Romuald Jałbrzykowski

Romuald Jałbrzykowski

Data i miejsce urodzenia	7 lutego 1876 Łętowo-Dąb
Data i miejsce śmierci	19 czerwca 1955 Białystok
biskup diecezjalny łomżyński
Okres sprawowania	1926
arcybiskup metropolita wileński
Okres sprawowania	1926–1955

Wyznanie	katolickie
Kościół	rzymskokatolicki
Prezbiterat	9 marca 1901
Nominacja biskupia	29 lipca 1918
Sakra biskupia	30 listopada 1918
Odznaczenia

Sukcesja apostolska

Data konsekracji

30 listopada 1918

Konsekrator

Aleksander Kakowski

Współkonsekratorzy

Stanisław Gall
Antoni Julian Nowowiejski

Konsekrowani biskupi
Kazimierz Bukraba	21 sierpnia 1932
Czesław Falkowski	8 maja 1949

Romuald Jałbrzykowski (ur. 7 lutego 1876 w Łętowie-Dębie, zm. 19 czerwca 1955 w Białymstoku) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy augustowski w latach 1918–1925, biskup diecezjalny łomżyński w 1926, arcybiskup metropolita wileński w latach 1926–1955, sekretarz generalny Konferencji Episkopatu Polski w latach 1925–1926.

[edytuj] Życiorys

Urodził się we wsi Łętowo-Dąb, w parafii Kołaki Kościelne k. Zambrowa, w starej rodzinie szlacheckiej herbu Grabie. W 1901 przyjął w Petersburgu święcenia kapłańskie. Był wykładowcą i wicerektorem seminarium duchownego w Sejnach, kanonik kapituły katedralnej. W 1917 został zmuszony do opuszczenia Sejn. Przeniósł się na probostwo w Radziwiłańcach, jednocześnie pełniąc funkcję wikariusza generalnego diecezji augustowskiej (sejneńskiej) pozostającej w granicach Polski po I wojnie światowej.

29 lipca 1918 został mianowany biskupem pomocniczym augustowskim, ze stolicą tytularną Cusae. Sakrę biskupią otrzymał 30 listopada 1918 w Łomży w kościele św. Michała Archanioła i Jana Chrzciciela z rąk abpa Aleksandra Kakowskiego. Wpółkonsekratorami byli abp Stanisław Gall i bp Antoni Julian Nowowiejski. Zarządzał polską częścią diecezji augustowskiej aż do jej likwidacji w 1925, kiedy papież Pius XI bullą Vixdum Poloniae unitas z 28 października 1925 włączył polską część dotychczasowej diecezji do nowo powstałej diecezji łomżyńskiej (4 kwietnia 1926 Pius XI bullą Lituanorum gente z części litewskiej dotychczasowej diecezji sejneńskiej utworzył nową diecezję w Wiłkowyszkach, na czele której stanął bp sejneński Antoni Karaś). 14 grudnia 1925 Jałbrzykowski został powołany na biskupa diecezjalnego łomżyńskiego. Objął rządy pod koniec stycznia 1926. Stał na czele nowej diecezji krótko. W lutym 1926 zmarł jeszcze przed objęciem archidiecezji arcybiskup nominat wileński Jan Cieplak, którego następcą został mianowany 24 czerwca 1926.

Rządy w archidiecezji wileńskiej objął 8 września 1926 (jako pierwszy faktyczny arcybiskup po podniesieniu Wilna do rangi metropolii wspomnianą bullą Piusa XI). 2 lipca 1927 asystował prymasowi Polski kardynałowi Aleksandrowi Kakowskiemu w koronacji obrazu Matki Boskiej Ostrobramskiej. W 1931 przeprowadził synod archidiecezjalny.

W 1937 „za wybitne zasługi na polu pracy społecznej” został odznaczony Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski^[1].

W latach 1942–1944 był więziony przez Niemców. W styczniu 1945 został aresztowany przez NKWD. Po trzymiesięcznym uwięzieniu wypuszczono go i postawiono ultimatum: albo natychmiast wyjedzie do Polski, albo zostanie ponownie aresztowany i zamęczony. W konsekwencji wyjechał z Wilna i osiadł w Białymstoku, pozostając zwierzchnikiem archidiecezji (części znajdującej się na terenie Polski) do końca życia.

W latach 1925–1926 pełnił funkcję sekretarza generalnego Episkopatu Polski.

Pochowany został w prokatedrze pw. Wniebowzięcia NMP w Białymstoku.

Przypisy

↑ M.P. z 1937 r. Nr 260, poz. 410

[edytuj] Bibliografia

Nitecki P., Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965–1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.
Romuald Jałbrzykowski w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2010-09-09].

e Biskupi łomżyńscy

Biskupi diecezjalni	Romuald Jałbrzykowski (1925–1926) • Stanisław Kostka Łukomski (1926–1948) • Czesław Falkowski (1949–1969) • Mikołaj Sasinowski (1970–1982) • Juliusz Paetz (1982–1996) • Stanisław Stefanek (1996–2011) • Janusz Stepnowski (od 2011)

Biskupi pomocniczy	Bernard Dembek (1930–1937) • Tadeusz Paweł Zakrzewski (1938–1946) • Czesław Rydzewski (1946–1951) • Aleksander Mościcki (1952–1980) • Tadeusz Józef Zawistowski (1973–2006) • Edward Samsel (1982–1992) • Tadeusz Bronakowski (od 2006)

Poprzednik
Jan Cieplak

Arcybiskup metropolita wileński
1926–1955

Następca
Julijonas Steponavičius

Poprzednik
–

Arcybiskup administrator wileński w Białymstoku
1945–1955

Następca
Władysław Suszyński

e Prezydium Konferencji Episkopatu Polski

Przewodniczący	Edmund Dalbor (1919–1926) • August Hlond (1926–1948) • Stefan Wyszyński (1948–1981) • Józef Glemp (1981–2004) • Józef Michalik (od 2004)

Wiceprzewodniczący	Karol Wojtyła (1969–1978) • Franciszek Macharski (1979–1994) • Henryk Muszyński (1994–1999) • Józef Michalik (1999–2004) • Stanisław Gądecki (od 2004)

Sekretarze generalni	Antoni Julian Nowowiejski (1918–1919) • Henryk Przeździecki (1919–1925) • Romuald Jałbrzykowski (1925–1926) • Stanisław Kostka Łukomski (1926–1946) • Zygmunt Choromański (1946–1968) • Bronisław Dąbrowski (1969–1993) • Tadeusz Pieronek (1993–1998) • Piotr Libera (1998–2007) • Stanisław Budzik (2007–2011) • Wojciech Polak (od 2011)