Ryż

Ryż
Systematyka[1]
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	jednoliścienne
Rząd	wiechlinowce
Rodzina	wiechlinowate
Rodzaj	ryż
Nazwa systematyczna
Oryza L. Sp. Pl. 333. 1 Mai 1753
Typ nomenklatoryczny
Oryza sativa Linnaeus
Zdjęcia i grafiki w Commons

Zobacz hasło ryż w Wikisłowniku

Pola ryżu siewnego w Chinach

Różne ziarna ryżu

Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków^[2]. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata, jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.

[edytuj] Systematyka

Pozycja systematyczna wg APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj należący do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)^[1]. W obrębie rodziny należy do podrodziny Ehrhartoideae, plemienia Oryzeae^[3].

Pozycja w systemie Reveala (1994–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa komelinowe (Commelinidae Takht.), nadrząd Juncanae Takht., rząd wiechlinowce (Poales Small), rodzina wiechlinowate (Poaceae (R. Br.) Barnh.), podrodzina ryżowe (Oryzoideae Burmeist.), plemię ryżowe (Oryzeae Dumort.), podplemię Oryzinae (Gray) Griseb. in Ledeb., rodzaj ryż (Oryza L.)^[4].

Wykaz gatunków^[2]

Sekcja Australiensis

• Oryza australiensis Domin

Sekcja Brachyantha

• Oryza brachyantha A. Chev. & Roehr.

Sekcja Oryza

• Oryza alta Swallen
• Oryza barthii A. Chev.
• Oryza eichingeri Peter
• Oryza glaberrima Steudel
• Oryza glumipatula Steud.
• Oryza grandiglumis (Döll) Prodoehl
• Oryza latifolia Desv.
• Oryza longistaminata A. Chev. & Roehr.
• Oryza malampuzhaensis Krishnasw. & Chandrasekh.
• Oryza meridionalis Ng
• Oryza minuta J. Presl
• Oryza nivara S. D. Sharma & Shastry
• Oryza officinalis Wall. ex G. Watt
• Oryza punctata Kotzchy ex Steud.
• Oryza rhizomatis D. A. Vaughan
• Oryza rufipogon Griffiths
• Oryza sativa L. – ryż siewny
• Oryza schweinfurthiana Prodoehl

Sekcja Padia

• Oryza longiglumis Jansen
• Oryza meyeriana (Zoll. & Moritzi) Baill.
• Oryza neocaledonica Morat
• Oryza ridleyi Hook. f.
• Oryza schlechteri Pilg.

[edytuj] Inne znaczenia

Nazwą ryż określa się również niekiedy rośliny spoza rodzaju Oryza:

• ryż wodny, ryż indiański, ryż dziki, wodny owies – ostruda wodna (Zizania aquatica)
• ryż peruwiański – komosa ryżowa (quinoa)
• ryż niemiecki – jęczmień

[edytuj] Zobacz też

• Mleko ryżowe
• Ryż Basmati
• Ryż kleisty
• Ryż brązowy

[edytuj] Lista największych producentów ryżu na świecie

Światowa produkcja ryżu.

Produkcja ryżu na rok 2007 (mln m3)
Chińska Republika Ludowa	197
Indie	131
Indonezja	64
Bangladesz	45
Wietnam	39
Tajlandia	31
Myanmar	31
Filipiny	16
Brazylia	13
Japonia	11
Pakistan	10
Stany Zjednoczone	10
Źródło: FAO

[edytuj] Konsumpcja ryżu n świecie

Konsumpcja ryżu na świecie wg krajów na przełomie 2003/2004 (mln ton3)
Chińska Republika Ludowa	135.
Indie	85.25
Indonezja	36.95
Bangladesz	26.4
Wietnam	17.7
Tajlandia	10.2
Myanmar	10.2
Filipiny	9.7
Japonia	8.7
Brazylia	8.1
Korea Południowa	5.0
Stany Zjednoczone	3.9
Egipt	3.3
Iran	3.1
Korea Północna	1.6
Republika Chińska	1.2
Republika Południowej Afryki	0.7
Źródło: United States Department of Agriculture

Przypisy