| Republika Ałtaju Республика Алтай Алтай Республика | |||||
| |||||
.svg) | |||||
| Państwo |  Rosja | ||||
| Status polityczny | Republika | ||||
| Stolica | Gornoałtajsk | ||||
| Głowa państwa | Aleksandr Bierdnikow | ||||
| Przewodniczący rządu | Aleksandr Bierdnikow | ||||
| Język urzędowy | rosyjski, ałtajski | ||||
| Powierzchnia | 92 961,2 km² | ||||
| Populacja (2008) • liczba ludności • gęstość | 205 495 2,2 osób/km² | ||||
 | |||||
| Strefa czasowa | 5 rosyjska strefa czasowa (czas moskiewski+3) UTC +6:00 | ||||
Ałtaj (Республика Алтай) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca w południowej części zachodniej Syberii, w zlewisku rzek Bija i Katuń. W ramach federacji Ałtaj graniczy z Tuwą, Chakasją, Krajem Ałtajskim oraz obwodem kemerowskim, ma także zewnętrzną granicę z Chinami, Mongolią i Kazachstanem.
Spis treści |
Klimat umiarkowany kontynentalny, z krótkim, gorącym latem i długą, mroźną zimą. Powierzchnia republiki zróżnicowana, charakterystyczne wysokie grzbiety gór Ałtaj, poprzecinane głębokimi dolinami rzecznymi, rzadko szerokimi kotlinami górskimi. Najwyższa góra republiki – Biełucha (ałtajski: Kadyn-Baży), której wysokość wynosi 4506 m jest jednocześnie najwyższym punktem Syberii.
Zakłady przemysłu włókienniczego, skórzanego, materiałów budowlanych, drzewnego i spożywczego. Na rzece Katuń elektrownie wodne Czemalska i Katuńska. Przez terytorium Ałtaju przechodzi Trakt Czujski (od Bijska do granicy z Mongolią). Region rolniczy wchodzący w skład Zachodniosyberyjskiego Regionu Ekonomicznego. Uprawa zbóż (gł. jęczmienia, owsa), roślin pastewnych, warzyw i drzew owocowych. Hodowla bydła, kóz, owiec, jaków i marali. Myślistwo i eksploatacja lasów.
Według danych za 2002 w republice mieszkało 202 947 osób. Rosjanie stanowią ok. 60 proc. ludności republiki, podczas gdy rdzenni Ałtajczycy stanowią zaledwie ok. 30 proc. Poza tym Kazachowie (ok. 5 proc.), Ukraińcy oraz Niemcy. Ludność miejska: 26,4 proc., wiejska: 73,6 proc.
Tereny obecnego Ałtaju pozostawały w przeszłości kolejno pod zwierzchnictwem: kaganatu tureckiego (552-744), Ujgurów (do poł. IX w.) i Kirgizów (do pocz. XIII w.). W XIII w. obszar ten wszedł w skład imperium mongolskiego Czyngis-chana. Od XVIII w. stanowił rejon kolonizacji rosyjskiej. W latach 30. XIX w. wprowadzono alfabet dla języka ałtajskiego, rosyjscy uczeni zaczęli publikować słowniki i podręczniki gramatyki, założono również pierwsze szkoły. Na pocz. XX w. rozwinął się na tych terenach ruch religijny (łączący elementy lamaizmu i szamanizmu), będący wyrazem oporu miejscowej ludności przeciwko Rosji (stłumiony w 1904). W czerwcu 1922 utworzono na obszarze Ałtaju Ojrocki Obwód Autonomiczny, przekształcony w styczniu 1948 w Górnoałtajski Obwód Autonomiczny. Od czerwca do grudnia 1991 Górnoałtajska SRR, od marca 1992 Republika Ałtaju.
Tablice pojazdów zarejestrowanych w Republice Ałtaju mają oznaczenie 04 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS.
| Miasto | Populacja | Ludność miejska | Ludność wiejska | Powierzchnia | Gęstość zaludnienia |
|---|---|---|---|---|---|
| Gornoałtajsk | 52 793 | 52 793 | --- | ? | ? |
| Rejon | Populacja | Ludność miejska | Ludność wiejska | Powierzchnia | Gęstość zaludnienia |
| czemalski | 9471 | --- | 9471 | 3016 km² | 3,14 os./km² |
| czojski | 8919 | --- | 8919 | 4526 km² | 1,96 os./km² |
| kosz-agacki | 17 707 | --- | 17 707 | 19 845 km² | 0,89 os./km² |
| majmiński | 27 131 | --- | 27 131 | 1285 km² | 21,1 os./km² |
| ongudajski | 15 743 | --- | 15 743 | 11 744 km² | 1,33 os./km² |
| szebaliński | 14 504 | --- | 14 504 | 3794 km² | 3,82 os./km² |
| turoczacki | 12 996 | --- | 12 996 | 11 015 km² | 1,18 os./km² |
| ułagański | 11 772 | --- | 11 772 | 18 367 km² | 0,64 os./km² |
| ust-kański | 15 368 | --- | 15 368 | 6 244 km² | 2,46 os./km² |
| ust-koksiński | 17 485 | --- | 17 485 | 12 958 km² | 1,35 os./km² |
Większość populacji republiki wyznaje prawosławie. Religią rdzennych mieszkańców - Ałtajczyków do końca XIX wieku był szamanizm; na początku XX wieku wielu przeszło na burchanizm, stanowiący połączenie buddyzmu (lamaizmu) z szamanizmem, niektórzy zaś przyjęli prawosławie. Kilka procent populacji (głównie Kazachowie) wyznaje islam.
| ||||||||||
