Widget
Podziel się:

Spółgłoska


Spółgłoska – dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy (kanał głosowy). W czasie wymawiania spółgłosek powstaje szmer, gdy powietrze natrafia na przeszkodę (zwarcie, zbliżenie).

Do opisu artykulacji spółgłoski stosuje się następujące kryteria:

W języku polskim spółgłoski nie tworzą zasadniczo sylaby, czyli są niesylabiczne. Do wyjątków należą "wyrazy" takie jak: pst, brr itp., w których elementem sylabicznym są spółgłoski s, r. W niektórym językach spółgłoski mogą tworzyć sylaby, czyli być elementem 'sylabicznym'. Szczególnie często taką rolę spełniają spółgłoski nosowe, płynne. Przykładem może być tu język czeski, w którym spółgłoski r, l tworzą sylaby np. wyrazy: čtvrt 'ćwierć, vlk 'wilk', są jednosylabowe.

Języki różnią się ilością posiadanych spółgłosek - język ubychijski miał ich 84, a rotokas - tylko 6.

Dwu‐
wargowe
War‐
gowo‐
zębowe
ZęboweDzią‐
sło­we
Zadzią‐
słowe
Re­tro‐
fle­ksyjne
Pod­nie‐
bienne
Miękko‐
podnie‐
bienne
Języcz‐
kowe
Gar‐
dłowe
Nagło‐
śnio­we
Krta‐
niowe
Nosowe   m   ɱ      n   ɳ   ɲ   ŋ   ɴ 
Zwartep b t dʈ ɖc ɟk ɡq ɢ ʡʔ 
Szczelinoweɸ βf vθ ðs zʃ ʒʂ ʐç ʝx ɣχʁħʕʜʢh ɦ
Półotwarte   β̞   ʋ   ð̞   ɹ   ɻ   j   ɰ   
Drżące   ʙ   r   *   ʀ   * 
Uderzeniowe   *   ѵ   ɾ   ɽ      * 
Boczne szczelinoweɬ ɮ*   *   *     
Boczne półotwarte   l   ɭ   ʎ   ʟ 
Boczne uderzeniowe    ɺ   *   *   *  
Podwójna artykulacja i koartykulacja
ʍwɥɕʑɧɫ
Zwarto-szczelinowe
pfʦ

ʣ

ʧ

ʤ

ʨ

ʥ

kx
Mlaski
ʘǀǃǂǁ 
Iniektywne
ɓɗʄɠʛ 
Ejektywne


[edytuj] Zobacz też

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło spółgłoska w Wikisłowniku

[edytuj] Linki zewnętrzne


Tekst udostępniany na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń.

Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania.

Zasady ochrony prywatności O Wikipedii Informacje prawne