| Skorpiony | |
| Scorpiones | |
| Latreille, 1817 | |
 Skorpion | |
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | stawonogi |
| Podtyp | szczękoczułkowce |
| Gromada | pajęczaki |
| Rząd | skorpiony |
 Systematyka w Wikispecies | |
 Multimedia w Wikimedia Commons | |
 Hasło skorpion w Wikisłowniku | |
Skorpiony (Scorpiones) - rząd pajęczaków (Arachnida) o wielkości od 13 do nawet ponad 180 mm (skorpion cesarski), zamieszkujących zarówno obszary tropikalne (od lasów deszczowych po tereny pustynne), jak i wysokogórskie tereny okresowo przykrywane śniegiem. Skorpiony charakteryzują się obecnością kolca jadowego na ostatnim segmencie odwłoku.
Mają zdolność hibernacji (gatunki spotykane w Alpach) oraz estywacji (gatunki tropikalne), znoszą też promieniowanie w dawce śmiertelnej dla człowieka. Doskonale orientują się w ciemnościach - specjalne szczecinki na kleszczach rejestrują drgania powietrza (wychwytują na przykład uderzenia owadzich skrzydeł).
Istnieją dowody na to, że skorpiony istniały już 400 mln lat temu i razem z innymi pajęczakami oraz owadami były pionierami życia na lądzie.
Spis treści |
W ciele skorpiona można wyróżnić dwie części: głowotułów i odwłok, na który składają się: przedodwłok i zaodwłok.
Szczękoczułki skorpionów są olbrzymie, trójczłonowe, za to nogogłaszczki malutkie lecz zakończone dość dużymi, ostro zakończonymi kleszczami. Na grzbietowej stronie głowotułowia występuje od 0 do 6 par oczu (jedne z najczulszych narządów światłoczułych w zwierzęcym świecie), za dnia chronionych specjalnym barwnikiem zatrzymującym światło.
U dorosłych skorpionów obserwuje się przedodwłok 7-segmentowy. Na pierwszym segmencie, pośrodku od strony brzusznej (u podstawy grzebieni) znajduje się wieczko płciowe, pod którym znajdują się ujścia otworów płciowych. Grzebienie są zmodyfikowanymi nogami, przekształconymi w narządy zmysłów.
Umiejscowione wyłącznie na głowotułowiu, w liczbie 4 par, zakończone pazurkami. Na biodrach 4 pary znajdują się ujścia cewek Malpighiego.
Metasoma składająca się z pięciu segmentów, oraz telsona z kolcem jadowym, który nie jest rozważany jako regularny segment. Na końcu V segmentu znajduje się odbyt. Telson zawiera pęcherzyk zawierający porcję jadu (wytwarzanego przez dwa gruczoły jadowe), który paraliżuje układ nerwowy ofiary.
W przeciwieństwie do większości pajęczaków skorpiony są żyworodne[1], a samica opiekuje się młodymi nosząc je na grzbiecie aż do pierwszego linienia, opisywanego przez hodowców skrótem L1. Następuje wtedy usamodzielnienie młodych i zaprzestanie konsumowania zdobyczy matki.
← mln lat temu Skorpiony | ||||||||||||
| ← 4,6 mld | 542 | 488 | 444 | 416 | 359 | 299 | 251 | 200 | 145 | 65 | 23 | 2 |
Według Fet & Soleglad (2005)[2], część skorpionologów jednak uznaje pracę Prendni & Wheeler (2005)[3]. Różnice między tymi dwoma punktami widzenia są znaczne, najbezpieczniej jednak używać systematyki przedstawionej w ostatnio wydanej publikacji:
