Sól ziemi czarnej

Sól ziemi czarnej
Gatunek	historyczny
Kraj produkcji	Polska
Język	polski
Czas trwania	98 min
Reżyseria	Kazimierz Kutz
Scenariusz	Kazimierz Kutz
Główne role	Olgierd Łukaszewicz Jan Englert Jerzy Bińczycki Jerzy Cnota Wiesław Dymny Bernard Krawczyk Andrzej Wilk Antoni Zwyrtek Izabella Kozłowska Jerzy Łukaszewicz Daniel Olbrychski Tadeusz Madeja Henryk Matuszczyk i inni
Muzyka	Wojciech Kilar
Zdjęcia	Wiesław Zdort
Scenografia	Bolesław Kamykowski
Kostiumy	Maria Karmolińska
Montaż	Irena Choryńska
Produkcja	Zespół Filmowy "Wektor"

Sól ziemi czarnej – Jest to pierwsza część tzw. "Tryptyku Śląskiego" Kazimierza Kutza (pozostałe dwie to "Perła w koronie" i "Paciorki jednego różańca"). Akcja rozgrywa się w czasie drugiego powstania śląskiego, w r. 1920. Siedmiu braci Basistów walczy o zachowanie polskości na Śląsku. Najmłodszy z nich, Gabriel, udział w powstaniu traktuje jak przygodę. W trakcie walk poznaje niemiecką sanitariuszkę i zakochuje się w niej. W czasie ataku ginie wielu powstańców, w tym stary Basista. Rannego Gabriela przenoszą na polska stronę śląskie dziewczęta...

[edytuj] Twórcy filmu

• Reżyseria: Kazimierz Kutz
• Scenariusz: Kazimierz Kutz
• Zdjęcia: Wiesław Zdort
• Scenografia: Bolesław Kamykowski
• Kostiumy: Maria Karmolińska
• Muzyka: Wojciech Kilar
• Wykonanie muzyki: Wielka Orkiestra Symfoniczna PRiTV (Katowice), Orkiestra Górnicza Kopalni "Walenty Wawel", Orkiestra Górnicza Kopalni "Wieczorek" (Szopienice Śląskie), Kapela Ludowa Zakładów Cynkowych "Silesia" (Katowice), Chór Męski Kopalni "Siemianowice"
• Dyrygent: Konrad Bryzek, Augustyn Kozioł (orkiestra "Walenty Wawel")
• Choreografia: Janina Marcinek
• Taniec: Zespół Pieśni i Tańca Związku Zawodowego Górników w Siemianowicach, Zespół Pieśni i Tańca Zw. Zawod. Pracown. Handlu i Spółdzielczości w Cieszynie, Zespół Taneczny Domu Kultury Włókniarzy Beskid (Bielsk)
• Dźwięk: Jerzy Wroński
• Montaż: Irena Choryńska
• Charakteryzacja: Irena Kosecka
• Kierownictwo produkcji: Tadeusz Baljon
• Produkcja: Zespół Filmowy Wektor
• Atelier: Wytwórnia Filmów Fabularnych (Łódź)
• Obsada aktorska: Olgierd Łukaszewicz (Gabriel Basista), Celina Muszi (Madzia Basista), Jan Englert (Erwin Maliniok), Jerzy Bińczycki (Bernard Basista, brat Gabriela), Jerzy Cnota (Euzebin Basista, brat Gabriela), Wiesław Dymny (Franek Basista, brat Gabriela), Bernard Krawczyk (Dominik Basista, brat Gabriela), Andrzej Wilk (Alojz Basista, brat Gabriela), Antoni Zwyrtek (ojciec Basistów), Izabella Kozłowska (sanitariuszka), Jerzy Łukaszewicz (Cyryl Basista, brat Gabriela), Daniel Olbrychski (porucznik Stefan Sowiński), Tadeusz Madeja (Wiktor), Henryk Maruszczyk (Emil), Helena Bełkowska (matka Basistów; w napisach imię: Helena), Zygmunt Biernat (powstaniec), Jan Bógdoł (powstaniec), Mieczysław Całka (powstaniec), Marian Dziędziel (powstaniec), Wiesław Grabek (powstaniec), Julian Kilar (powstaniec), Adam Kopciuszewski (powstaniec), Andrzej Siedlecki (powstaniec), Jerzy Siwy (powstaniec), Henryk Talar (powstaniec), Jerzy Trela (powstaniec), Ryszard Wachowski (powstaniec), Andrzej Wojaczek (powstaniec), Ryszard Zaorski (powstaniec), Paweł Baldy (powstaniec; w czołówce nazwisko: Baldi), Edward Dobrzański (oficer niemiecki)
• Lektor: Gustaw Holoubek

[edytuj] Nagrody

• 1970 – Kazimierz Kutz Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Grand Prix "Złote Grono" za "nowe, zdecydowanie odbiegające od dotychczas prezentowanych ukazanie autentycznego patriotyzmu jak i polskości ludu śląskiego oraz za wybitne walory artystyczne, a w szczególności za piękno obrazu i dramaturgię filmu oraz jego komunikatywność, subtelność i umiejętność silnego angażowania emocjonalnego widzów"
• 1970 – Kazimierz Kutz Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-nagroda za scenariusz
• 1970 – Bolesław Kamykowski Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-nagroda za scenografię
• 1970 – Wiesław Zdort Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-nagroda za zdjęcia
• 1970 – Kazimierz Kutz Nagroda Państwowa I stopnia
• 1971 – Kazimierz Kutz Grenoble (MSMiF)-Grand Prix
• 1975 – Kazimierz Kutz Łagów (Lubuskie Lato Filmowe)-Grand Prix "Złote Grono" nazwa nagrody: Wyróżnienie III stopnia; za "twórcze ukazanie nurtu plebejskiego polskich wojen wyzwoleńczych, za odkrycie dla tematyki filmowej piękna regionu śląskiego, za indywidualny styl i wysokie walory artystyczne"

[edytuj] Ciekawostki

• Zdjęcia do filmu kręcono głównie na nieistniejącej już Koloni Marcina "Martinschacht" w Świętochłowicach (Kolonię wyburzono ze względu na plany budowy Drogowej Trasy Średnicowej). Wiele scen nakręcono także na zabytkowym osiedlu Nikiszowiec w Katowicach oraz w świętochłowickich dzielnicach Chropaczów i Lipiny.
• Na festiwalu w Karlowych Warach film "Sól ziemi czarnej" stał się ofiarą oskarżeń politycznych ze strony członka jury z ZSRR, który zarzucił Kutzowi propagowanie nacjonalizmu, zaś konwencja opowiadania o powstaniu została odebrana jako kpina z heroizmu.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Sól ziemi czarnej w bazie filmweb.pl
• Sól ziemi czarnej w bazie filmpolski.pl
• Sól ziemi czarnej w bazie stopklatka.pl

e Filmy w reżyserii Kazimierza Kutza Lata 50. Krzyż Walecznych (1958) Lata 60. Nikt nie woła (1960) • Ludzie z pociągu (1961) • Tarpany (1961) • Milczenie (1963) • Upał (1964) • Ktokolwiek wie... (1966) • Skok (1967) • Sól ziemi czarnej (1969) Lata 70. Perła w koronie (1971) • Linia (1974) • Znikąd donikąd (1975) • Paciorki jednego różańca (1979) Lata 80. Na straży swej stać będę (1983) • Wkrótce nadejdą bracia (1985) Lata 90. Straszny sen Dzidziusia Górkiewicza (1993) • Śmierć jak kromka chleba (1994) • Zawrócony (1994) • Pułkownik Kwiatkowski (1995) seriale TV Sława i chwała (1997)