Sekunda

Ten artykuł dotyczy jednostki czasu. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

sekunda (s)
Układ	SI, CGS
Wymiar	$\mathrm{[s]}$
Jednostka	czasu, okresu
Typowe symbole wielkości	t, T, τ
w jednostkach SI	podstawowa
w jednostkach CGS	podstawowa
Pochodzenie nazwy	łac. pars minuta secunda – druga mała część

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
na temat sekundy

Sekundy odmierzane przez wskazówkę zegarka (wskazówka sekundowa jest rozmyta)

Sekunda (łac. secunda – następna, najbliższa) – jednostka czasu, jednostka podstawowa większości układów jednostek miar np. SI, MKS, CGS – obecnie oznaczana s^[1], niegdyś sek^[2].

Jest to czas równy 9 192 631 770 okresom promieniowania odpowiadającego przejściu między dwoma poziomami F = 3 i F = 4 struktury nadsubtelnej stanu podstawowego ²S_1/2 atomu cezu ¹³³Cs (powyższa definicja odnosi się do atomu cezu w spoczynku w temperaturze 0 K)^[3] . Definicja ta, obowiązująca od 1967 r., została ustalona przez XIII Generalną Konferencję Miar. Poprzednio sekundę definiowano jako 1/31 556 925,9747 część roku zwrotnikowego 1900 (XI Generalna Konferencja Miar z 1960 r.) lub 1/86400 część doby (do 1960 r.).

Termin sekunda pochodzi od łacińskiego wyrażenia pars minuta secunda (druga mała część).

Określenie sekunda jest stosowane także jako miara kąta i interwał muzyczny.

[edytuj] Przedrostki SI

Wielokrotności i podwielokrotności sekundy (wyróżniono najczęściej używane):

Wielokrotności			Podwielokrotności
Mnożnik	Nazwa	Symbol	Mnożnik	Nazwa	Symbol
10⁰	sekunda	s
10¹	dekasekunda	das	10^–1	decysekunda	ds
10²	hektosekunda	hs	10^–2	centysekunda	cs
10³	kilosekunda	ks	10^–3	milisekunda	ms
10⁶	megasekunda	Ms	10^–6	mikrosekunda	µs
10⁹	gigasekunda	Gs	10^–9	nanosekunda	ns
10¹²	terasekunda	Ts	10^–12	pikosekunda	ps
10¹⁵	petasekunda	Ps	10^–15	femtosekunda	fs
10¹⁸	eksasekunda	Es	10^–18	attosekunda	as
10²¹	zettasekunda	Zs	10^–21	zeptosekunda	zs
10²⁴	jottasekunda	Ys	10^–24	joktosekunda	ys

W praktyce używa się tylko niektórych podwielokrotności jednostki, ponieważ wielokrotności jako mało naturalne zastępowane są innymi, choć nienależącymi do układu SI, ale za to łatwiejszymi do wyobrażenia, takimi jak minuta, godzina, doba, tydzień, miesiąc, rok itd. Jedna z wielokrotności SI – gigasekunda – mogłaby prowadzić do nieporozumień, ponieważ jej skrót jest identyczny z jednostką indukcji magnetycznej Gs układu CGS (podobnie: ps jako pikosekunda lub parsek).

[edytuj] Wielokrotności sekundy

1 hektosekunda to 1 minuta i 40 sekund.
1 kilosekunda to ok. 17 minut.
3,6 ks to 1 godzina.
10 kilosekund to ok. 2 godziny i 50 minut.
100 kilosekund to ok. 1 dzień i 4 godziny.
1 megasekunda to ok. 11 dni i 13 godzin.
10 megasekund to ok. 3 miesiące i 25 dni.
100 megasekund to ok. 3 lata i 2 miesiące.
1 gigasekunda to ok. 32 lata.
10 gigasekund to ok. 3 wieki.
100 gigasekund to ok. 3 tysiąclecia.
1 terasekunda to ok. 32 tysiąclecia.
1 petasekunda to ok. 31689 tysiącleci.

Przypisy

↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dziennik Ustaw, poz. 1638 nr 225 z 2006 roku); Rozporządzenie nie dopuszcza oznaczeń s. ani ~~sek~~.
↑ Mirosław Szymczak (red.), Słownik ortograficzny je̜zyka polskiego PWN wraz z zasadami pisowni i interpunkcji, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996. ISBN 83-01-11882-2, s. 721
↑ oficjalna definicja BIPM

[edytuj] Zobacz też

Zobacz hasło sekunda w Wikisłowniku

[edytuj] Linki zewnętrzne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638)

e Czas

Jednostki czasu	czas Plancka • nanosekunda • mikrosekunda • milisekunda • sekunda • minuta • kwadrans • godzina • doba • dzień • tydzień • miesiąc • kwartał • rok • dekada • wiek • milenium • era • eon

Wzorce czasu	TAI • CET • UT • UTC • czas gwiazdowy • czas słoneczny

Pojęcia powiązane	strefa czasowa • czas letni • więcej...

Zobacz więcej w serwisach WP

Studio

Jednosekundowa reklama