| Sean Penn | |
 Sean Penn podczas 81. ceremonii wręczenia Oscarów w 2009 roku | |
| Prawdziwe imię i nazwisko | Sean Justin Penn |
| Data i miejsce urodzenia | 17 sierpnia 1960 Santa Monica |
| Zawód | Aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy |
| Współmałżonek | Madonna (1985-1989) Robin Wright Penn (1996-2010) |
| Lata aktywności | 1974 − nadal |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
 Sean Penn w Wikicytatach | |
Sean Justin Penn (ur. 17 sierpnia 1960 w Santa Monica, Kalifornia) – amerykański aktor, producent, scenarzysta, reżyser i dziennikarz. Dwukrotny laureat Oscara.
Spis treści |
Sean Penn urodził się w Los Angeles. Pochodzi z artystycznej rodziny. Jego ojciec, Leo, był reżyserem (Sean zagrał w jego filmie "Proces w Berlinie", a w dzieciństwie w jednym z odcinków "Domku na prerii", który ten współtworzył) a matka, Eileen Ryan, aktorką. Ma także dwóch braci: Michaela (muzyka) i Chrisa (zmarłego w 2006, także aktora). Zadebiutował rolą Alexa Dwyera w filmie "Szkoła kadetów". Pozycję gwiazdy zapewnił mu film "Sokół i koka". Prowadził burzliwe życie naznaczone przez alkohol, narkotyki i liczne romanse[potrzebne źródło], trafił także do więzienia za pobicie fotoreportera. Po wyjściu z niego zagrał w filmie "Kolory" Dennisa Hoppera, który wraz z Jackiem Nicholsonem był jego przyjacielem i mentorem.
 | Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: poprawić styl – powinien mieć encyklopedyczną formę. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Od lat 90. do teraz Penn stworzył szereg uznanych kreacji. m.in. w takich produkcjach jak "Życie Carlita" (1993), "Przed egzekucją" (1995), "Sam" (2001), "21 gramów" (2003) "Rzeka tajemnic" (2003) czy "Obywatel Milk" (2008) (za role w dwóch ostatnich otrzymał Oscara).
W 1991 powstał inspirowany piosenką "The Highway Patrolman" Bruce'a Springsteena film "Indiański Biegacz" opowiadający historię dwóch skłóconych ze sobą braci, w którym Penn zadebiutował jako reżyser i scenarzysta. Kolejne wyreżyserowane przez niego filmy według własnego scenariusza to: "Obsesja" (1995) Dramat psychologiczny o zamożnym jubilerze którego cały świat wali się po tym jak jego ukochana córka ginie w wypadku spowodowanym przez pijanego kierowcę.
"11.09.01" (2002) Etiuda filmowa opowiadająca o starszym mężczyźnie który nie potrafi pogodzić się ze śmiercią żony, dołączona do zbioru mającego upamiętnić zamachy 11 września w ich pierwszą rocznicę.
"Wszystko za życie" (2007) Ekranizacja opartej na faktach książki Jona Krakauera pod tym samy tytułem, przedstawiającej dzieje amerykańskiego wędrowca Chrisa McCandlessa, który po studiach porzucił dotychczasowe życie i zainspirowany powieściami Jacka Londona oraz traktatami Henry'ego Davida Thoreau wyrusza w trwającą dwa lata podróż po Ameryce Północnej, która kończy się dla niego śmiercią głodową w alaskańskiej głuszy. Jest ona prawdopodobnie najpopularniejszym i najlepszym dziełem w reżyserskim i scenopisarskim dorobku Penna.
Jako reżyser nakręcił także obraz "Obietnica" według scenariusza Jerzego Kromolowskiego i Mary Olson-Kromolowski, w którym główną rolę podobnie jak w "Obsesji" zagrał Jack Nicholson.
Kariera dziennikarska
Działalność dziennikarską Sean rozpoczął w latach 80. Pisze teksty do takich gazet jak "Rolling Stone", "Interview" i "Time". W 2005 w "The San Francisco Chronicle" ukazał się jego artykuł o sytuacji w Iraku, który napisał po powrocie z drugiego pobytu w tym kraju. Przeprowadził także m.in. wywiad z pisarzem Charlesem Bukowskim.
Poglądy i działalność polityczna
Jest zwolennikiem pierwszego czarnoskórego prezydenta Stanów Zjednoczonych Baracka Obamy, a także zaciekłym wrogiem poprzedniego prezydenta, George'a W. Busha. Szczególnie krytykował go za agresję na Irak. W ramach protestu dwukrotnie wyjechał do tego kraju.
Życie osobiste
Penn był dwukrotnie żonaty: w 1985 ożenił się z Madonną, którą poznał na planie teledysku. Później (jako już małżeństwo) zagrali wspólnie w filmie "Niespodzianka z Szanghaju". Rozwiódł się z nią w 1989. Od 1996 do 2009 żonaty był z aktorką Robin Wright Penn, która wystąpiła w jego filmie "Obsesja". Ma z nią dwójkę dzieci: córkę Dylan (ur. 1991) oraz syna Hoppera (ur. 1993). Ich małżeństwo przeżywało liczne kryzysy, głównie za sprawą jego zdrad. Kilkakrotnie do sądu składany był pozew rozwodowy, lecz za każdym razem był w końcu wycofywany. Ostatecznie rozwiedli się 04 sierpnia 2010. Na początku 2011 spotykał się z amerykańską aktorką Scarlett Johansson.
Przyjaźń z Charlesem Bukowskim
Penn był wielkim fanem twórczości prozaika i poety Charlesa Bukowskiego, uważanego za jedną z najoryginalniejszych i najbardziej kontrowersyjnych postaci współczesnej literatury amerykańskiej. Pod jego wpływem zaczął pisać wiersze. Udało mu się z nim zaprzyjaźnić, był jedyną gwiazdą show-businessu którą Bukowski tolerował. Penn miał także zagrać główną rolę w filmie "Ćma barowa", do którego scenariusz napisał Bukowski, jednak nie doszło to do skutku, ponieważ aktor zgodził się zagrać za symbolicznego dolara, ale tylko pod warunkiem, że reżyserować będzie Dennis Hopper. Kategorycznie nie zgodził się na to reżyser Barbet Schroeder, który jako pierwszy wystąpił do Bukowskiego z propozycją nakręcenia filmu. Dzięki deklaracji Penna o projekcie zrobiło się głośno w Hollywood, co znacznie ułatwiło znalezienie producenta. W końcowym efekcie rolę dostał jego konkurent, Mickey Rourke. Mimo tego Penn nadal przyjaźnił się z pisarzem, wygłosił nawet mowę na jego pogrzebie oraz zadedykował mu swój film "Obsesja".
| Poprzednik Daniel Day-Lewis za Aż poleje się krew | Oscar dla Najlepszego aktora pierwszoplanowego 2009 za Obywatel Milk | Następca Jeff Bridges za Szalone serce |
| Poprzednik Adrien Brody za Pianista | Oscar dla Najlepszego aktora pierwszoplanowego 2004 za Rzeka tajemnic | Następca Jamie Foxx za Ray |
| Poprzednik Jack Nicholson za Schmidt | Złoty Glob dla Najlepszego aktora w filmie dramatycznym 2003 za Rzeka tajemnic | Następca Leonardo DiCaprio za Aviator |
| Poprzednik Daniel Day-Lewis za Aż poleje się krew | Nagroda Gildii Aktorów Filmowych dla Najlepszego aktora pierwszoplanowego 2009 za Obywatel Milk | Następca Jeff Bridges za Szalone serce |
