Seweryn Boner h. Bonarowa[1][2] (ur. 1486, zm.12 maja 1549) – bankier królewski Bony Sforza i Zygmunta I Starego, burgrabia krakowski, starosta biecki.
Był synem bankiera Jakuba Andrzeja , bratankiem Jana po którym odziedziczył cały majatek wraz z piastowanymi przez wuja urzędami.23 października 1515 pojął za żonę Zofie Bethmanównę – dziedziczkę Balic, które stają się podmiejską rezydencją Bonerów.Z pierwszego małżeństwa Seweryn miał trójkę dzieci: synów Jana, Stanisława (1517-1560) i córkę Zofię (zm.1563) wydaną za mąż za marszałka koronnego Jana Firleja - dziedziczkę rodzinnej fortuny. Drugą żoną była Jadwiga Kościelecka matka dwóch młodszych synów Seweryna (kasztelana krakowskiego) i Jakuba Fryderyka (zm.1585)
W 1520 pod zastaw Biecza i Ciężkowic udzielił kolejnej pożyczki królowi zostając w 1535 kasztelanem bieckim, a w 1547 kasztelanem sądeckim. Prowadził rozległe interesy w całej Europie. Był mecenasem uczonych. Utrzymywał kontakty z Erazmem z Rotterdamu. W swoim dworze w Balicach założył przepiekny ogród sprowadzając z zagranicy ozdobne rośliny, utrzymywał też własną kapelę, którą podejmował w 1543 królową Elżbietę, a w 1553 Katarzynę w Balicach. Kierował przebudową Wawelu oraz zamku w Ogrodzieńcu i zamku w Kamieńcu. W 1534 podarował górnikom z Wieliczki zachowany do dziś róg tura ozdobiony srebrem wsparty na postaci klęczącego Herkulesa.
W 1534 obalił wykorzystując swoje rozległe wpływy niekorzystny dla siebie testament szwagra Jana Betmana przejmując niemal cały majatek rodziny Betmanów.
Z osobą Seweryna Bonera związana jest następująca anegdota: w 1530, szukając złota, w miejscowości Ropa pod górą Chełm, znalazł olej, który zalał mu kopalnię. Drwiono z niego na dworze królewskim, z powodu oblepienia się smołą, zamiast złotem, którego poszukiwał. Określano Bonera: "ten, co to złota w Ropie szukał – smołą się opłukał"[3].
Zmarł wracając ze ślubu swojego najstarszego syna Jana. Pochowany został w rodzinnej kaplicy św. Jana Chrzciciela w Kościele Mariackim. Znajdujące się w niej do dziś brązowe płyty nagrobne Seweryna (odlana w 1538) i Zofii Bonerów (odlana po roku 1532) w warsztacie Hansa Vischera w Norymberdze według projektów Stanisława Samostrzelnika uważane są za jedno z najlepszych dzieł wczesnorenesansowej rzeźby w Polsce.
