| |||||
| Dewiza: Je me souviens (Pamiętam) | |||||
 | |||||
| język urzędowy | francuski | ||||
| Stolica | Québec | ||||
| Największe miasto | Montreal | ||||
| Premier | Jean Charest | ||||
| Gubernator porucznik | Pierre Duchesne | ||||
| Reprezentacja w parlamencie • przedst. w Izbie Gmin • przedst. w Senacie | 75 24 | ||||
| Powierzchnia Całkowita • Ziemia • Woda | 2006 1 542 056 km² 1 183 128 km² 11,5% | ||||
| Ludność • Nazwa • Całkowita (2009) • Gęstość | Quebekczycy (Quebekczyk, Quebekczanka) 7 907 375 4,90 os./km² | ||||
| Akces do Konfederacji | rok – 1867 (jako pierwsza) | ||||
| Strefa czasowa | UTC -5 | ||||
| Informacja pocztowa • Kod telefoniczny • ISO 3166-2 • Skrót pocztowy • Pierwsza litera kodu | 418, 450, 514 i 819 CA-QC QC G, H i J | ||||
| Strona internetowa | www.gouv.qc.ca | ||||
| Oficjalne symbole prowincjonalne | |||||
Quebec, Québec – prowincja Kanady. Quebec jest największą prowincją w Kanadzie pod względem powierzchni, a jeśli chodzi o liczbę ludności ustępuje jedynie Ontario. Na zachodzie graniczy z Ontario, na północy przez Zatokę Hudsona z terytorium Nunavut, na wschodzie z kontynentalną częścią Nowej Fundlandii i Labradoru oraz z Nowym Brunszwikiem. Od południa graniczy ze stanami USA: Nowy Jork, New Hampshire, Vermont i Maine. Największym miastem prowincji jest Montreal. Inne duże miasta: Québec (stolica prowincji), Trois-Rivières, Sherbrooke i Drummondville.
Prowincja w przeważającej większości jest frankofońska. Dla większości mieszkańców pierwszym językiem jest francuski. Wielu mieszkańców Quebecu nie zna angielskiego w ogóle lub posługuje się nim bardzo słabo. Język francuski jest jedynym językiem urzędowym w prowincji – zgodnie z Ustawą nr 101 (Loi 101).
Spis treści |
90% powierzchni prowincji leży na Tarczy Kanadyjskiej. Te polodowcowe, surowe, mocno pofałdowane, kamieniste, poprzecinane tysiącami strumieni i urozmaicone jeziorami tereny są bardzo słabo zaludnione. Oddzielną krainę geograficzną stanowi dolina Zatoki Hudsona – nizinny i bagnisty pas ziemi otaczający tę zatokę, mierzący od 50 do 150 km szerokości.
Niemal cała ludność Quebecu skupiona jest na żyznej Nizinie Rzeki Świętego Wawrzyńca. Szeroka i wolno płynąca rzeka na długich odcinkach wyżłobiła sobie głęboki wąwóz. Jedynym urozmaiceniem doliny jest pasmo górskie Gór Laurentyńskich. Wschodnia części prowincji – półwysep Gaspésie – jest północnym krańcem Appalachów.
Quebec jest prowincją bardzo bogatą w wody śródlądowe. Obok olbrzymiej Rzeki Świętego Wawrzyńca przez Quebec przepływają tysiące rzek i strumieni, tworzących zlewiska Zatoki Św. Wawrzyńca, Morza Labradorskiego oraz Zatoki Hudsona. Na terenie prowincji znajdują się również tysiące większych i mniejszych jezior, a także sztucznych zbiorników wodnych, powstałych przez spiętrzanie wód w celach energetycznych. Do największych zaliczyć można[1]:
W południowej części Quebecu równoważą się wpływy klimatu atlantyckiego i kontynentalnego. Występują cztery pory roku: surowa i śnieżna zima, łagodna i krótka wiosna, upalne lato i "złota" jesień. W Montrealu średnia temperatura lipca wynosi 22 °C, a stycznia – 19 °C. W północnej części prowincji panuje klimat subpolarny z temperaturami zimowymi osiągającymi –30 °C, a niekiedy nawet –50 °C
Woda, której spad wykorzystuje się w energetyce wodnej, jest największym naturalnym bogactwem Quebecu. Istotnym bogactwem prowincji są jej zasoby leśne, które pozwoliły na rozwój przemysłu drzewnego. W północnej części prowincji znajdują się także bogate złoża minerałów i metali takich jak złoto, platyna, miedź, nikiel, niob, ruda żelaza i azbest.
Québec podzielony jest na 17 regionów administracyjnych[2]. Regiony charakteryzują się sporymi różnicami w obszarze. Zazwyczaj w najmniejszych regionach, gęstość zaludnienia jest największa.
Dla większości mieszkańców pierwszym językiem jest francuski. Wielu mieszkańców Quebecu nie zna angielskiego w ogóle lub posługuje się nim bardzo słabo. Język francuski jest jedynym językiem urzędowym w prowincji – zgodnie z Ustawą nr 101 (Loi 101).
Quebec ma prężnie rozwijającą się gospodarkę, która rocznie generuje ponad 240 miliardów dolarów i obok tradycyjnych sektorów obejmuje także przemysł wysokich technologii:
Turystyka to jeden z najbardziej dochodowych i tym samym ważniejszych sektorów gospodarki w Quebecu. W 2005 roku w branży turystycznej zatrudnionych było 133 271 osób[3],
Szacuje się że w 2005, Quebec odwiedziło 28,3 miliony turystów[4], z tej liczby 75,7% pochodziło od Quebecu, 13% z pozostałych prowincji Kanady, 7,6% ze Stanów Zjednoczonych i 3,7% z inne krajów. Rocznie, turyści pozostawiają więcej niż 7,5 miliardów dolarów w różnych sektorach przemysłu turystycznego.
| Statystyka religijna prowincji Quebec | ||
| Religia | % | |
|---|---|---|
 Chrześcijanie (łącznie) | 90,2% | |
| Katolicy 1 | 83,3% | |
| Protestanci | 4,7% | |
| Prawosławni | 1,4% | |
| Inni chrześcijanie ² | 0,8% | |
 Muzułmanie | 1,5% | |
 Żydzi | 1,2% | |
| Pozostali | 7,1% | |
| Źródło: Biuro statystyczne Kanady[5]. | ||
1 Włączając Kościół rzymskokatolicki, | ||
Kościół katolicki był przez wiele lat ostoją kultury francuskiej i języka francuskiego, o mieszkańcach Quebecu mówiono, że są "naturaliter catholicae", tzn. "z natury katoliccy". W latach trzydziestych XX wieku w Quebecu zaczęły zachodzić gwałtowne zmiany społeczno-ekonomiczne. Narodowo-katolicki rząd wspierał Kościół, finansował religię w szkołach, strzegł cenzury w sprawach religijnych, jednocześnie kraj ulegał industrializacji i urbanizacji, zaczął zmieniać się model rodziny: z wielodzietnej, utrzymującej się z rolnictwa, na nowoczesną. Tzw. "cicha rewolucja" nastąpiła tam w latach sześćdziesiątych XX wieku. Gdy Quebec osiągnął wysoki poziom rozwój gospodarczego i wysoki poziom skolaryzacji, kościoły zaczęły się wyludniać; w latach osiemdziesiątych lewicowa, separatystyczna Partia Quebecu zaczęła odbierać Kościołowi przywileje. Od 2008 roku religia nie jest już nauczana w tamtejszych szkołach państwowych; religię katolicką zastąpi religioznawstwo[6].
Gubernator porucznik reprezentuje w prowincji głowę państwa, czyli królową Kanady (tożsamą z królową Zjednoczonego Królestwa). Mimo że jest mianowany przez monarchę, nominacja następuje automatycznie po rekomendacji premiera prowincji. Funkcje gubernatora porucznika są czysto honorowe i ceremonialne, choć teoretycznie może on wpływać na kształt polityki prowincjonalnej.
Premier Quebecu jest szefem rządu prowincji. Posiada bardzo szerokie uprawnienia, pozwalające prowadzić skuteczne rządy, jeśli tylko ma zapewnione poparcie w parlamencie. Premierem zostaje lider partii zdobywającej większość w parlamencie. Jeśli z jakichś powodów w czasie trwania kadencji parlamentu przewodniczący rządzącej partii zostaje zmieniony, następuje automatyczna zmiana na stanowisku premiera prowincji.
Parlament Quebecu Assemblée nationale du Québec (Zgromadzenie Narodowe Quebecu) liczy obecnie 125 deputowanych (les députés). Wybierani są oni w 125 jednomandatowych okręgach wyborczych. Partia, która zdobędzie większość w parlamencie, tworzy rząd prowincjonalny, a jej przewodniczący zostaje premierem prowincji. Druga co do liczebności partia w parlamencie otrzymuje status oficjalnej opozycji. W obecnej, 54. kadencji parlamentu najwięcej, bo 76 miejsc w parlamencie zdobyła Liberalna Partia Quebecu, 45 miejsc przyznano Partii Quebeckiej, tylko cztery miejsca przypadły natomiast Akcji Demokratycznej Quebecu.
Partia Quebecka, zgodnie ze swą misją, doprowadziła do przeprowadzenia referendum na temat odłączenia się prowincji od Kanady w 1980, w którym 60% głosujących opowiedziało się przeciw suwerenności. Pomimo tej przegranej, Partia Quebecka wygrała wybory w 1981 i rządziła do następnych wyborów w 1985, w których większość zdobyła Partia Liberalna pod przewodnictwem Roberta Bourassy.
Partia Quebecka pod kierownictwem Jacques'a Parizeau wygrała wybory w 1994 i wezwała do przeprowadzenia kolejnego referendum, które odbyło się w 1995. Referendum zostało przegrane przez separatystów marginesem mniej niż jednego procenta. Parizeau wynik ten skomentował w swej słynnej wypowiedzi, jakoby spowodowany był "przez kapitał i głosy etniczne". Po przegranym referendum Parizeau podał się do dymisji.
Referendum w 1995 roku było drugim z kolei mającym na celu zbadanie opinii mieszkańców Quebecu czy prowincja powinna oddzielić się od reszty Kanady i zostać osobnym państwem.
Referendum w roku 1995 różniło się od pierwszego referendum. Pierwsze z nich na celu miało zdecydowanie o tym czy Quebec będzie w stosunku do reszty Kanady niezależnym stanem, ale dwie mające powstać w wyniku tego referendum części nadal miała łączyć silna więź przemysłowo-gospodarcza i polityczna. Drugie referendum proponowało całkowite oddzielenie Quebecu.
| Miasto | Populacja 14 maja 1996 | Populacja 15 maja 2001 | Zdjęcie |
|---|---|---|---|
| Montréal | 1 812 723 3 635 571 | 1 774 846 3 451 027 |  |
| Québec | 532 329 | 504 605 |  |
| Laval (w obszarze metropolitarnym Montrealu) | 343 005 | 330 393 | |
| Gatineau (W regionie Ottawy) | 226 696 | 217 591 |  |
| Longueuil (w obszarze metropolitarnym Montrealu) | 348 091 | 373 009 | _2006-01-01.jpg) |
| Saguenay | 148 050 | 153 476 | |
| Sherbrooke | 146 689 | 135 501 | ] |
| Trois-Rivières | 122 395 | 124 417 |  |
| Levis (w aglomeracji miasta Quebec | 121 999 | 118 344 |  |
| Terrebonne (jako miasto satelitarne Montrealu) | 80 531 | 75 110 |  |
| ||||||||||||||
| ||||||||||
