| Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
Adnotacja: 12.02.2009. |
| SS Sołdek |
 |
| Data wodowania | 6 listopada 1948 |
| Data wycofania ze służby | 30 grudnia 1980 |
| Typ | rudowęglowiec |
| Stocznia | Stocznia Gdańska |
| Armator | Polska Żegluga Morska |
| Bandera |  Polska |
| Port macierzysty | Szczecin |
| Liczba członków załogi | 28 |
| Długość całkowita (L) | 87 m |
| Szerokość (B) | 12,30 m |
| Zanurzenie (D) | 5,41 m |
| Wysokość (H) | 5,80 m |
| Prędkość maks. | 9,5 w |
| Pojemność brutto | 2005 GT |
| Pojemność netto | 994 NT |
| Dane napędu | 1300 KM (956 kW)
125 obr/min |
| Liczba śrub napędowych | 1 |
SS Sołdek – masowiec o napędzie parowym – pierwszy statek zbudowany całkowicie w Polsce po II wojnie światowej (wcześniej został dokończony i zwodowany statek pozostawiony przez Niemców na pochylni w Szczecinie). Prototyp serii dwudziestu dziewięciu rudowęglowców – małych masowców typu B30 budowanych w latach 1949-1954 w Stoczni Gdańskiej. Otrzymał nazwisko ówczesnego trasera Stoczni Gdańskiej, przodownika pracy Stanisława Sołdka, którego żona, Helena, była matką chrzestną[1].
Do 30 grudnia 1980 roku „Sołdek” odbył 1478 rejsów morskich, przewiózł ponad 3,5 miliona ton towarów zawijając do ponad 60 portów. Od roku 1985, kiedy to został okrętem muzeum, zwiedza go około 20 tysięcy osób rocznie[1].
- Armator: Polska Żegluga Morska (zamówiony przez: Gdynia-Ameryka Linie Żeglugowe S.A.)
- Bandera:
Polska - Port: Szczecin
- Budowniczy: Stocznia Gdańska
- Typ jednostki: rudowęglowiec typu B30 (typ konstrukcyjny – szańcowiec z siłownią na rufie)
- Wymiary:
- długość całkowita: 87,00 m
- szerokość na wręgach: 12,30 m
- wysokość do pokładu górnego: 5,80 m
- zanurzenie do znaku ładunkowego: 5,41 m
- Nośność statku: 2610 t
- Pojemność rejestrowa:
- brutto: 2005 BRT
- netto: 994 NRT
- pokłady (licząc od dołu)
- rufa
- śródokręcie
- pokład główny z lukami (od dziobówki do nadbudówki na śródokręciu)
- dziób
- Cztery ładownie
- Napęd:
- 2 kotły opalane węglem systemu Howden-Johnson – zaprojektowane w Katedrze Kotłów Parowych na Politechnice Gdańskiej pod kierunkiem prof. Antoniego Kozłowskiego
- maszyna parowa 4-cylindrowa, podwójnego rozprężania, systemu Lentza typu ML8a produkcji huty "ZUT Zgoda" w Świętochłowicach na Śląsku
- nr fabryczny: 2510 (maszyna aktualnie znajdująca się na statku)
- rok produkcji: 1951 (maszyna aktualnie znajdująca się na statku)
- projekt: zespół konstruktorski pod kierownictwem Adolfa Polaka na PG
- para dolotowa:
- ciśnienie: 1,45 MPa (14,2 at)
- temperatura: 325 °C (598 K)
- jednostkowe zużycie pary: 5 kg/KMh
- próżnia w skraplaczu: 92%
- moc napędu głównego: 1300 KM (956 kW) przy 125 obr/min
- jedna śruba
- Instalacja elektryczna:
- dwa parowe zespoły prądotwórcze:
- długość: 1950 mm
- szerokość: 850 mm
- moc prądnicy: 20 kW
- jednocylindrowa, szybkoobrotowa maszyna parowa: Świdnicka Fabryka Urządzeń Przemysłowych.
- prądnica: firma K. Pustoła z Warszawy [2] [3]
- prądnica awaryjna na PG
- Prędkość na próbach przy 90% mocy siłowni: 9,9 węzła
- Liczba miejsc dla załogi: 33 osoby
- Załoga: 28
- Projekt wstępny: mgr inż. Henryk Giełdzik
- Dokumentacja warsztatowa: francuska stocznia Augustin Normand
- Budową statków kierował: mgr inż. Jerzy Doerffer
- Kapitan: Zbigniew Rybiański; absolwent Państwowej Szkoły Morskiej z 1930 roku w Tczewie
- Pierwszy oficer: Walery Szot
- Mechanicy:
- pierwszy: Kazimierz Świerczewski
- drugi: Wnurowski
- trzeci: Józef Cygan
- Palacz: Kazimierz Postek
- Kucharz: Stanisławski
- Kapitan: Michał Sadłowski
[edytuj] Kalendarium
- 15 września 1947: rozpoczęcie trasowania
- 1948
- 1949
- 24 września o godzinie 9.55: pierwszy rejs próbny – wyprowadził pilot portu gdańskiego, kapitan Laskowski, przy pomocy holowników: "Atlas" na dziobie i "Cyklop" na rufie
- 21 października: przekazanie do eksploatacji
- 22–24 października: pierwszy rejs Gdańsk-Szczecin (Wały Chrobrego)
- 25 października godz. 12: uroczyste podniesienie bandery
- 26-30 października: pierwszy rejs z ładunkiem do Gandawy w Belgii z 2200 t węgla
- 1952 wymiana maszyny parowej spowodowana awarią
- 30 grudnia 1980: opuszczenie bandery i przekazanie jako hulk muzealny Muzeum Szczecińskiemu
- 28 kwietnia 1981: przekazanie Centralnemu Muzeum Morskiemu w Gdańsku.
- od 17 lipca 1985: Okręt muzeum
[edytuj] Plany i modele
[edytuj] Statki typu B30
[edytuj] Pod polską banderą
- Sołdek (numer stoczniowy B30/1) – od 1981 okręt muzeum
- Jedność Robotnicza (B30/2) – w 1979 złomowany w Glasgow
- Brygada Makowskiego (B30/3) – w 1979 złomowany w Glasgow
- 1 Maja (B30/4) – bezpośrednio po ukończeniu przekazany ZSRR i nazwany Pervomaysk.
- Pstrowski (B30/5) – w 1978 złomowany w Glasgow
- Wieczorek (B30/6) – w 1978 sprzedany do Wielkiej Brytanii i używany w Glasgow jako pomocnicza jednostka portowa. Data skasowania i oddania na złom nieznana[1].
[edytuj] Sprzedane ZSRR
(B30/7) – Zaporoge, (B30/8) – Krivoy Rog, (B30/9) – Krematorsk, (B30/10) – Makeevka, (B30/11) – Gorlovka, (B30/12) – Novo-Shahtinsk, (B30/13) – Solikamsk, (B30/14) – Kurgan, (B30/15) – Zlatoust, (B30/16) – Minusinsk, (B30/17) – Pavlodar, (B30/18) – Jenakiyevo, (B30/19) – Nikitovka, (B30/20) – Novocherkassk, (B30/21) – Volnovacha, (B30/22) – Vitegra, (B30/23) – Tovda, (B30/24) – Kalar, (B30/25) – Azovstal, (B30/26) – Tkvarcheli, (B30/27) – Zangenzur, (B30/28) – Malaia Zemlia, (B30/29) – Pereyeslav Khmielnitsky.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 1,2 J. Piwowoński, Flota spod biało-czerwonej, ss.104-107
- ↑ Wyszkowski, S.: Elektrotechnika w przemyśle okrętowym w pierwszych latach PRL. Budownictwo Okrętowe, nr 3/1985. str.: 97 - 100.
- ↑ Pustoła, J.: Wspomnienia o przemyśle elektrotechnicznym XX wieku. Wyd. POMMARD, Łomianki 2011. str.: 29 (na str. 30 zdjęcie praowników firmy przy prądnicy),http://www.ee.pw.edu.pl/sep-ow/PLI/wspom1/pustola_XXw/WspomnOprzemEl-techXXw_JPustola.pdf
[edytuj] Bibliografia
- "Zaczęło się od Sołdka" - Sympozjum w Centralnym Muzeum Morskim w Gdańsku 6 listopada 2009, pod redakcją Jerzego Litwina.
- Jan Piwowoński: Flota spod biało-czerwonej. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1989. ISBN 83-10-08902-3.
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
Polska
Polska
