 | Ten artykuł od 2010-05 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
Sobór watykański II – ostatni, jak dotąd, sobór w Kościele katolickim, otwarty 11 października 1962 przez papieża Jana XXIII, zakończony 8 grudnia 1965 przez papieża Pawła VI.
Spis treści |
Okres przygotowawczy (1959-1960). Utworzono dziesięć komisji przygotowawczych, trzy sekretariaty oraz powołano Komisję Centralną.
Sobór został zwołany z inicjatywy Jana XXIII w celu uwspółcześnienia (aggiornamento) Kościoła katolickiego. Odbyły się cztery sesje soborowe – Jan XXIII przewodniczył pierwszej, zaś jego następca papież Paweł VI trzem kolejnym. W obradach soboru uczestniczyło 3058 ojców soborowych oraz grono ekspertów. Przysłuchiwali im się także audytorzy i obserwatorzy delegowani przez chrześcijańskie wspólnoty niekatolickie.
Sobór watykański II zapoczątkował reformę Kościoła katolickiego poprzez otwarcie go na dialog z innymi wyznaniami (dialog ekumeniczny) i ogólne zarysowanie reformy liturgii. Podczas trwania Soboru papież Paweł VI nawiązał bliskie stosunki z patriarchą Konstantynopola Atenagorasem. 5 grudnia 1965 zostały odwołane ekskomuniki, którymi w 1054 obłożyli się nawzajem dostojnicy Kościoła rzymskiego i konstantynopolitańskiego.
Dokumenty soborowe Soboru watykańskiego II po raz pierwszy w historii Kościoła spisane zostały bez użycia formuły anathema sit ("niech będzie wyklęty").
W Soborze uczestniczyło niewielu biskupów zza żelaznej kurtyny. Ze 150 biskupów z krajów komunistycznych, w Soborze uczestniczyło 25. Większość z nich stanowili biskupi polscy, których na Sobór pojechało 20. Reszta to 2 Węgrów i 3 z Czechosłowacji. Nie przyjechał żaden z ZSRR, Rumunii, Bułgarii, Chin[1]. Wśród Polaków będących na soborze można wymienić: kard. Stefana Wyszyńskiego, abp. Karola Wojtyłę, abp. Bolesława Kominka.
Polscy biskupi na Soborze wystosowali Orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich. Autorem i inicjatorem listu był arcybiskup wrocławski Bolesław Kominek.
Konstytucje:
Dekrety:
Deklaracje:
 | Tę sekcję należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: zweryfikować treść i dodać źródła, usunąć zwodnicze wyrażenia. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Sobór watykański II stał się prawdopodobnie najważniejszym wydarzeniem w dziejach chrześcijaństwa XX wieku. Kościół katolicki uległ w jego wyniku tak poważnym przemianom, że zwykło się przeciwstawiać sobie Kościół "przedsoborowy" i "posoborowy". Trzeba jednak pamiętać, że obecna perspektywa (2012) jest jeszcze zbyt krótka, by zidentyfikować skutki, wykryć związki przyczynowe i ferować jednoznaczne oceny. Tym niemniej już nawet podczas soboru wielu teologów, myślicieli, publicystów i polityków dawało wyraz swojemu stanowisku na temat koncepcji przyjętych przez sobór. Kwestia pozostaje żywa do dziś, co świadczy o jej wadze. Oceny soboru wahają się od entuzjastycznych do niezwykle krytycznych.
Zwolennicy zmian posoborowych podkreślali, że oznaczają one pozbycie się przez Kościół katolicki sztucznej, formalnej bariery odgradzającej go od współczesnego świata. Zmiany te oceniono jako koniec epoki kontrreformacji – zerwanie z mentalnością oblężonej twierdzy.
Krytyka soboru następowała z dwóch punktów widzenia, które można umownie określić jako konserwatywny i modernistyczny.
Wspólną cechą krytyki z obu stron jest to, że Sobór watykański II obarczają odpowiedzialnością za niepowodzenia w misji ewangelizacji w postaci narastającego ateizmu i sekularyzacji społeczeństw, które jeszcze przed Soborem były uważane za katolickie.
Krytycy konserwatywni zarzucali soborowi nieuzasadnione porzucenie wielu dotychczasowych koncepcji, które ich zdaniem sprawdziły się w życiu Kościoła do tej pory, a które składały się na całokształt jego pozycji w świecie. Dotyczyło to wielu aspektów: stosunku do ekumenizmu, liturgii, pozycji i organizacji Kościołów partykularnych. W konstytucjach soborowych dopatrywano się herezji modernizmu, jak również złamania wielu ustanowionych wcześniej zakazów. Zmiany w liturgii określano jako jej protestantyzację. Generalnie krytyka z tej strony sprowadza się do zarzutu, że zmiany dokonane przez sobór nie były konieczne, ponieważ należało się trzymać zasad dotychczasowych, ewentualnie że zmiany szły zbyt daleko. Konserwatyści podkreślają także możliwość wpływu masonerii na postanowienia Soboru.[2] Jednym z ośrodków konserwatywnej krytyki Soboru watykańskiego II jest Bractwo Świętego Piusa X.
Krytycy modernistyczni zarzucali soborowi rzecz dokładnie odwrotną – że soborowe zmiany w Kościele były zbyt małe i że nie dotknęły istoty Kościoła jako instytucji. Podnoszono zwłaszcza, że Kościół katolicki pozostał instytucją niedemokratyczną, zbyt mało zależną od wiernych, i że zbyt mało angażuje się w przemiany społeczne po stronie biednych i upośledzonych.
| |||||||||||
