Samodzielny pracownik nauki - pracownik naukowy lub naukowo-dydaktyczny posiadający stopień naukowy doktora habilitowanego (często w związku z tym także stanowisko profesora nadzwyczajnego) albo tytuł naukowy profesora, który prowadzi samodzielne badania naukowe lub kieruje samodzielnym zespołem naukowym. Osiągnięcie pozycji samodzielnego pracownika nauki uprawnia do uczestnictwa w głosowaniach w sprawie nadania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego.
Odpowiednikiem stanowiska profesora nadzwyczajnego w krajach zachodnich jest associate professor, zaś profesora tytularnego (tzw. "belwederskiego") (full) professor.
