 | Ten artykuł od 2007-11 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Przedszkole – instytucja opiekuńczo-wychowawcza dla dzieci w wieku od 3 lat do rozpoczęcia obowiązku szkolnego.
Spis treści |
Zadaniem przedszkoli jest zapewnienie dzieciom właściwych warunków rozwoju fizycznego, umysłowego, emocjonalnego i społecznego, wyrównywanie ewentualnych braków i opóźnień w tym zakresie, przygotowanie dziecka do nauki w szkole oraz pomoc pracującym rodzicom w zapewnieniu dzieciom opieki wychowawczej.
Przedszkola rozwinęły się z dawnych ochronek, które były instytucjami filantropijnymi, o charakterze opiekuńczym, przeznaczonymi głównie dla ubogich dzieci, ich praca miała charakter misji religijnych lub społecznych (pierwsze powstały w końcu XVIII wieku we Francji).
Pierwsze przedszkole założył Friedrich Fröbel (1782–1852) – pierwszy teoretyk wychowania przedszkolnego. Przedszkola nazywał "Kindergarten" – ogrodami dziecięcymi.
W poł. XIX wieku. rozwinął się w Europie ruch tzw. ogródków dziecięcych, zw. też freblówkami; stanowiły one prototyp przedszkoli; za główny cel stawiały sobie działalność wychowawczą i kształcącą; miały pielęgnować (rozwijać, kształcić) dziecko tak, jak ogrodnik pielęgnuje rośliny (stąd nazwa), stosując odpowiednie metody. Dalszy rozwój pedagogiki okresu przedszkolnego jest związany głównie z dokonaniami O. Decroly'ego i Marii Montessori – twórczyni metody wychowania przedszkolnego opartej na koncepcjach naturalistycznych.
W Polsce pierwsze ochronki zaczęto zakładać w latach 30. XIX wieku.; wśród ich rzeczników znaleźli się T. Nowosielski, Stanisław Jachowicz, A. Cieszkowski; wybitnym teoretykiem i propagatorką wychowania przedszkolnego była Maria Weryho-Radziwiłłowiczowa. Pierwsze przedszkole w Polsce założone zostało w 1836 roku w Warszawie.[1]W XX wieku. rozpoczął się proces upowszechniania wychowania przedszkolnego; obecnie w wielu krajach stanowi ono pierwsze, obowiązkowe ogniwo zintegrowanego systemu oświatowego.
Stosownie do przepisów ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty[2] w Polsce uczęszczanie przez dzieci do przedszkola nie jest obowiązkowe, z zastrzeżeniem dzieci pięcioletnich i sześcioletnich. Od 1 września 2004 r. został wprowadzony obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego dla dzieci sześcioletnich, a od 1 września 2011 r. obowiązkiem tym objęto również dzieci pięcioletnie. Obowiązek ten można spełniać po przez uczęszczanie do przedszkola, oddziału przedszkolnego przy szkole podstawowej lub do innej formy wychowania przedszkolnego (zespoły przedszkolne lub punkty przedszkolne).
W latach 2009-2011 przepisy ww. ustawy zobowiązywały gminy umożliwienia korzystania z wychowania przedszkolnego przez wszystkie dzieci pięcioletnie.
W miejscowościach, w których brakuje przedszkoli ich funkcje wypełniają utworzone w szkołach podstawowych oddziały przedszkolne lub inne formy wychowania przedszkolnego (punkty przedszkolne lub zespoły przedszkolne).
Przedszkola publiczne w Polsce zapewniają bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie nie krótszym niż 5 godzin dziennie, jednak następne godziny są objęte opłatami organów prowadzących[3].
Dzieci kończące "zerówkę" w przedszkolu otrzymują dyplom ukończenia przedszkola. Nie ma on jednak znaczenia przy przyjmowaniu dziecka do szkoły podstawowej.
Współcześnie w Niemczech rozróżnia się Kindergarten - zazwyczaj rozumiane jako przedszkole służące głównie działalości wychowawczej, działające zwykle tylko przed południem oraz Kindertagesstätte - ośrodek pobytu całodziennego dzieci, odpowiadający polskiemu przedszkolu. Z kolei Vorschule - dosł. przedszkole - było w Niemczech instytucją służącą selekcji dzieci przed podjęciem nauki w szkołach ludowych lub gimnazjach i jest obecnie zakazane przez Ustawę Zasadniczą[4].
Od roku 1996 przysługuje na podstawie art. 1 Ustawy o Pomocy Dzieciom i Młodzieży (Kinder- und Jugendhilfegesetz) oraz rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego wszystkim dzieciom, które ukończyły trzeci rok życia aż do rozpoczęcia nauki w szkole prawo do miejsca w działającym przed południem przedszkolu; niektóre kraje związkowe skodyfikowały to prawo lokalnie z pewnymi obostrzeniami (np. podjęcie pracy zawodowej przez oboje rodziców).
