Romanca (od hiszpańskiego el romance) – utwór liryczny o charakterze epickim zbliżony do ballady. Od ballady różni się brakiem pierwiastka dramatycznego, lekkością i większym nasyceniem liryzmem. Romanca pojawiła się XV w. w Hiszpanii i od tego czasu jest uprawiana przez autorów z kręgu kultury iberyjskiej i iberoamerykańskiej. Wywodzi się ze średniowiecza ale swój największy rozkwit przeżywała w renesansie.
Klasyczna romanca hiszpańska służyła głównie do upamiętnienia wydarzeń historycznych. Zaabsorbowana przez kulturę europejską zmieniała swój charakter. Na przykład w wydaniu francuskim była sielankowym lekkim poematem.
Romanca pojawiła się również w literaturze polskiej. Przykładem możne być "Pierwiosnek" Adama Mickiewicza, czy Zenona Przesmyckiego "Romanca".
