie symbiotyczne trawiące błonnik. Żołądek u większości gatunków składa się z czterech komór (żwacz, czepiec, księgi i trawieniec).
Ostatnie badania genetyczne wskazują, iż są one blisko spokrewnione z waleniami i hipopotamowatymi (Whippomorpha), z którymi według nowego podziału ssaków tworzą klad Ceruminantia.
Niemal wszystkie gatunki żyją w stadach.
Wyróżnia się następujące rodziny przeżuwaczy:
Zwykle nie posiadają górnych siekaczy[1]. Następująco przedstawia się wzór zębowy zębów stałych:
| Wzór zębowy | I | C | P | M | |
|---|---|---|---|---|---|
| 32 | = | 0 | 0 | 3 | 3 |
| 3 | (1) | 3 | 3 | ||
i mlecznych:
[3]
Zjedzony pokarm przechodzi do komory żołądka, zwanej żwaczem, umieszczonej przed żołądkiem właściwym. W żwaczu pokarm zaczynają rozkładać zamieszkujące tam pierwotniaki i bakterie z rodzaju Bacteroides. Co pewien czas krowa zwraca pokarm (odłyka) do jamy gębowej, gdzie jest ponownie przeżuwany. Wstępnie strawiona pasza wraz z pierwotniakami i bakteriami przechodzi z kolei do właściwego żołądka i tam jest ostatecznie trawiona.