 | Ten artykuł zawiera jedynie listę źródeł lub linki zewnętrzne, więc jego weryfikowalność pozostaje częściowo niejasna, z powodu niewystarczającej liczby przypisów umieszczonych w tekście artykułu. |
| Ryszard Riedel | |
 | |
| Imię i nazwisko | Ryszard Henryk Riedel |
| Pseudonim | Rysiek, Rygiel, Richard |
| Data i miejsce urodzenia | 7 września 1956 Chorzów |
| Pochodzenie |  Polska |
| Data i miejsce śmierci | 30 lipca 1994 Chorzów |
| Instrument | harmonijka ustna, instrumenty perkusyjne, gitara |
| Gatunek | rock, blues, blues rock |
| Zawód | wokalista, autor tekstów |
| Aktywność | 1973–1994 |
| Zespół | |
| Dżem | |
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach | |
| Strona internetowa | |
Ryszard Henryk Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie[1], zm. 30 lipca 1994 tamże) – wokalista i autor tekstów piosenek, wieloletni lider zespołu Dżem. Grał także na harmonijce ustnej.
Spis treści |
Ryszard Henryk Riedel urodził się 7 września 1956 roku w Chorzowie, jako drugie dziecko (siostra Małgorzata – starsza o rok) Krystyny i Jana.
Swoją edukację zakończył na 7 klasie szkoły podstawowej. Nigdy nie pobierał lekcji śpiewu, był samoukiem. Do zespołu Dżem (ówczesna nazwa: Jam) dołączył w grudniu 1973 (miał wtedy 17 lat). W pierwszych latach Riedel nie dopuścił do rozpadu zespołu. Na początku kariery w Dżemie zespół Kombi złożył mu propozycję przejścia do nich, ale Riedel ją odrzucił[2]
Teksty jego piosenek miały bardzo często charakter autobiograficzny.
Ryszard Riedel także rysował, jego rysunki często były wykorzystywane na projekty okładek, zazwyczaj rozdawał je swoim fanom.
Przez wiele lat Riedel współpracował z wieloma artystami polskiej sceny muzycznej, m.in. z Ryszardem Skibińskim, Leszkiem Winderem, Józefem Skrzekiem, Nocną Zmianą Bluesa itp.
Ryszard Riedel określany był przez niektórych jako Ostatni hippis naszych czasów. Prowadzony przez niego tryb życia naznaczony był między innymi przez narkotyki (głównie heroinę), a ponieważ zdominowały one jego życie, dochodziło do wielu spięć między nim a zespołem. Pierwsze kontakty z narkotykami szacowane są na koniec lat 70. Prowadził życie outsidera, często opuszczał próby nagrań i nie przychodził na własne koncerty.
Pomimo narastających problemów zdrowotnych Riedla, jego współpraca z zespołem trwała do momentu, kiedy wyniszczony narkotykami został zmuszony do kolejnego leczenia detoksykacyjnego (w 1994), które jednak nie dało rezultatu. Riedel kilka razy wcześniej przechodził takie leczenia, jednak za każdym razem wracał do brania narkotyków. Mimo tego jawnie ostrzegał przed eksperymentowaniem z narkotykami i innymi używkami.
W maju 1994 został usunięty z Dżemu[potrzebne źródło]. Jako przyczynę członkowie zespołu w jednym z wywiadów radiowych podali niemożność dalszej współpracy i ciągłego dostosowywania występów do niedomagającego Riedla. Zespół zawiesił swojego lidera, gdy ten przebywał w szpitalu (od 13 lipca). Umarł nie będąc już członkiem zespołu Dżem[potrzebne źródło].
26 listopada 1977 w kościele św. Marii Magdaleny w Tychach, Ryszard Riedel wziął ślub z Małgorzatą Pol (zm. 3 maja 2007).
2 marca 1978 przyszedł na świat Sebastian Jerzy.
12 października 1980 urodziło się drugie dziecko Ryszarda i Małgorzaty – córka Karolina Małgorzata.
Syn Ryszarda Riedla Sebastian Riedel jest liderem zespołu Cree.
Zmarł 30 lipca 1994 w Chorzowie. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność serca. Pogrzeb odbył się 3 sierpnia 1994 w Tychach na Wartogłowcu. Na nagrobku wykuto cytat (W życiu piękne są tylko chwile...) z utworu Naiwne pytania. Po śmierci żony wykuto dodatkowy napis – Tylko ty i ja..., który stanowi tytuł jednego z utworów Dżemu.
W latach 1999–2008 odbywał się na tyskich Paprocanach Tyski Festiwal Muzyczny im. Ryśka Riedla "Ku Przestrodze". W 2009 roku festiwal został przeniesiony na teren Pól Marsowych w WPKiW w Chorzowie.
Wzorował się na wokaliście zespołu Free, Paulu Rodgersie oraz Czesławie Niemenie. W jednym z wywiadów Niemen, uznawany niegdyś za najlepszego wokalistę bluesowego w Polsce wyznał, że cieszy go nadana mu przez fanów etykieta "króla" muzyki bluesowej, lecz dobrowolnie abdykuje z niej na rzecz Ryszarda Riedla, którego szanował za niezwykłe umiejętności wokalne[potrzebne źródło].
* Ulubieni wykonawcy zagraniczni: Free, Bad Company, The Allman Brothers Band, The Doors, The Rolling Stones, Cream, Eric Clapton
W 1994 nakręcono film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty pt. Sen o Victorii i Dżem
W 2004 nakręcony został film dokumentalny opowiadający historię życia wokalisty pt. Sie macie ludzie.
W 2005 nakręcono film fabularny opierający się na życiu Riedla pt. Skazany na bluesa. Główną postać zagrał Tomasz Kot, jego żonę – Jolanta Fraszyńska.
Riedel doczekał się książki biograficznej autorstwa Jana Skaradzińskiego pt. Rysiek oraz dotyczącej całego zespołu pt. Ballada o dziwnym zespole oraz Aldony Zymy pt. Dżem – Kilka niedopowiedzianych słów i Edyty Kaszycy pt. Biała i czarna legenda Ryszarda Riedla.
Albumy poświęcone Ryszardowi Riedlowi:
Albumy zawierające utwory poświęcone Ryszardowi Riedlowi:
Albumy zawierające utwory zadedykowane Ryszardowi Riedlowi:
