| Przypadek | |
| Gatunek | dramat psychologiczno-polityczny |
| Data premiery | 10 stycznia 1987 |
| Kraj produkcji | Polska |
| Język | polski |
| Czas trwania | 114 min. |
| Reżyseria | Krzysztof Kieślowski |
| Scenariusz | Krzysztof Kieślowski |
| Główne role | Bogusław Linda Tadeusz Łomnicki Zbigniew Zapasiewicz Marzena Trybała |
| Muzyka | Wojciech Kilar |
| Zdjęcia | Krzysztof Pakulski |
| Scenografia | Andrzej Rafał Waltenberger |
| Kostiumy | Agnieszka Domaniecka |
| Montaż | Elżbieta Kurkowska |
| Nagrody | 12. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni |
Przypadek (ang. Blind Chance, niem. Der Zufall möglicherweise) – dramat psychologiczno-polityczny produkcji polskiej z 1981 roku, w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.
Spis treści |
Zrealizowany w 1981 roku a zatrzymany przez cenzurę z powodu stanu wojennego film trafił na polskie ekrany dopiero po sześciu latach – 10 stycznia 1987 roku, na Festiwalu Filmowym w Cannes, jednak poza konkursem. Ówczesny dyrektor festiwalu nie pozwalał na udział filmu w konkursie przekonany, że nie zostanie on zrozumiany przez widownię. Stąd Kieślowski wyciął kilka niezrozumiałych politycznych scen i wysłał w ten sposób spreparowaną wersję z uwagą "dla francuskiej cenzury", co jednak nie wpłynęło na decyzję dyrektora festiwalu.
Tłem akcji jest historia komunizmu w Polsce od zakończenia II wojny światowej, do początku lat 80. i narodzin Solidarności oraz walka komunistycznego reżimu z opozycją. Na przykładzie trzech wersji życiorysu głównego bohatera Witka Długosza, reżyser analizuje rolę przypadku i determinizmu jako czynników kształtujących los człowieka.
Witek urodził się w Poznaniu w czerwcu 1956 roku, w czasie strajków poznańskich. W chwili porodu umarła jego matka oraz brat bliźniak. Ojciec Witka brał udział w strajkach. Obaj przenoszą się do Łodzi, gdzie Witek uczy się i rozpoczyna studia medyczne. W trakcie piątego roku studiów umiera ojciec Witka, którego ostatnie słowa skierowane do syna brzmią: nic nie musisz! Witek traci powołanie do zawodu, bierze urlop dziekański i decyduje się na wyjazd do Warszawy. Udaje się w pośpiechu na dworzec...
W pierwszej wersji – bohater wskakuje do odjeżdżającego pociągu – tutaj poznaje Wernera, starego komunistę, i dzięki niemu zostaje wprowadzony w struktury środowiska partyjnego. Witek pod okiem Adama rozpoczyna karierę polityczną jako działacz ZSMP. Wraz z kolegami z młodzieżówki ma lecieć do Paryża, ale wybuchają strajki, działacze są potrzebni w terenie i w ostatniej chwili muszą zrezygnować z podróży.
W drugiej wersji – pech na dworcu i bójka z sokistą zaprowadza go przed sąd, gdzie zostaje skazany na roboty publiczne. W trakcie robót Witek zaprzyjaźnia się z Markiem i zasila szeregi solidarnościowej opozycji. Wśród opozycjonistów Witek poznaje m.in. księdza, który proponuje mu lot do Paryża na zjazd młodzieży katolickiej. Witek odmawia współpracy z SB, w związku z czym nie otrzymuje paszportu i do Paryża nie leci.
W trzeciej wersji – nieudana pogoń za pociągiem daje mu okazję do spotkania z koleżanką ze studiów. Witek powraca na studia, żeni się i wiedzie spokojne, udane zawodowo i prywatnie życie z dala od polityki. W wyniku zbiegu okoliczności ma polecieć zamiast dziekana na rok służbowo do Libii. Z przyczyn osobistych decyduje się na inny lot niż wcześniej planował - przez Paryż. Na lotnisku widzimy osoby, z którymi ma wyruszyć w podróż tym samym samolotem, znane z wcześniejszych wersji. Samolot eksploduje zaraz po starcie.
Wersja pierwsza
Wersja druga
Wersja trzecia
| ||||||||||||||
