Widget
Podziel się:

Petersburg


Disambig.svg Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Leningrad”. Zobacz też: inne znaczenia słów Leningrad, Petersburg.
HermitageAcrossNeva.jpg
Petersburg
HerbFlaga
Herb PetersburgaFlaga Petersburga
Spb collage.JPG
Państwo Rosja
Miasto wydzielonePetersburg
GubernatorWalentina Matwijenko
Powierzchnia1439 km²
Wysokość3 m n.p.m.
Ludność (2010)
• liczba ludności
• gęstość
• aglomeracja
4 600 276[1]
3129,2 os./km²
4 775 400
Nr kierunkowy7812
Kod pocztowy190000-199406
Tablice rejestracyjne78, 98 w prawym górnym rogu nad flagą Rosji i literami RUS
Podział miasta20 rejonów
Położenie na mapie Rosji
RussiaContourMap.png
"Petersburg"
Petersburg
59°56′N 30°16′E / 59.933, 30.267Na mapach: 59°56′N 30°16′E / 59.933, 30.267
Położenie na mapie
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Wikicytaty Petersburg w Wikicytatach
Strona internetowa miasta

Petersburg (forma zalecana)[2], Sankt Petersburg (egzonim wariantowy)[3] (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276[4].

Petersburg jest miastem wydzielonym Federacji Rosyjskiej i stanowi jej odrębny podmiot. Jest stolicą Północno-Zachodniego Okręgu Federalnego i obwodu leningradzkiego, chociaż sam do niego nie należy.

Spis treści

[edytuj] Nazwa

Nazwa miasta w ciągu wieków ulegała zmianie. Pierwotnie na cześć św. Piotra miasto nazywało się Sankt Piterburh, co było wzorowane na niderlandzkiej wymowie Sint Petersburg, a wynikało z faktu, iż car Piotr I w młodości przebywał przez pewien czas w Holandii. Później ustabilizowała się nazwa w obecnym odniemieckim brzmieniu.

Po wybuchu I wojny światowej, 31 sierpnia[5]1914 niemiecko brzmiącą nazwę zamieniono ze względów patriotycznych na jej rosyjskie tłumaczenie Piotrogród. Prawie dziesięć lat później, 26 stycznia 1924 Piotrogród stał się Leningradem – w ten sposób uczczono pamięć Włodzimierza Lenina, zmarłego przywódcy Rosji Radzieckiej. 6 września 1991 miastu przywrócono dawną nazwę[6].

Pitier – to z kolei nieoficjalna, pieszczotliwa, potoczna nazwa miasta, która funkcjonowała już w XIX wieku, było używane zarówno w czasach radzieckich, jak też obecnie. Stosuje się też określenie północna stolica.

Zalecaną polską nazwą miasta (egzonimem), zgodnie z ustaleniami Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych jest tradycyjna forma Petersburg[2]. W 2006 Komisja dopuściła używanie egzonimu wariantowego Sankt Petersburg, w dalszym ciągu zalecając w języku polskim używanie nazwy Petersburg[3].

[edytuj] Gospodarka, transport, turystyka, nauka

Petersburg jest największym po Moskwie ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i naukowym Rosji, jednak pod względem odwiedzin turystów przewyższa stolicę, i tak np. w 2004 było ich 3,4 mln. Przez UNESCO został ogłoszony ósmym najbardziej atrakcyjnym turystycznie miastem świata, m.in. w związku z opiniami, że jest jednym z najwspanialszych zespołów urbanistycznych świata.

Kilkadziesiąt wysp, na których leży Petersburg, spiętych jest 396 mostami, z których 14 największych jest co noc otwieranych w celu umożliwienia statkom przedostania się na jezioro Ładoga. Z tego względu nazywany bywa Wenecją Północy.

Dzięki swojemu dogodnemu położeniu geograficznemu rozwinął się w nim przemysł stoczniowy (np. Stocznia Bałtycka), maszynowy (Zakłady Elektrosiła, Zakłady Kirowskie), elektrotechniczny i elektroniczny, hutnictwo żelaza i metali kolorowych, przemysł chemiczny, a zwłaszcza gumowy, włókienniczy, odzieżowy, skórzano-obuwniczy, poligraficzny, drzewny, papierniczy, materiałów budowlanych oraz spożywczy. W Petersburgu znajduje się zatrudniająca 6700 osób fabryka aut, w której produkowany jest model Chevrolet Cruze.

Petersburg jest wielkim węzłem kolejowym i drogowym oraz jednym z największych portów morskich Rosji. Port rzeczny połączony jest drogami wodnymi z morzami: Białym, Azowskim, Kaspijskim i Czarnym. Znajduje się tu także międzynarodowy port lotniczy Pułkowo.

W mieście istnieje 41 szkół wyższych, w tym Petersburski Uniwersytet Państwowy, ponad 170 instytucji naukowo-badawczych, ponad dwa tysiące bibliotek (w tym Biblioteka im. Michaiła Sałtykowa-Szczedrina), obserwatorium astronomiczne Pułkowo, Teatr Maryjski, który w latach 1920–1992 funkcjonował jako Teatr Opery i Baletu im. Sergieja Kirowa. Funkcjonuje ciesząca się światową sławą filharmonia, założona w 1862.

Petersburg jest jednym z głównych centrów muzealnych świata, swoje zasoby udostępnia m.in. jedno z trzech największych muzeów świata – Ermitaż, ponadto Muzeum Rosyjskie, Muzeum Antropologii i Etnografii (Kunstkamera) oraz kilkaset mniejszych muzeów. W pobliżu miasta są liczne miejscowości turystyczno-wypoczynkowe, w których znajdują się kompleksy parkowo-pałacowe byłych carów Rosji, takie jak Puszkin (Carskie Sioło), Petrodworec (Peterhof), Pawłowsk, Zielenogorsk czy Gatczyna.

[edytuj] Części miasta

Lp.nazwa dzielnicynazwa rosyjskamieszkańców:
1 stycznia 2004		mieszkańców:
1 stycznia 2005
1AdmiralicyjnaАдмиралтейский район184.400181.704
2CentralnaЦентральный район231.100225.821
3CzerwonoarmijskaКрасногвардейский район330.200327.484
4CzerwonosielskaКрасносельский район304.300302.890
5FrunzeńskaФрунзенский район402.700398.994
6KalininskaКалининский район467.200464.570
7KirowskaКировский район336.100332.413
8KołpińskaКолпинский район174.800176.213
9KronsztadzkaКронштадтский район43.10042.992
10KurortowaКурортный район67.10067.235
11ŁomonosowskaЛомоносовский район37.30037.420
12MoskiewskaМосковский район272.400268.873
13NewskaНевский район434.500435.097
14PawłowskaПавловский район16.10016.006
15PiotropałacowaПетродворцовый район76.80077.574
16PiotrogrodzkaПетроградский район131.500128.469
17NadmorskaПриморский район397.500401.609
18PuszkińskaПушкинский район101.000103.009
19Wyspa WasiljewskaВасилеостровский район198.700196.815
20WyborskaВыборгский район417.300414.812

[edytuj] Historia miasta

[edytuj] Wiek XVIII

Pomnik Piotra Wielkiego

Sprawą prestiżową dla władców Rosji z dynastii Romanowów było uzyskanie dostępu do Morza Bałtyckiego. Przez ponad sto lat kolejni carowie bezskutecznie starali się osiągnąć wyznaczony cel. Dopiero w okresie rządów Piotra I Rosjanie znaleźli się nad Bałtykiem. Dzięki wojnie północnej, którą toczył ze Szwedami w latach 1701-1721 oraz zwycięstwie w bitwie pod Połtawą w 1709, a także korzystnych ustaleniach pokoju w Nystad, mógł przystąpić do zagospodarowywania nadmorskich obszarów.

Głównym marzeniem cara było zbudowanie od podstaw miasta, które miało świadczyć o narodzinach potęgi państwa rosyjskiego. Prace budowlane, w których brali udział najwybitniejsi architekci ówczesnej Europy, rozpoczęły się już w 1703 na zdobytej od Szwedów Wyspie Zajęczej. Pierwszą budowlą wzniesioną na obszarze wyspy Zajęczej była Twierdza Pietropawłowska, którą rozpoczęto wznosić na mocy rozkazu cara z dnia 16 maja (27 maja według kalendarza gregoriańskiego) 1703. Dzień ten jest uznawany za datę założenia miasta. Na płycie kamiennej specjalnie przygotowanej na tę uroczystość wyryto następujący napis:

Roku pańskiego 1703, 16 maja założone zostało przez cara i wielkiego księcia Piotra Aleksiejewicza miasto Sankt-Petersburg.

Caryca Elżbieta kazała wybudować sobie w Petersburgu pałac, wzorowany na francuskim Wersalu – tzw. Pałac Zimowy. Jako pierwsza zamieszkała w nim cesarzowa Katarzyna II.

[edytuj] Wiek XIX

[edytuj] Wiek XX

[edytuj] Sport w mieście

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Sport w Sankt Petersburgu.

Miasto jest jednym z centrów sportowych Rosji. Działają tutaj takie kluby jak Zenit Sankt Petersburg (piłka nożna), SKA Sankt Petersburg (posiadający sekcję hokeja na lodzie oraz piłki nożnej), Dinamo Sankt Petersburg czy Spartak Sankt Petersburg (koszykówka). W mieście rozgrywany jest także tenisowy turniej Sankt Petersburg Open. W rejonie miasta działa także skocznia narciarska, Kawgołowo.

[edytuj] Współpraca zagraniczna

[edytuj] Galeria

[edytuj] Mapy

  • Mapa miasta z 1776

  • Mapa St.Petersburga. Meyers Konversationslexikon, 1888

  • Mapa St. Petersburga i jego okolic. Meyers Konversationslexikon, 1888

  • Plan Leningradu z 1978

[edytuj] Zdjęcia


Grawiura : St. Petersburg i Newa 1753. Valeriani Joseph i Machaew Michaił Iwanowicz

Przypisy

  1. ↑ dane Federalnej Służby Statystyki Państwowej na 1 stycznia 2010.
  2. ↑ 2,0 2,1 Nazewnictwo geograficzne świata. T. 6: Białoruś, Rosja, Ukraina. Warszawa: Główny Geodeta Kraju, 2005. ISBN 83-239-9020-4. [dostęp 2009-07-04]. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Zmiany w polskim nazewnictwie geograficznym świata od 2001.
  4. ↑ dane Federalnej Służby Statystyki Państwowej na 1 stycznia 2010.
  5. ↑ Ludwik Bazylow, Polacy w Petersburgu, 1984, s. 410.
  6. ↑ УКАЗ ПРЕЗИДИУМА ВС РСФСР ОТ 06.09.91 N 1643-1 О ВОЗВРАЩЕНИИ ГОРОДУ ЛЕНИНГРАДУ ЕГО ИСТОРИЧЕСКОГО НАЗВАНИЯ САНКТ ПЕТЕРБУРГ.

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło Petersburg w Wikisłowniku

Zobacz więcej w serwisach WP

DoCelu

Sport

Sport

Studio

Studio

Muzyka

Turystyka

Turystyka

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne