| République centrafricaine Republika Środkowoafrykańska | |||||
| |||||
| Dewiza: (fr.) Unité, Dignité, Travail (Jedność, Godność, Praca) | |||||
| Hymn: La Renaissance | |||||
.svg) | |||||
| Język urzędowy | francuski, sango (narodowy) | ||||
| Stolica | Bangi | ||||
| Ustrój polityczny | republika | ||||
| Głowa państwa | prezydent François Bozizé | ||||
| Szef rządu | premier Faustin-Archange Touadéra | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe | 44. na świecie 622 984 km² ~0% | ||||
| Liczba ludności (2007) • całkowita • gęstość zaludnienia | 126. na świecie 4 370 000▲ 7 osób/km² | ||||
| Jednostka monetarna | frank CFA (XAF) | ||||
| Niepodległość | od  Francji13 sierpnia 1960 | ||||
| Strefa czasowa | UTC +1 | ||||
| Kod ISO 3166 | CF | ||||
| Domena internetowa | .cf | ||||
| Kod samochodowy | RCA | ||||
| Kod samolotowy | TL | ||||
| Kod telefoniczny | +236 | ||||
 | |||||
Republika Środkowoafrykańska (franc. République centrafricaine) – państwo w środkowej Afryce, w dorzeczach rzek Konga i Szari, graniczące z Kamerunem, Czadem, Sudanem, Sudanem Południowym, Demokratyczną Republiką Konga i Kongiem.
Spis treści |
Zgodnie z konstytucją przyjętą w referendum w 2004 r. Republika Środkowoafrykańska jest republiką, w której głową państwa jest prezydent wybierany w wyborach powszechnych na 6-letnią kadencję. Władzą ustawodawczą jest 1-izbowe Zgromadzenie Narodowe ze 105 miejscami, wybierane w wyborach powszechnych na 5-letnią kadencję. Władzą wykonawczą sprawuje rząd na czele z premierem powoływanym przez prezydenta. Obecny prezydent objął urząd w wyniku przewrotu wojskowego w marcu 2003 r.
Zobacz też artykuł Wybory parlamentarne w Republice Środkowoafrykańskiej w 2005
Kraj podzielony jest na 14 prefektur, 2 prefektury ekonomiczne i okręg wydzielony Bangi.
Kraj położony w środkowej części Afryki, prawie całkowicie na wyżynie Azande. Wyżyna obniża się na północy w kierunku jeziora Czad, zmieniając się w płaskie, częściowo zabagnione tereny równinne.
Naturalną szatę roślinną kraju stanowią na południu wilgotne lasy równikowe zamieszkane przez wiele gatunków małp (m.in. przez goryle) oraz na północy sawanna trawiasta z nielicznymi drzewami, będąca siedliskiem dla bawołów, słoni, antylop, hien. W dolinach rzek lasy galeriowe, w których żyją krokodyle i hipopotamy.
Terytorium kraju wchodziło między XVI a XIX wiekiem w skład sułtanatu Bagirmi. Pod koniec XIX wieku tereny te zostały zajęte przez Francję i przekształcone w kolonię Ubangi-Szari, która następnie została włączona do Francuskiej Afryki Równikowej. W 1958 w wyniku referendum federacja została rozwiązana, a Ubangi-Szari pod nazwą Republika Środkowoafrykańska stała się republiką autonomiczną.
Republika pełną niepodległość uzyskała 13 sierpnia 1960 lecz była jednym z najbardziej niestabilnych państw w Afryce. 1 stycznia 1966 pułkownik Jean-Bédel Bokassa obalił urzędującego prezydenta Davida Dacko. Bokassa rządził w sposób dyktatorski, a w 1976 proklamował Cesarstwo Środkowoafrykańskie samego siebie ogłaszając cesarzem Bokassą I. Na skutek nieudolnych dyktatorskich rządów Bokassa został obalony w 1979 w wyniku przewrotu wspartego przez wojska francuskie. Po przywróceniu republiki władzę ponownie objął David Dacko jednak został obalony 20 września 1981 przez generała Andre Kolingbę. Kolingba wprowadził dyktaturę monopartyjną i objął funkcję szefa państwa i rządu. W wyniku nacisków opozycji w 1991 Kolingba zgodził się wprowadzić system wielopartyjny i przeprowadzić wolne wybory. Wybory z 1992, które wygrał Kolingba, zostały uznane za nieważne. Wybory w 1993 wygrała opozycja, a prezydentem został Ange-Felix Patasse, który został obalony w 2003 przez François Bozizé. Bozizé zawiesił konstytucję i rozwiązał parlament obiecując równocześnie przeprowadzenie nowych wyborów, które odbyły się w roku 2005.
Główny artykuł: Gospodarka Republiki Środkowoafrykańskiej
Pomimo faktu, że kraj posiada duże walory turystyczne i bogactwa naturalne, Republika Środkowoafrykańska jest słabo rozwiniętym krajem rolniczym. Uprawiane są m.in.: bawełna, kawa, tytoń, maniok, bataty, proso. 70% społeczeństwa utrzymuje się z uprawy roli i leśnictwa, a rolnictwo generuje połowę PKB szacowanego na 4,5 mld USD. PKB na jednego mieszkańca wynosi 1.200 USD (wg siły nabywczej), jednak na najbogatsze 20% społeczeństwa przypada 65% dochodu. Wzrost gospodarczy wyniósł w 2003 1%, inflacja 3,6%, a stopa bezrobocia 8%, lecz w stolicy dochodzi do 23%.
Większość eksportu szacowanego na 172 mln USD stanowią nieprzetworzone surowce: diamenty stanowią 54% wartości eksportu, a drewno 16%. Głównymi partnerami handlowymi są Belgia i Francja.
Istotnymi ograniczeniami rozwoju są:
Kraj ten jest właściwie jedynym na świecie, który de facto zbankrutował. W stolicy kraju, Bangi, w głównej siedzibie banku narodowego widnieje informacja o zamknięciu aż do odwołania.
Niemiecki dziennikarz Mads Brügger poświęcił Republice Środkowoafrykańskiej film "Ambasador", w którym metodą prowokacji dziennikarskiej ukazał skrajną demoralizację i korupcję tamtejszej władzy[1].
Populacja kraju zwiększyła się od czasu odzyskania niepodległości niemal 4-krotnie. W 1960 kraj liczył 1 232 000 mieszkańców, teraz populacja liczy 4 442 000 mieszkańców. Na ludność kraju składa się ponad 80 grup etnicznych, każda posługująca się własnym językiem. Największą grupą etniczną jest Gbaya(33%), Banda(27%), Mandjia(7%), Sara(10%).
Szacunki ONZ mówią, że około 11% populacji w wieku od 15 do 49 lat jest nosicielem wirusa HIV.[3] Jedynie 3% populacji ma dostęp do terapii antyretrowirusowej, w porównaniu do 17% w pobliskim Czadzie.[4]
Edukacja w Republice Środkowoafrykańskiej jest darmowa. Obowiązek szkolny obejmuje lata 6-14.[5] Około 45% społeczeństwa jest niepiśmienna.[6] Uniwersytet Bangui jest jedyną instytucją szkolnictwa wyższego w kraju.
Poważnym problemem jest bardzo rozpowszechniona praca dzieci. Według UNICEF 63,5% dzieci w wieku od 5 do 14 lat jest zmuszanych do pracy. Zjawisko jest bardzo szczególnie widoczne w wiejskich regionach. Dzieci pracują w rolnictwie, górnictwie diamentów, pomocy domowej, hodowli bydła, a także utrzymaniu dróg.[5]
| |||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||||||||
