| Unia Europejska |
 Ten artykuł jest częścią serii o: |
|
Rada Unii Europejskiej (fr. Conseil de l'Union européenne, ang. Council of the European Union) – główny organ decyzyjny Unii Europejskiej, posiada siedzibę w Brukseli, a jedynie w kwietniu, czerwcu i październiku spotkania mają miejsce w Luksemburgu. Dawniej była nazywana Radą Ministrów lub Radą Ministrów Unii Europejskiej[1].
Rady Unii Europejskiej nie należy mylić z Radą Europejską ani z Radą Europy.
Rada UE przybrała obecną nazwę na mocy własnej decyzji w 1993 roku. Jednakże w traktatach stanowiących podstawę Unii cały czas widnieje nazwa Rada (gdyż do 30 listopada 2009 roku była oficjalnie nie organem Unii, ale Wspólnot Europejskich).
Spis treści |
Rada, w zależności od rozpatrywanych spraw, składa się bądź z ministrów spraw zagranicznych każdego z państw członkowskich Unii Europejskiej (jest to wtedy tzw. Rada Ogólna), bądź z takiej samej liczby ministrów innego resortu (Rada Branżowa).
Razem istnieje dziesięć możliwych konfiguracji Rady[2]:
Przewodniczącym Rady jest minister z kraju sprawującego aktualnie prezydencję, za wyjątkiem Rady do spraw zagranicznych której przewodniczy zawsze wysoki przedstawiciel do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Prezydencja Rady przypada co pół roku na kolejne państwo członkowskie.
Obsługę Rady zapewnia Sekretariat, na czele którego stoi Sekretarz Generalny (obecnie Uwe Corsepius). Sekretarz Generalny od 18 września 1999 r. do 30 listopada 2009 r. z urzędu pełnił też funkcję wysokiego przedstawiciela do spraw wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa. Funkcję tę sprawował na mocy decyzji traktatu amsterdamskiego, natomiast utracił na mocy postanowień traktatu lizbońskiego.
Zgodnie z tekstem Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej podstawowymi funkcjami Rady są funkcje prawodawcze i budżetowe. Dzieli je wszakże, jako równorzędny prawodawca, z Parlamentem Europejskim. W tym zakresie i we współpracy z Parlamentem Rada:
Rada wraz z Radą Europejską posiada też kompetencje do podejmowania decyzji w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Posiada również pewne kompetencje w zakresie wyboru członków innych instytucji
Ponadto jest organem uprzywilejowanym w kwestii kierowania skarg do TS UE o stwierdzenie nieważności aktów prawa wspólnotowego oraz skarg na bezczynność organów.
| Państwo | do 31 X 2004 | od 1 XI 2004 |
|---|---|---|
| Niemcy | 10 | 29 |
| Wielka Brytania | 10 | 29 |
| Francja | 10 | 29 |
| Włochy | 10 | 29 |
| Hiszpania | 8 | 27 |
| Polska | 8 | 27 |
| Rumunia | 0 | 14 |
| Holandia | 5 | 13 |
| Grecja | 5 | 12 |
| Czechy | 5 | 12 |
| Belgia | 5 | 12 |
| Węgry | 5 | 12 |
| Portugalia | 5 | 12 |
| Szwecja | 4 | 10 |
| Austria | 4 | 10 |
| Bułgaria | 0 | 10 |
| Słowacja | 3 | 7 |
| Dania | 3 | 7 |
| Finlandia | 3 | 7 |
| Litwa | 3 | 7 |
| Irlandia | 3 | 7 |
| Łotwa | 3 | 4 |
| Słowenia | 3 | 4 |
| Estonia | 3 | 4 |
| Cypr | 2 | 4 |
| Luksemburg | 2 | 4 |
| Malta | 2 | 3 |
W przypadku głosowania większością kwalifikowaną każdemu z państw przypisuje się pewną liczbę głosów ważonych (zob. tabela obok). Przyjęcie aktu następuje w wypadku uzyskania odpowiedniej większości głosów "za":
Dalsze zmiany w sposobie głosowania większością kwalifikowaną przewiduje traktat lizboński. 1 listopada 2014 roku zniesiony będzie system głosów ważonych, a zastąpi go system podwójnej większości:
Mniejszość blokująca będzie musiała obejmować co najmniej 4 państw, inaczej uznawać się będzie, że nie została osiągnięta. W przypadku, gdy w głosowaniu nie biorą udziału wszyscy członkowie, brana jest pod uwagę liczba państw uczestniczących i ludność zamieszkująca te państwa. Minimalna mniejszość blokująca obejmuje wtedy liczbę państw równą najmniejszej liczbie państw uczestniczących, których łączna ludność jest większa niż 35% łącznej ludności państw uczestniczących, powiększonej o jeden.
W okresie przejściowym, trwającym 31 marca 2017 roku, każdy z członków Rady będzie zażądać, by podczas głosowania zastosowano nie system podwójnej większości, lecz poprzednio obowiązujący system głosów ważonych.
Deklaracja 7. dołączona do aktu konferencji międzyrządowej, która przyjęła Traktat z Lizbony, stanowi, że członkowie rady reprezentujący 75% liczby członków Rady lub liczby ludności niezbędnej do ustanowienia większości blokującej, mogą zgłosić swój sprzeciw wobec przyjęcia aktu większością kwalifikowaną. Rada musi wówczas uczynić wszystko, w granicach swych uprawnień, by w rozsądnym terminie osiągnąć porozumienie. Szczególną rolę w dążeniu do osiągnięcia porozumienia wyznaczono przewodniczącemu Rady i przewodniczącemu Komisji. Od 1 kwietnia 2017 roku współczynnik 75% zostanie obniżony do 55%. Jest to zmodyfikowana do nowych potrzeb wersja kompromisu z Janiny.
