| Stanisław Dziwisz | |||
| kardynał prezbiter | |||
| |||
| Kraj działania | Polska | ||
| Data i miejsce urodzenia | 27 kwietnia 1939 Raba Wyżna | ||
| arcybiskup metropolita krakowski | |||
| Okres sprawowania | od 2005 | ||
| Wyznanie | katolickie | ||
| Kościół | łaciński | ||
| Diakonat | 25 marca 1963 | ||
| Prezbiterat | 23 czerwca 1963 | ||
| Nominacja biskupia | 7 lutego 1998 | ||
| Sakra biskupia | 19 marca 1998 | ||
| Kreacja kardynalska | 24 marca 2006 Benedykt XVI | ||
| Kościół tytularny | bazylika Najświętszej Maryi Panny Wszystkich Ludzi | ||
| Odznaczenia | |||
| Sukcesja apostolska | |||||||||||||||||||
| Data konsekracji | 19 marca 1998 | ||||||||||||||||||
| Konsekrator | Jan Paweł II | ||||||||||||||||||
| Współkonsekratorzy | Angelo Sodano Franciszek Macharski | ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Stanisław Dziwisz (ur. 27 kwietnia 1939 w Rabie Wyżnej) – polski biskup rzymskokatolicki, doktor teologii, arcybiskup metropolita krakowski od 2005, kardynał prezbiter od 2006.
Spis treści |
Po ukończeniu szkoły podstawowej w rodzinnej miejscowości oraz I Liceum Ogólnokształcącego im. Seweryna Goszczyńskiego w Nowym Targu wstąpił w 1957 do Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej.
Święcenia kapłańskie otrzymał 23 czerwca 1963 w katedrze na Wawelu z rąk biskupa pomocniczego krakowskiego Karola Wojtyły. W latach 1963–1965 sprawował obowiązki wikariusza w parafii Przemienienia Pańskiego w Makowie Podhalańskim. W 1966 został kapelanem Karola Wojtyły. Kontynuował tę funkcję jako osobisty sekretarz Jana Pawła II. W 1996 został mianowany protonotariuszem apostolskim de numero. 7 lutego 1998 został mianowany biskupem tytularnym San Leone (sakra 19 marca 1998), następnie proprefektem Domu Papieskiego Kurii Rzymskiej, odpowiedzialny za organizację audiencji i spotkań z papieżem (uważany przez watykanistów za jego prawą rękę). 29 września 2003 podniesiony do godności arcybiskupa ad personam[1].
W Watykanie, a także w całych Włoszech, znany był jako Don Stanislao (jest to o tyle nietypowe, że Włosi, którzy nie mieli przed Janem Pawłem II wiele styczności z Polakami, raczej nie italicyzowali imion obcych, czyli ks. Dziwisz nazwany byłby raczej Don Stanislavo). Często dementował w mediach domniemane wypowiedzi papieża, np. po watykańskiej projekcji Pasji Mela Gibsona, gdy media donosiły, że Jan Paweł II powiedział „tak było” – zdementował to, twierdząc, że papież z nikim nie rozmawiał na ten temat.
Służył papieżowi Janowi Pawłowi II we wszystkich 104 podróżach zagranicznych. Zawsze obecny przy nim towarzyszył mu do samego końca, również w chwili jego śmierci 2 kwietnia 2005 (wg nieoficjalnych informacji trzymał go za rękę do ostatniej chwili). Jest także wykonawcą testamentu Jana Pawła II oraz jednym z najgorętszych zwolenników jego beatyfikacji.
3 czerwca 2005 papież Benedykt XVI mianował go metropolitą krakowskim (następcą kard. Franciszka Macharskiego). 29 czerwca 2005 podczas uroczystości św. Apostołów Piotra i Pawła otrzymał paliusz z rąk Benedykta XVI. 27 sierpnia 2005 podczas ingresu do katedry wawelskiej oficjalnie objął urząd w archidiecezji krakowskiej. Z racji pełnienia funkcji arcybiskupa metropolity krakowskiego przysługuje mu honorowy tytuł wielkiego kanclerza Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
24 marca 2006 podczas konsystorzu otrzymał godność kardynalską (z tytułem prezbitera Santa Maria del Popolo). Ingres do kościoła tytularnego odbył się 1 kwietnia 2006. Od 14 marca 2007 członek Rady Stałej Konferencji Episkopatu Polski. Członek Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego, Papieskiej Rady ds. Świeckich i Papieskiej Rady ds. Środków Masowego Przekazu
W styczniu 2007 ukazała się jego książka opisująca wspomnienia dotyczące życia i pracy Jana Pawła II pt. Świadectwo. 16 października 2008 miała miejsce premiera filmu na podstawie książki, również pod tytułem Świadectwo.
26 stycznia 2007 dziennik „Głos Wielkopolski” w artykule Milczenie kardynała Dziwisza[2], zarzucił kardynałowi niepowiadamianie Jana Pawła II o skandalach seksualnych w Kościele katolickim. Chodziło o sprawę domniemanego molestowania seminarzystów przez arcybiskupa poznańskiego Juliusza Paetza i molestowanie członków Legionu Chrystusa przez jego założyciela Marciala Maciela Degollado.
22 lutego 2007 jedna z najpoczytniejszych gazet włoskich „La Stampa” zarzuciła mu niepowiadamianie Jana Pawła II o skandalach seksualnych w Kościele[3][4]. Broniący kardynała zarzucili włoskiemu dziennikowi plagiat polskiego artykułu. „Głos Wielkopolski” zaprzeczył, by doszło do plagiatu[5].
13 kwietnia 2010 podjął decyzję o pochowaniu tragicznie zmarłej Pary Prezydenckiej na Wawelu. W pewnych środowiskach wywołało to falę krytyki i protesty[6].
Jest Honorowym Przewodniczącym Rady Patronackiej Krakowskiego Hospicjum dla Dzieci imienia księdza Józefa Tischnera. Od 2009 członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK).
W herbie biskupim Stanisława Dziwisza widnieją:
Pod herbem znajduje się łaciński napis: „Sursum corda” (W górę serca). Nawiązuje on do słów papieża Jan Paweł II wypowiedzianych w Zakopanem pod Krokwią 6 czerwca 1997: „Ten krzyż mówi całej Polsce: Sursum corda – w górę serca!”.
Przyznano mu tytuł Człowieka Roku Tygodnika Solidarność za rok 2005[12], a także Człowieka Roku 2006 Federacji Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP (wspólnie z prezydentem Lechem Kaczyńskim)[13].
Otrzymał tytuły doctora honoris causa: Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (2001)[14], Akademii Pedagogicznej w Krakowie (2006)[8], hiszpańskiego Universitat Abat Oliba CEU w Barcelonie (2007)[8], Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (2008)[8], Papieskiego Uniwersytetu Katolickiego Argentyny w Buenos Aires (2009)[15] i Stołecznego Uniwersytetu America w Bogocie (2010)[11].
W plebiscycie Wiktory 2008 otrzymał Superwiktora Specjalnego, nagrodę przyznawaną przez Akademię Telewizyjną[16].
22 kwietnia 2009 z rąk Rady Miasta Krakowa otrzymał dyplom Honorowego Obywatela Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. Został uhonorowany za „swoją duszpasterską troskę, którą otacza krakowian, oraz za opiekę nad spuścizną Jana Pawła II”[17]. Jest również honorowym obywatelem miast: Wadowic (2001)[18], Pelplina (2006)[19], Nowego Targu (2006)[20], Opoczna (2008)[21], Krakowa (2009)[17], Buenos Aires (2009)[22] i Międzyrzeca Podlaskiego (2010)[23].
W 2011 otrzymał Międzyreligijną Nagrodę im. Kardynała Augustyna Bea przyznaną przez zwalczającą wszelkie przejawy antysemityzmu Ligę Przeciw Zniesławianiu[24].
Wystawiono mu za życia dwa pomniki, na których występuje w towarzystwie Jana Pawła II, w Zakopanem na Krzeptówkach oraz w Rabie Wyżnej. Ten drugi pomnik został przez niego osobiście poświęcony. Jest też patronem gimnazjum w Kazanicach.
| ||||||||
| ||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||