Stoewer – przedsiębiorstwo działające w Szczecinie w latach 1858–1945. Fabryka Stoewer produkowała rowery, maszyny do szycia i maszyny do pisania. Powstał następnie zakład produkcji samochodów - trzeci tego typu w Europie. W szczególności była to pierwsza fabryka autobusów, które zapoczątkowały przed pierwszą wojną światową komunikację dalekobieżną np.1902 Magdeburg-Ottersleben oraz Szczecin-Berlin i miejską we Wrocławiu, Lipsku i Szczecinie, a także w Londynie.
Założycielem fabryki był Bernhard Stoewer (1834–1908). W 1896 przyjęła nazwę Stettiner Eisenwerk Bernhard Stoewer sen.; w 1899 prowadzona była przez synów Bernharda, Bernharda młodszego (1875–1937) i Emila (1873–1942) i działała pod nazwą Gebrüder Stoewer, Fabrik für Motorfahrzeuge. W 1916 roku przedsiębiorstwo zostało przekształcone w spółkę. W latach II wojny fabryka realizowała zamówienia wojskowe.
W 1945 roku fabryka uległa zniszczeniu; po odbudowie znajdowała się na jej miejscu Fabryka Mechanizmów Samochodowych Polmo. Od 2008 roku zabudowania fabryki są rozbierane.
Spis treści |
| Model | Lata produkcji | Cylindry | Pojemność | Moc (HP) | V max |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 PS | 1901–1902 | 2 | 1.527 cm³ | 18 (13,2 kW) | 50 km/h |
| 8/14 PS | 1902–1905 | 2 | 1.527 cm³ | 14 (10,3 kW) | 50 km/h |
| 20 PS | 1904–1905 | 4 | 7.946 cm³ | 45 (33 kW) | 85 km/h |
| P4 (11/22 PS) | 1905–1910 | 4 | 3.054 cm³ | 22 (16,2 kW) | 70 km/h |
| P2 (9/12 PS) | 1906–1907 | 2 | 2.281 cm³ | 16 (11,8 kW) | 55 km/h |
| P4-1 (24/36 PS) | 1906–1910 | 4 | 5.880 cm³ | 40 (29 kW) | 80 km/h |
| P6 (34/60 PS) | 1906–1911 | 6 | 8.820 cm³ | 60 (44 kW) | 95 km/h |
| G4 (6/12 PS) | 1907–1911 | 4 | 1.500 cm³ | 12 (8,8 kW) | 60 km/h |
| PK4 (11/20 PS) | 1909–1912 | 4 | 2.544 cm³ | 20 (14,7 kW) | 70 km/h |
| C1 (6/18 PS) | 1909–1915 | 4 | 1.546 cm³ | 18 (13,2 kW) | 70 km/h |
| B1 (6/16 PS) | 1910–1912 | 4 | 1.556 cm³ | 16 (11,8 kW) | 65 km/h |
| B6 (9/22 PS) | 1912–1914 | 4 | 4.900 cm³ | 45 (33 kW) | 95 km/h |
| C2 (10/28 PS) | 1913–1914 | 4 | 2.412 cm³ | 28 (20,6 kW) | 75 km/h |
| C5 (6/18 PS) | 1915–1919 | 4 | 1.546 cm³ | 15 (11 kW) | 70 km/h |
| D2 (6/18 PS) | 1919–1920 | 4 | 1.593 cm³ | 18 (13,2 kW) | 70 km/h |
| D6 (19/55 PS) | 1919–1921 | 6 | 4.960 cm³ | 55 (40 kW) | 100 km/h |
| D7 (42/120 PS) | 1919–1921 | 6 | 11 160 cm³ | 120 (88 kW) | 160 km/h |
| D3 (8/24 PS) | 1920–1923 | 4 | 2.120 cm³ | 24 (17,6 kW) | 70 km/h |
| D5 (12/36 PS) | 1920–1923 | 6 | 3.107 cm³ | 36 (26,5 kW) | 80 km/h |
| D9 (8/32 PS) | 1923–1924 | 4 | 2.290 cm³ | 32 (23,5 kW) | 90 km/h |
| D12 (12/45 PS) | 1923–1924 | 6 | 3.107 cm³ | 45 (33 kW) | 100 km/h |
| D10 (10/50 PS) | 1924–1925 | 4 | 2.580 cm³ | 50 (37 kW) | 120 km/h |
| D9V (9/32 PS) | 1925–1927 | 4 | 2.290 cm³ | 32 (23,5 kW) | 90 km/h |
| D12V (13/55 PS) | 1925–1928 | 6 | 3.386 cm³ | 55 (40 kW) | 100 km/h |
| F6 (6/30 PS) | 1927–1928 | 4 | 1.570 cm³ | 30 (22 kW) | 70 km/h |
| 8 Typ S 8 (8/45 PS) | 1928 | 8 | 1.999 cm³ | 45 (33 kW) | 85 km/h |
| 8 Typ G 14 (14/70 PS) | 1928 | 8 | 3.633 cm³ | 70 (51 kW) | 100 km/h |
| 8 Typ S 10 (10/50 PS) | 1928–1930 | 8 | 2.464 cm³ | 50 (37 kW) | 90 km/h |
| Gigant G 15 K (15/80 PS) | 1928–1933 | 8 | 3.974 cm³ | 80 (59 kW) | 110 km/h |
| Gigant G 15 (15/80 PS) | 1928–1933 | 8 | 3.974 cm³ | 80 (59 kW) | 100 km/h |
| Repräsentant P 20 (20/100 PS) | 1930–1933 | 8 | 4.906 cm³ | 100 (74 kW) | 120 km/h |
| Marschall M 12 (12/60 PS) | 1930–1934 | 8 | 2.963 cm³ | 60 (44 kW) | 90 km/h |
| V 5 | 1931–1932 | 4 V | 1.168 cm³ | 25 (18,4 kW) | 80 km/h |
| V 5 Sport | 1931–1932 | 4 V | 1.168 cm³ | 30 (22 kW) | 100 km/h |
| R 140 | 1932–1933 | 4 | 1.355 cm³ | 30 (22 kW) | 85–105 km/h |
| R 140 | 1933–1934 | 4 | 1.466 cm³ | 30 (22 kW) | 85–105 km/h |
| R 150 | 1934–1935 | 4 | 1.466 cm³ | 35 (25,7 kW) | 90–110 km/h |
| Greif V8 | 1934–1937 | 8 V | 2.489 cm³ | 55 (40 kW) | 110 km/h |
| R 180 | 1935 | 4 | 1.769 cm³ | 45 (33 kW) | 105 km/h |
| Greif V8 Sport | 1935–1937 | 8 V | 2.489 cm³ | 57 (42 kW) | 120 km/h |
| Greif Junior | 1936–1939 | 4 | 1.484 cm³ | 34 (25 kW) | 100 km/h |
| Sedina | 1937–1940 | 4 | 2.406 cm³ | 55 (40 kW) | 110 km/h |
| Arkona | 1937–1940 | 6 | 3.610 cm³ | 80 (59 kW) | 120–140 km/h |
Samochód został opracowany w 1930. Produkcję rozpoczęto w 1931, a zakończono w 1932. Łącznie wyprodukowano 2100 sztuk tych pojazdów. Był to pierwszy niemiecki samochód z napędem na przednie koła.
Podstawowe dane techniczne: