Ryby kostnoszkieletowe

Ryby kostnoszkieletowe
Osteichthyes
Huxley, 1880
Przedstawiciele ryb kostnoszkieletowych: 1 – pstrąg tęczowy (Oncorhynchus mykiss), 2 – Pontinus nematophthalmus, 3 – Aracana aurita, 4 – Peristedion gracile
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Nadgromada	kostnoszkieletowe
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Ryby kostnoszkieletowe^[1], ryby kostne (Osteichthyes) – nadgromada kręgowców wodnych obejmująca promieniopłetwe i mięśniopłetwe. Najstarsza znana ryba kostnoszkieletowa, Guiyu, żyjąca w późnym sylurze, około 419 mln lat temu, należała już do mięśniopłetwych, co dowodzi, że linia rodowa kostnoszkieletowych rozeszła się na mięśniopłetwe i promieniopłetwe nie później niż 419 mln lat temu^[2]. Zasiedlają wszystkie typy wód: słodkie, słone i słonawe. Obecnie znanych jest ponad 24 000^[3] gatunków ryb kostnych. Szacuje się, że jest ich znacznie więcej.

Etymologia: od gr. ostéon – kość, ichthýs – ryba

[edytuj] Cechy charakterystyczne

• znaczna część szkieletu skostniała, co odróżnia je od ryb chrzęstnoszkieletowych, stanowiących odrębną gromadę
• ciało pokryte łuskami lub nagie
• w większości wyposażone w pęcherz pławny, który u niektórych (dwudyszne) pełni funkcję dodatkowego narządu oddechowego
• pojedyncza szczelina skrzelowa osłonięta pokrywą skrzelową (operculum)
• brak przegród międzyskrzelowych
• brak zastawki spiralnej w jelicie
• u większości gatunków zapłodnienie zewnętrzne

[edytuj] Systematyka

ITIS dzieli ryby kostnoszkieletowe na dwie gromady:

• Actinopterygii – promieniopłetwe
• Sarcopterygii – mięśniopłetwe

Wcześniejsze klasyfikacje stawiały Osteichthyes w randze gromady żuchwowców i dzieliły na 4 podgromady, a te na następujące rzędy:

• dwudyszne (Dipneusti)
• trzonopłetwe (Crossopterygi)
• ramieniopłetwe (Brachiopterygii)
  • wielopłetwcokształtne (Polypteriformes)
• promieniopłetwe (Actinopterygi)

Według klasyfikacji Nelsona z 1994 roku Osteichthyes w ogóle nie istnieje, ponieważ została uznana za grupę polifiletyczną, a więc grupującą organizmy pochodzące od różnych przodków.

Nowsze trendy kladystyczne plasują dwudyszne i trzonopłetwe razem z czworonogimi (Tetrapoda) w grupie mięśniopłetwych (Sarcopterygii), z tym, że uzyskują one wówczas nową rangę – gromady. Promieniopłetwe (Actinopterygii) utrzymują swój status podgromady, choć zachodzą w ich wewnętrznej klasyfikacji znaczne przetasowania, a ramieniopłetwe (Brachiopterygii) pozostają również jako niewielka podgromada ryb kostnych. Według innej klasyfikacji jedyny rząd ramieniopłetwych (wielopłetwcokształtne) zaliczany jest do promieniopłetwych, a takson Brachiopterygii w ogóle przestaje istnieć.

Kladogram współczesnych kostnoszkieletowych^[4]

[edytuj] Zobacz też

• ryby chrzęstnoszkieletowe
• anatomia ryb
• ryby Polski
• ryby - wykaz rodzin

Przypisy