Sergiusz Aleksandrowicz Romanow (ur. 11 maja 1857 w Carskim Siole – zm. 17 lutego 1905 w Moskwie) – rosyjski arystokrata i polityk, syn cara Aleksandra II Romanowa, generał-gubernator Moskwy w latach 1891 do 1905.
Spis treści |
Był siódmym z ośmiorga dzieci cara Aleksandra II i jego żony Marii Aleksandrowny. Jego rodzice zdecydowali, iż podobnie jak młodszy brat Paweł zostanie w przyszłości wojskowym. W ramach prywatnych lekcji poznał kilka języków nowożytnych, szczególnie interesował się językiem i kulturą Włoch. Utalentowany malarsko i muzycznie, grał na flecie w amatorskiej orkiestrze, był również miłośnikiem kultury rosyjskiej[1].
Już w momencie urodzenia Sergiusz Aleksandrowicz Romanow był tytularnym dowódcą 38 Tobolskiego Pułku Piechoty. Razem z braćmi Włodzimierzem i Aleksym brał udział w wojnie rosyjskiej-tureckiej, służąc w stopniu porucznika lejbgwardii pod rozkazami carewicza Aleksandra. W październiku 1877 został odznaczony Orderem św. Jerzego za męstwo. W grudniu 1877 wrócił z ojcem do Petersburga[2].
W 1882 uczestniczył w organizacji rosyjskiej misji prawosławnej w Jerozolimie i powołaniu do życia towarzystwa opiekującego się cerkwiami w Palestynie. W tym samym roku jego brat, car Aleksander III mianował go dowódcą 1 Batalionu Pułku Prieobrażeńskiego. W 1891 został generał gubernatorem Moskwy[3].
W polityce reprezentował poglądy skrajnie konserwatywne[4]. Wywierał znaczny wpływ na politykę cara Mikołaja II[5].
18 maja 1896 na Polu Chodyńskim, w czasie festynu ludowego towarzyszącego uroczystościom koronacji Mikołaja II, doszło do wybuchu paniki, w wyniku której zginęło ponad tysiąc osób. Za masakrę w dużej mierze odpowiedzialny był wielki książę Sergiusz, który nie zadbał o odpowiednie zabezpieczenie masowej uroczystości. Po tym wydarzeniu Sergiusz zyskał przydomek "księcia chodyńskiego"[4].
Z dniem 1 stycznia 1905 Sergiusz zrzekł się urzędu generał-gubernatora Moskwy, zachował jednak dowództwo moskiewskiego okręgu wojskowego[6]. Znienawidzony z powodu prowadzonej polityki represji, 4 lutego 1905 zginął w zamachu zorganizowanym przez eserowców; zamach na wielkiego księcia przeprowadził Iwan Kalajew[7].
3 czerwca 1884 ożenił się z księżniczką heską Elżbietą[8]. Nie mieli biologicznych dzieci; adoptowali wielkiego księcia Dymitra Pawłowicza i jego siostrę wielką księżnę Marię Pawłownę, po tym jak przy porodzie Dymitra zmarła ich matka, księżniczka grecka – Aleksandra. Po śmierci Sergiusza Elżbieta założyła monaster św. św. Marty i Marii w Moskwie i sama została jego przełożoną[8].
